အနှစ်ချုပ်
✓Reviewed by Myo Min Oo မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် (Intangible cultural heritage in Myanmar) သည် ယနေ့ကာလတွင် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု အသစ်တစ်ပါး ရရှိနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO မှ မြန်မာ့ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကမ္ဘာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းမှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ အချိန်ထိတွင် သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှုသည် UNESCO...
မာတိကာ
- 1 မြန်မာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း
- 2 မြန်မာ့ ရိုးရာ ဓလေ့ အမွေအနှစ်၏ သမိုင်းကြောင်း အနောက်ခံ
- 3 UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ပါဝင်သော မြန်မာ့ Intangible cultural heritage in Myanmar
- 3.1 သင်္ကြန် ပွဲတော် — ပထမဆုံး မှတ်ပုံတင်မှု ၂၀၂၄
- 3.2 သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု — ၂၀၂၆ ခုနှစ် တင်သွင်းဆဲ
- 4 မြန်မာ့ နိုင်ငံအဆင့် အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု မှတ်ပုံတင်စာရင်း — ကဏ္ဍ ၅ ခု
- 5 Intangible cultural heritage in Myanmar တွင် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပြင်ဆင်ဆဲ UNESCO တင်သွင်းမှုများ
- 6 ရန်ကုန်မြို့နှင့် Intangible cultural heritage in Myanmar ဆက်နွယ်မှု
- 7 ခြင်းလုံး — မြန်မာ့ ရိုးရာ အားကစား ယဉ်ကျေးမှု
- 8 ကာကွယ်ရေး စိန်ခေါ်မှုများနှင့် Intangible cultural heritage in Myanmar ၏ အနာဂတ်
- 9 ယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုသိမ်းဆည်းရေး — ရန်ကုန်မှ မြန်မာ ရိုးရာ ကိုယ်ချင်းစာ ဓလေ့များ
- 10 မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
- 10.1 မြန်မာ့ UNESCO ICH ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ဘယ်ဓလေ့ ပါဝင်သနည်း
- 10.2 UNESCO ICH နှင့် နိုင်ငံ အဆင့် ICH မှတ်ပုံတင်ခြင်း ကွာခြားချက် ဘာနည်း
- 10.3 မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနသည် UNESCO ICH တင်သွင်းမှုကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်သနည်း
- 10.4 သနပ်ခါး UNESCO ဖောင်တင်သွင်းမှု ဘာကြောင့် အရေးကြီးသနည်း
- 10.5 တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ ICH မှတ်ပုံတင်ခြင်းတွင် ပါဝင်သလား
- 10.6 Intangible cultural heritage in Myanmar ကာကွယ်ရေးတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ ပါဝင်နိုင်သနည်း
- 11 အကျဉ်းချုပ် — မြန်မာ့ Intangible cultural heritage in Myanmar ၏ အနာဂတ်
- 12 အရင်းအမြစ်များ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် (Intangible cultural heritage in Myanmar) သည် ယနေ့ကာလတွင် နိုင်ငံတကာ အသိအမှတ်ပြုမှု အသစ်တစ်ပါး ရရှိနေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO မှ မြန်မာ့ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန်ပွဲတော်ကို ကမ္ဘာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းမှတ်ပုံတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ အချိန်ထိတွင် သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှုသည် UNESCO ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် တင်သွင်းဆဲဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမျိုးသား အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု မှတ်ပုံတင်စာရင်းတွင် Mekong Tourism ၂၀၂၆ ခုနှစ် မတ်လ အစီရင်ခံစာ အရ ပစ္စည်း ၂,၂၈၉ ခု ထည့်သွင်းမှတ်တမ်းတင်ပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း
UNESCO ၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ကာကွယ်ရေး ကွန်ဗင်းရှင်း (Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage) အရ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုသည်မှာ လူ့အဖွဲ့အစည်းများ၊ အုပ်စုများ နှင့် တစ်ခါတရံ တစ်ဦးချင်းစေ အသိပညာ၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အလေ့အထများ အနေဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် မိမိတို့၏ သမိုင်းနှင့်အညီ အမြဲထိန်းသိမ်းနေသော ဓလေ့ဆောင်မှုများဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ပါဝင်သည်မှာ နှုတ်ဖြင့် ဆင့်ပွားသော ရိုးရာ ဆောင်ပုဒ်နှင့် ဒေသထွက် ဘာသာစကားများ၊ ကျင်းပပွဲများ၊ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ နှင့် ရိုးရာ လက်မှုပညာများ အစရှိသည်တို့ဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ ရိုးရာ ဓလေ့ အမွေအနှစ်၏ သမိုင်းကြောင်း အနောက်ခံ
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၀၉ ခုနှစ်တွင် UNESCO ၏ ၂၀၀၃ ကွန်ဗင်းရှင်းကို ဆောင်ရွက်ဖော်ဆောင်ရွက်ကာ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ ပါဝင်ပြီးနောက် နိုင်ငံတဆင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဆယ်စုနှစ်တစ်ဆုံးကျော် ဆောင်ရွက်လာခဲ့ပြီး UNESCO သို့ တင်သွင်းသော အချိန်ကာလ အစီရင်ခံစာ (Periodic Report 2020–2024) တွင် ဤမှတ်တမ်းတင်ခြင်း တိုးတက်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်း ထည့်သွင်းမှု ရရှိရာ မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတွင် မှတ်တိုင်ကြီးတစ်ခု ထူထောင်သွားသည်။
UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ပါဝင်သော မြန်မာ့ Intangible cultural heritage in Myanmar
သင်္ကြန် ပွဲတော် — ပထမဆုံး မှတ်ပုံတင်မှု ၂၀၂၄
UNESCO အစည်းဝေး ဆုံးဖြတ်ချက် 19.COM 7.B.50 အရ မြန်မာ့ ရိုးရာနှစ်သစ်ကူး အတာသင်္ကြန် ပွဲတော် (Myanmar traditional New Year Atā Thingyan festival) ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO ကမ္ဘာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ထည့်သွင်းမှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ ဤမှတ်ပုံတင်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပထမဆုံး UNESCO ICH ကမ္ဘာ့ အသိအမှတ်ပြုမှုဖြစ်ပြီး ပွဲတော်ဆင်နွှဲပုံ ရိုးရာပုံစံ “လမ်းလျှောက် သင်္ကြန်” (Walking Thingyan) ကို အထူး ထင်ရှားသောကြောင့် ဖော်ပြထားသည်။ IttiHaas ၂၀၂၆ ဧပြီ အစီရင်ခံစာ အရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် သင်္ကြန် ပွဲတော်ကို UNESCO မှတ်ပုံတင်ချက်နှင့် အညီ ထိန်းသိမ်းကျင်းပပြီးဖြစ်သည်။
သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု — ၂၀၂၆ ခုနှစ် တင်သွင်းဆဲ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထူးခြားသော အမူရာ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုဖြစ်သည့် သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု (Practice of Thanakha culture in Myanmar) ကို UNESCO ၂၀၂၆ ကြိုးကုပ် ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖိုင် (file 2377) အဖြစ် ထည့်သွင်းထားပြီးဖြစ်သည်။ UNESCO ဆာဗာပေါ်ရှိ သနပ်ခါး ဓါတ်ပုံများမှ ဖော်ပြထားသည်မှာ နေ့စဉ် မိသားစု ဘဝ၊ လယ်သမားများ နေကြာရောင်မှ ကာကွယ်ခြင်း၊ ပွဲတော်ဆိုင်ရာ ကျင်းပခြင်းနှင့် ကလေးသူငယ်များ ထုပ်ခတ်ခြင်းအပါအဝင် လူမှုဘဝ ဓလေ့ တစ်ရပ်အဖြစ် တင်ပြထားသည်။ AP News ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ အစီရင်ခံချက် အရ ၂၀၂၀ ခုနှစ် မတ်လကတည်းက ဤသနပ်ခါး UNESCO တင်သွင်းရေးကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
မြန်မာ့ နိုင်ငံအဆင့် အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု မှတ်ပုံတင်စာရင်း — ကဏ္ဍ ၅ ခု
Mekong Tourism ၂၀၂၆ မတ်လ အစီရင်ခံစာ အရ မြန်မာ့ နိုင်ငံ အဆင့် မှတ်ပုံတင်စာရင်း (National Intangible Cultural Heritage Register) တွင် ဒေသ ၁၄ ခုမှ ကောင်းမွန်စွာ ဖွဲ့စည်းလာသော ပစ္စည်း ၂,၂၈၉ ခု ပါဝင်ပြီးဖြစ်သည်။ ဤမှတ်ပုံတင်ပစ္စည်းများကို ကဏ္ဍ ၅ ခုခွဲ၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
| ကဏ္ဍ | ပစ္စည်းရေတွက် | ဥပမာများ |
|---|---|---|
| ဘာသာစကား နှင့် နှုတ်ဖြင့် ဆင့်ပွားဓလေ့ | ၁၀၄ | ရိုးရာ ဒေသ ဘာသာစကားများ၊ ပုံပြင်ဆင့်ပွားမှု |
| ကျင်းပပြပြဲ အနုပညာ | ၅၀၆ | ခြင်းလုံး၊ ယိုးဒယားမုန်ကျင်း၊ ရိုးရာ ဂီတ |
| ကျင်းပပွဲ၊ လူမှုဓလေ် နှင့် ပွဲတော် | ၆၅၁ | သင်္ကြန်၊ ဓမ္မစေတနာပွဲ၊ ပတ်ပွဲ |
| သဘာဝ ပတ်ဝန်းကျင် နှင့် လူ့ဘဝ အသိပညာ | ၁၉၉ | ရိုးရာ ဆေးနည်း၊ မြေယာ ချိုင်းပြင် ဆောင်ရွက်မှု |
| ရိုးရာ လက်မှုပညာ | ၈၂၉ | ပုဆိုး ရောင်ထိုး၊ ကြေးနှင်း ပြုလုပ်ခြင်း |
Intangible cultural heritage in Myanmar တွင် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပြင်ဆင်ဆဲ UNESCO တင်သွင်းမှုများ
မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်မှုများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနေသည်။ မြန်မာ ဟိုတယ်၊ ခရီးသွားလာရေး နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန ဩဂုတ် ၂၀၂၆ ထုတ်ပြန်ချက် အရ ထမနဲ (Htamanè) ယဉ်ကျေးမှုကို ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် UNESCO ကိုယ်စားပြုစာရင်းသို့ တင်သွင်းရန် စီစဉ်ဆဲဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် မြန်မာ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနများ (မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့၊ မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့အစည်း နှင့် မြန်မာ လက်ဖက်ကုန်သည် အသင်း) တို့သည် Global New Light of Myanmar ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီ တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း မြန်မာ လက်ဖက် (Laphet) ယဉ်ကျေးမှုကိုလည်း UNESCO ကိုယ်စားပြုစာရင်းသို့ တင်သွင်းရန် ဆောင်ရွက်ဆဲဖြစ်သည်။
“သင်္ကြန် မှတ်ပုံတင်ပြီးပြီ၊ သနပ်ခါး တင်သွင်းပြီး၊ လက်ဖက်နှင့် ထမနဲ ဆောင်ရွက်ဆဲ — မြန်မာ့ နှစ်တိုင်း UNESCO တင်သွင်းမှု ဆောင်ရွက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်ဟု ဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ထားသည်။”
ရန်ကုန်မြို့နှင့် Intangible cultural heritage in Myanmar ဆက်နွယ်မှု
ရန်ကုန်မြို့ကြီးသည် မြန်မာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေးတွင် အဓိကကျသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ဧပြီ တွင် ရန်ကုန်ရှိ Green Garden Hotel ၌ မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ (Myanmar Cultural Heritage Preservation Committee) သည် Thanakha ယဉ်ကျေးမှုနှင့် Laphet ကို UNESCO ကိုယ်စားပြုစာရင်းသို့ တင်သွင်းကြောင်း တရားဝင် ကြေညာဘူးခဲ့သည်။ ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ယဉ်ကျေးမှု ကဲ့သို့သော နေ့စဉ်ဘဝ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများသည် ကလေးဆင်ဆင် (အမူရာ) ဖြင့် ပင်ကိုယ် ရပ်တည်ဆဲ ဖြစ်သည်။
ခြင်းလုံး — မြန်မာ့ ရိုးရာ အားကစား ယဉ်ကျေးမှု
ခြင်းလုံး (Chinlone) ကို မြန်မာ ခြင်းလုံး ကမ်ကလောင်ဒ် (Myanmar Chinlone Federation) မှ ၂၀၂၆ မတ်လတွင် UNESCO တင်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းမည်ဟု Xinhua ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅ တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသည် မြန်မာ့ ရိုးရာ အားကစား ပုံစံကို ကမ္ဘာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ဘောင်တွင်း ထည့်သွင်းလိုသော ဆန္ဒကို ပြဆိုနေသည်။
ကာကွယ်ရေး စိန်ခေါ်မှုများနှင့် Intangible cultural heritage in Myanmar ၏ အနာဂတ်
Myanmar ITV ၂၀၂၆ ဇွန် ဖော်ပြချက် အရ မြန်မာ အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှု ဗဟိုကော်မတီ အစည်းဝေးတွင် ဒုသမ္မတသည် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ၏ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ၊ ဘာသာစကားများ၊ ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုများနှင့် သမိုင်းဝင် နေရာများ ထိန်းသိမ်းရေး အရေးပါမှုကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ မြို့ပြ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ကူးပြောင်းနေထိုင်မှု နှင့် စီးပွားရေး ဖိအားများသည် ၂,၂၈၉ ပစ္စည်းတွင် ပါဝင်သော ဓလေ့ အများအပြားကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်ဆဲ ဆယ်ကာ ဖောင်ဒေးရှင်း ဖန်ဆင်းရေး ကာလတွင် ကြုံတွေ့နေသော ပြဿနာများဖြစ်သည်။
| ဓလေ့ / ယဉ်ကျေးမှု | UNESCO အဆင့် | ကာကွယ်ရေး သက်ဆိုင်ရာ ဌာန |
|---|---|---|
| သင်္ကြန် ပွဲတော် | မှတ်ပုံတင်ပြီး (RL 2024) | မြန်မာ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန |
| သနပ်ခါး ဓလေ့ | တင်သွင်းဆဲ (RL 2026) | မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ |
| လက်ဖက် (Laphet) ဓလေ့ | ပြင်ဆင်ဆဲ | မြန်မာ လက်ဖက်ကုန်သည် အသင်း၊ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေး အဖွဲ့ |
| ထမနဲ (Htamanè) ဓလေ့ | ၂၀၂၇ တင်သွင်းရန် စီစဉ်ဆဲ | ဟိုတယ်၊ ခရီးသွား နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန |
| ခြင်းလုံး (Chinlone) | ၂၀၂၆ တင်သွင်းဆဲ | မြန်မာ ခြင်းလုံး ကမ်ကလောင်ဒ် |
ယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုသိမ်းဆည်းရေး — ရန်ကုန်မှ မြန်မာ ရိုးရာ ကိုယ်ချင်းစာ ဓလေ့များ
ရန်ကုန် နှင့် မြန်မာနိုင်ငံတဝှမ်း ကျင်းပသော မြန်မာ့ ရိုးရာ အလှူပွဲ ယဉ်ကျေးမှု ကဲ့သို့သော လူမှုဆောင်ရွက်မှုများသည် UNESCO မှတ်ပုံတင်ချက်နှင့် ဆက်သွယ်မှု ရှိသော ကိုယ်ပိုင် ဓလေ့ ထုံးတမ်းများဖြစ်သည်။ ဤ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများသည် နိုင်ငံ မှတ်ပုံတင်ပစ္စည်း ၆၅၁ ကဏ္ဍ (ပွဲတော်နှင့် လူမှုဓလေ့) ၏ တစ်စိတ်တပိုင်းဖြစ်ပြီး ကျင်းပပွဲ ၊ ဂါထာ နှင့် ရပ်ကွက် ကြိုမကြိုမ ပွဲတော်များ ပါဝင်သည်။
“မြန်မာ့ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုသည်မှာ ဘုရားဝတ်ပြုချိန် မဆိုင်ဘဲ ဒေသ ဓလေ့တွင် ရှင်သန်ဆဲ ဖြစ်သည် — နှုတ်မှ နှုတ်၊ မျိုးဆက်မှ မျိုးဆက်သို့ ဆင့်ပြောနေဆဲ ဓလေ့ ကြိုင်ကြိုင်ကြောင့် UNESCO မှ ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်ရန် လိုနေသည်”
မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
မြန်မာ့ UNESCO ICH ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းတွင် ဘယ်ဓလေ့ ပါဝင်သနည်း
ယနေ့ ဩဂုတ် ၁၂ ရက် ၂၀၂၆ ထိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်း (Representative List of the ICH of Humanity) တွင် သင်္ကြန် ပွဲတော် (Myanmar traditional New Year Atā Thingyan festival) တစ်ခုသာ တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ထည့်သွင်းမှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။ သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှုသည် ၂၀၂၆ ကြိုးကုပ် ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖိုင်ဖြစ်သည်။
UNESCO ICH နှင့် နိုင်ငံ အဆင့် ICH မှတ်ပုံတင်ခြင်း ကွာခြားချက် ဘာနည်း
နိုင်ငံ အဆင့် မှတ်ပုံတင်ခြင်းသည် မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနမှ ဆောင်ရွက်သော ပြည်တွင်း မှတ်တမ်းတင်ဆောင်ရွက်မှုဖြစ်ပြီး ယနေ့ ပစ္စည်း ၂,၂၈၉ ခု ရှိသည်။ UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းသည် နိုင်ငံတကာ ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ပိုမိုထင်ရှားသော ဖောင်တင်သွင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် ကျော်ဖြတ်ရသည်။ ကမ္ဘာ့ မှတ်ပုံတင်မှု ရရှိပါက နိုင်ငံ တဝှမ်း ကာကွယ်ရေး အခမ်းအနားနှင့် ပိုမိုသော နိုင်ငံတကာ ဝင်ရောက်ထောက်ပံ့မှု ရရှိနိုင်သည်။
မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနသည် UNESCO ICH တင်သွင်းမှုကို မည်သို့ ဆောင်ရွက်သနည်း
မြန်မာ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဟိုတယ်၊ ခရီးသွား နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူပေါင်းပြီး မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ဆောင်ရွက်ကြီးကြပ်ရေး အဖွဲ့ (Myanmar Cultural Heritage Preservation Committee) မှ ဦးဆောင်ကာ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊ ဖောင်ပေးပို့ခြင်းနှင့် UNESCO နှင့် ညှိနှိုင်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်သည်။
သနပ်ခါး UNESCO ဖောင်တင်သွင်းမှု ဘာကြောင့် အရေးကြီးသနည်း
သနပ်ခါးသည် မြန်မာ့ မူရင်းဓလေ် ကျင်းပမှုအဖြစ် ကမ္ဘာ့ ICH ကာကွယ်မှု ဘောင်တွင်း ထည့်သွင်းလိုသောကြောင့် UNESCO ၏ ၂၀၂၆ ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖိုင် ၂,၃၇၇ ဖြင့် နိုင်ငံတကာ ဂုဏ်သတင်း ရရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။ ဤမှတ်ပုံတင်ပါက ခြားနားသော ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ ကို နိုင်ငံတကာ ပင်မကြိုးဆောင်မှု (safeguarding framework) တွင်ကာ ကြောင်းတောင်းကြောင်းဖြင့် ဆောင်ရွက်ဆဲ ဖြစ်သည်။
တိုင်းရင်းသားလူမျိုး ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ ICH မှတ်ပုံတင်ခြင်းတွင် ပါဝင်သလား
မြန်မာ့ နိုင်ငံ မှတ်ပုံတင်ပစ္စည်း ၂,၂၈၉ ခုတွင် ကရင်၊ ရှမ်း၊ မွန်၊ ကချင်နှင့် ချင်း ဒေသများမှ ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု Mekong Tourism ၂၀၂၆ မတ်လ အစီရင်ခံစာ ဖော်ပြထားသည်။ UNESCO ကမ္ဘာ့ ကိုယ်စားပြုစာရင်းတင်သွင်းမှုများ အပြင် တိုင်းရင်းသားဓလေ့ ထုံးတမ်းများပါ ပြည်တွင်း မှတ်ပုံတင်ဆောင်ရွက်မှုတွင် ပါဝင်နေသည်။
Intangible cultural heritage in Myanmar ကာကွယ်ရေးတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ ပါဝင်နိုင်သနည်း
ရပ်ကွက် ကျင်းပပွဲများ တက်ရောက်ခြင်း၊ ရိုးရာ ပုံပြင်များ မျိုးဆက်ဆင့်ပြော သင်ကြားခြင်း နှင့် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံ လေ့လာရေး ကဲ့သို့ လက်တွေ့ ဆောင်ရွက်မှုများမှ တစ်ဆင့် ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေးတွင် ပါဝင်ခြင်းသည် ပိုမိုထိရောက်သော နည်းလမ်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ ဘာသာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝန်ကြီးဌာန မှ ပြည်တွင်း မှတ်တမ်းတင်မှုတွင် ဒေသခံများ ပါဝင်ရန် ဖိတ်ကြားနေသည်။
အကျဉ်းချုပ် — မြန်မာ့ Intangible cultural heritage in Myanmar ၏ အနာဂတ်
မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂,၂၈၉ ပစ္စည်း ပြည်တွင်း မှတ်ပုံတင်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် UNESCO ကမ္ဘာ့ မှတ်ပုံတင်မှု ပထမဆုံး ရရှိကာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် သနပ်ခါး ဓလေ့ တင်သွင်းဆဲ၊ လာပြက် မှု နှင့် ထမနဲ ဓလေ့ ပြင်ဆင်ဆဲ ဖြင့် ဆက်တိုက် ဆောင်ရွက်လာနေသည်။ ဤ အမူရာ ယဉ်ကျေးမှု ကာကွယ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများသည် ဗိုင်ဘာ ပြဿနာများ ကြားတွင်ပင် ရပ်တည်ဆဲ ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မှ မြန်မာ ရိုးရာ ဓလေ်ဆောင်မှုများကို ထိမ်းသိမ်းကာ UNESCO မှတ်ပုံတင်ရေး ညှိနှိုင်းသော ဆောင်ရွက်မှုများသည် မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု မည်မျှ ပြင်းထန်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ ပြကွက်ပေါ်တွင် ဖော်ပြနေသည်။
အရင်းအမြစ်များ
- UNESCO Intangible Cultural Heritage — Myanmar — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- UNESCO Decision 19.COM 7.B.50 — Thingyan Festival Inscription — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- UNESCO Files 2026 Under Process — Thanakha (file 2377) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Mekong Tourism — Myanmar Nominates Traditional Tea Culture for UNESCO Heritage Listing (2026) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Myanmar Ministry Press Office — Myanmar to Nominate Htamanè Culture for UNESCO Listing in 2027 — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- AP News — Myanmar bids to put traditional thanakha face powder on UNESCO list (2025) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Xinhua — Myanmar’s traditional Chinlone sport to be submitted for UNESCO recognition in 2026 (2025) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Global New Light of Myanmar — MRAC, stakeholders join hands to nominate Myanmar tea (January 2026) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Myanmar ITV — Safeguarding Tradition: Myanmar National Cultural Central Committee meeting (June 2026) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- Myanmar Digital News (MDN) — Over 2,200 Myanmar intangible cultural heritage items documented (2024) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
- UNESCO — Myanmar Periodic Report on the Convention (2020–2024) — ရယူသည် ဩဂုတ် ၁၂၊ ၂၀၂၆
