အနှစ်ချုပ်
✓Reviewed by Myo Min Oo မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဘာတွေ ရှိသနည်း — ဟူသော မေးခွန်းကို မြောက်များစွာသော သုတေသီများနှင့် ခရီးသည်များ မေးမြန်းနေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ဌာန မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် နေရာ ၂ ခုနှင့် မှတ်တမ်းဝင် တိုင်းရင်းသား မဟာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် တစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ယဉ်ကျေးမှု...
မာတိကာ
- 1 မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် — What are the cultural heritages of Myanmar? အဓိကဖြေဆိုချက်
- 2 ပျူ ရှေးဟောင်း မြို့တော်များ — မြန်မာ၏ ပထမ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ်
- 3 ပုဂံ မြို့တော် — What are the cultural heritages of Myanmar? တွင် ထိပ်ဆုံးမှ ပိုင်ဆိုင်ချက်
- 4 သင်္ကြန် ရေပက်ပွဲ — ၂၀၂၄ ခုနှစ် UNESCO မှတ်တမ်းဝင် ယဉ်ကျေးမှု
- 5 ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် UNESCO သို့ တင်ပြဆဲ — သနပ်ခါးနှင့် လက်ဖက်ဓလေ့
- 6 မြန်မာ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု ၁,၈၀၀ ကျော် — ကောင်မွန်သော မဟာ မွေဒဏ်
- 6.1 ရှမ်းပြည်နယ် လက်မှုပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု
- 6.2 ရာဇဝင် နောက်ကြောင်း — ထာဝစဉ် ဆက်ခံ လာသော ဓလေ့ ထုံး
- 7 ကုသိုဝ် Memory of the World — ကမ္ဘာ့ ဘာသာပညာ ကောင်ပြောင် ကျောက်ဖျာ
- 8 မြောက်ဦး Mrauk-U — UNESCO ဝင်ရောက်ရေး ဆဲဆဲ တင်ပြချက်
- 9 What are the cultural heritages of Myanmar? — ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးအစား နှိုင်းယှဉ် ဇယား
- 10 မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေး ၂၀၂၆ — အနာဂတ် လမ်းကြောင်း
- 11 မကြာခဏ မေးလေ့ ရှိသော မေးခွန်းများ
- 11.1 မြန်မာနိုင်ငံ ၏ UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ဘယ်နှ ခုရှိသနည်း?
- 11.2 သင်္ကြန် ပွဲတော် UNESCO မှ အသိအမှတ် ပြုပြီ ဆိုတာ မှန်သလား?
- 11.3 မြောက်ဦး UNESCO ဝင်ရောက်ရေး ဘယ်တော့ ဆုံးဖြတ်မည်နည်း?
- 11.4 မြန်မာ ၏ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု စုစုပေါင်း ဘယ်နှ မျိုး ရှိသနည်း?
- 11.5 သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု UNESCO မှ ဘယ်တော့ မှတ်တမ်းဝင် မည်နည်း?
- 11.6 မြန်မာ UNESCO Tentative List တွင် ဘာ နေ ရာများ ရှိသနည်း?
- 12 နိဂုံး — မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေ ဆက်ကြ
- 13 အရင်းအမြစ်များ
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဘာတွေ ရှိသနည်း — ဟူသော မေးခွန်းကို မြောက်များစွာသော သုတေသီများနှင့် ခရီးသည်များ မေးမြန်းနေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ဌာန မှ အသိအမှတ်ပြုထားသော ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် နေရာ ၂ ခုနှင့် မှတ်တမ်းဝင် တိုင်းရင်းသား မဟာ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် တစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင်လည်း ဆက်လက်၍ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ လုပ်ဆောင်နေသည်။ ရှေးဟောင်းပျူ မြို့တော်များမှ သည် သင်္ကြန်ပွဲတော် ရေပက်ဓလေ့ ထိ မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဝါဒ တစ်ရပ်မှာ အမွေအနှစ် ကို ကာကွယ် ထိန်းသိမ်းရုံသာ မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဂုဏ်ပြုသတ်မှတ် ခြင်းကိုပါ ဦးတည် လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် — What are the cultural heritages of Myanmar? အဓိကဖြေဆိုချက်
မြန်မာနိုင်ငံသည် UNESCO World Heritage Centre ၏ ဖော်ပြချက် အရ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် နေရာ ၂ ခု ပါဝင်သည် — ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သော ပျူ ရှေးဟောင်း မြို့တော်များ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့သော ပုဂံ မြို့တော်တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းနှစ်ခုမှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဆင်းသက် ကြမ်းတမ်းသော ရာဇဝင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှု ထူးကဲမှုကို နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း အသိအမှတ်ပြုသောနိဒါန်းများ ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း ကျောက်မြောင်းများ၊ ဘုရားစေတီ သောင်းနှင့်ချီသော ပုဂံ ကွင်းပြင်နှင့် ပျူ ယဉ်ကျေးမှု၏ ကျန်ရစ်ချက်များ ဤအမွေအနှစ်များ ကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်။
ပျူ ရှေးဟောင်း မြို့တော်များ — မြန်မာ၏ ပထမ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ်
ဟလင်၊ ဗိုင်တနော နှင့် သရေကျေတာ — ပျူ ရှေးဟောင်း မြို့တော်သုံးမြို့မှာ မြန်မာ အမျိုးသားပို့တယ် ဖော်ပြချက် အရ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် စာရင်းတွင် ပထမဆုံး ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပျူ ယဉ်ကျေးမှုသည် ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၅ ရာစုမှ ခရစ်ဒဿမ ၉ ရာစု ခန့် အထိ ပြောင်မြောက်ကြောင်းကြွ ရှင်သန်ကြပြီး ရေချိုးတဖောင်းများ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ၏ ဒေသချီးများ နောက်ကြောင်းကို ၎င်းမြို့တော်များ ရောင်ပြန်ဟပ်သည်။ ဤမြို့တော်များ ၏ ကျောက်ဖျာ စီးရေ ကို တူးဖော် မှတ်တမ်းတင် ခဲ့သော သုတေသနများမှ ကမ္ဘာ့ ယဉ်ကျေးမှု သမိုင်းတွင် ပျူ ၏ ကောင်ပြောင် မှု ကို ဆောင်ကြဉ်းနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
ဤ ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် နေရာ ၏ ရာဇဝင် ကြောင်းနှင့် ရန်ကုန် ၏ ကောင်မွန်သောသမိုင်း ချိတ်ဆက်မှုကို ပြင်ပ ခရီးသွား သူများ နားလည် စေရန်အတွက် ရန်ကုန်မြို့တွင်း ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများ လေ့လာရေး လမ်းညွှန် တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
ပုဂံ မြို့တော် — What are the cultural heritages of Myanmar? တွင် ထိပ်ဆုံးမှ ပိုင်ဆိုင်ချက်
ပုဂံ သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး UNESCO World Heritage Centre ၏ ဖော်ပြချက် အရ ၎င်းမှာ ကမ္ဘာ၏ ထင်ရှားဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာ ကျောက်ထွင်း ကလာပ်စည်းများ ထဲမှ တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ ဧကာမ နေရာ တစ်ဝိုက်တွင် ဘုရားပုထိုးပေါင်း ၃,၅၀၀ ကျော် ရှိနေပြီး ၁၁ ရာစုမှ ၁၃ ရာစု အတွင်း ဆောက်လုပ်ခဲ့သော ဤ နေရာများ မြန်မာ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ၏ အသက်ဝင် နောက်ကြောင်းကို တင်ဆောင်ပေးနေသည်။ ရန်ကုန်မြို့သားများနှင့် မြန်မာ ပြည်သူများ အတွက် ပုဂံ ဆိုသည်မှာ ကိုးကွယ်ရာ နေရာသာမကဘဲ မျိုးချစ်ပြည်ချစ် ခံစားချက်ကို ချိတ်ဆက်ပေးသော ပုံရိပ်လည်း ဖြစ်သည်။
ပုဂံ ၏ ဘုရားပုထိုးများ ကျောက်မြောင်းများ မှ တပ်ဆင်ထားသော အနုပညာ လက်ရာများ မြန်မာ ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ဆင်းသက် ရာဇဝင်ကို ထင်ဟပ်ပြသနေသည်မှာ ယနေ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တိုင် ပြောင်မြောက်ဆဲ ဖြစ်သည်။
သင်္ကြန် ရေပက်ပွဲ — ၂၀၂၄ ခုနှစ် UNESCO မှတ်တမ်းဝင် ယဉ်ကျေးမှု
What are the cultural heritages of Myanmar? ဟု မေးသောအခါ ဖြေဆိုနိုင်သော အထင်ရှားဆုံးသော တိုင်းရင်းသား မဟာ ယဉ်ကျေးမှု တစ်ရပ်မှာ သင်္ကြန် ပွဲတော် ဖြစ်သည်။ UNESCO တိုင်းရင်းသား မဟာ ယဉ်ကျေးမှု ဌာန ၏ ဒေတာ အရ Myanmar traditional New Year Ata Thingyan ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO ၏ Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ စစ်မှန်သော ရေပက် ပွဲတော် ဓလေ့ ထုံးတမ်းများ — ကဗျာ တရား မာနတ်သွင်းခြင်း၊ ပြည်သူ အချင်းချင်း ရေပက် ဧည့်ခံ ခြင်း — မှာ မြန်မာ ၏ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ ၏ ဘုရားစေတီ ဝတ်ပြု ဓလေ့ကို ရန်ကုန် ဘုရား ဝတ်ပြုအလေ့အထ ၁၀ ခု ဆောင်းပါးတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် UNESCO သို့ တင်ပြဆဲ — သနပ်ခါးနှင့် လက်ဖက်ဓလေ့
What are the cultural heritages of Myanmar? ဆောင်းပါး ဖတ်ရှုသူများ သိထားသင့်သည် မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ သည် ထပ်မံ၍ ယဉ်ကျေးမှုများ UNESCO မှ အသိအမှတ် ပြု ခံနိုင်ရေး ကြိုးစားနေသည် ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ UNESCO ၏ မြန်မာ ICH စာမျက်နှာ ဖော်ပြချက် အရ သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု (Practice of Thanakha culture) ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် တင်ပြ ဆဲ ဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် ကို ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ တွင် ကြေညာနိုင်ဖွယ် ရှိသည်ဟု မြန်မာ အစိုးရ ဝဘ်ဆိုက်မှ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် လက်ဖက်ဓလေ့ ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် UNESCO သို့ တင်ပြ ကြောင်း မြန်မာ အစိုးရ ဝဘ်ဆိုက် မှ ဖော်ပြ ထားသည်။ ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ထမနဲ ယဉ်ကျေးမှု ကို နောက်ထပ် တင်ပြ ရန် စီစဉ်ထားကြောင်းလည်း သိ ရသည်။
ရန်ကုန်မြို့ ၏ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ယဉ်ကျေးမှု ကို နက်နဲ နားလည် လိုသူများ အတွက် ရန်ကုန်မြို့ ရိုးရာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ယဉ်ကျေးမှု ဆောင်းပါး တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။
မြန်မာ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု ၁,၈၀၀ ကျော် — ကောင်မွန်သော မဟာ မွေဒဏ်
ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် မှတ်တမ်းဝင်ချက်များ ထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဒဿမ တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ၏ ပြည်တွင်း တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု စာရင်းမှာ ကြီးမားသည်။ မြန်မာ သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာ ၏ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု ကောက်ယူမှုတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ပြောနိုင်ဆိုနိုင်မှု ၇၈ မျိုး၊ မင်းနင်မင်း အနုပညာ ၄၆၁ မျိုး၊ ပွဲတော် ၅၆၁ မျိုး၊ သဘာဝ ဗဟုသုတ ၁၀၄ မျိုး နှင့် လက်မှုပညာ ၅၉၆ မျိုး တို့ ပါဝင်ပြီး ပေါင်း ၁,၈၀၀ ကျော် ရှိသည်။ ဤ ကိန်းဂဏန်းများ ထဲတွင် ရှမ်းပြည်နယ် မှ လာသော လက်မှုပညာ ၃၉၃ မျိုး ထူးထူးခြားခြား ပါဝင်သောကြောင့် မြန်မာ ၏ ဝိဝိဓ တိုင်းရင်းသား ကွဲပြားမှု ကို ထင်ဟပ်ပြနေသည်။
ရှမ်းပြည်နယ် လက်မှုပညာ ဖွံ့ဖြိုးမှု
မြန်မာ ၏ ဖက်ဒရယ် ယဉ်ကျေးမှု ဗဟုသုတ မြေပြင်တွင် ရှမ်းပြည်နယ် ကဲ့သို့သော ဒေသများမှ ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုများ ထူးထူး ကဲ ကဲ ရှင်သန် ကြသည်။ ကန်ပြားရောင် ပတ္တမြားများ၊ ချင်မိုင် လုံချည် ဝတ်ဆင်မှု ပုံစံများ နှင့် ဒေသ နွယ်ဖွားများ ၏ ကဗျာ ဆင်ဆာ ဓလေ် တို့မှာ မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု ကွဲပြားမှု ပျောက်ကွယ် မသွားနိုင် ကြောင်း ထင်ဟပ်ပြနေသည်။
ရာဇဝင် နောက်ကြောင်း — ထာဝစဉ် ဆက်ခံ လာသော ဓလေ့ ထုံး
မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု နောက်ကြောင်းမှာ ပျူ ယဉ်ကျေးမှု ကာလ (ခရစ်တော် မပေါ်မီ ၅ ရာစု) မှ ပုဂံ ခေတ် (ဒဿမ ထောင်စုနှစ် ပထမ) ၊ ကိုလိုနီ ခေတ် မှ တဆင့် ကျော်လွန်ကာ ခေတ်သစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ထိ ဆက်ဆံ ကြသည်။ ကုသိုဝ် ကျောက်ချပ် ၇၂၉ ချပ်ကို မြန်မာ အမျိုးသားပို့တယ် ဖော်ပြချက် အရ ၂၀၁၃ ခုနှစ်တွင် UNESCO Memory of the World Register တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဤ ကျောက်ချပ်များ မှာ ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓ ၏ မူရင်း တရားတော် ကို ကမ္ဘာ ၏ ထိပ်တန်း ကျောက်ခုဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ရှင်းရှင်းပြတ်ပြတ် ဥပမာ တစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
ကုသိုဝ် Memory of the World — ကမ္ဘာ့ ဘာသာပညာ ကောင်ပြောင် ကျောက်ဖျာ
ကမ္ဘာ့ ကျောင်းသားများ၊ မြန်မာ ဒြဿမ ဝယ်ဖြတ် ကူးနေသူ များ နှင့် ဘာသာရေး သုတေသီများ အတွက် ကုသိုဝ် ကျောက်ချပ်များ မှာ အထူး ထင်ရှားသည်။ ကျောက်ချပ် ၇၂၉ ချပ် တစ်ချပ်စီ ပေါ်တွင် ပါဠိ ဘာသာ ဖြင့် ဘုရား ၏ တရားတော် တစ်ပုဒ် ပုဒ် မွမ်းမံ ချိတ်ဆက် ထားပြီး ၎င်းတို့ကို ကမ္ဘာ ၏ အကြီးဆုံး ကျောက်ဖျာ စာပေ ကောက်ယူ မှု ဟု ခေါ်ဆို ကြသည်။ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ကျောက်ချပ်များ မှတ်တမ်းဝင်ချက် မှာ မြန်မာ ၏ ဘာသာပညာ ကောင်ပေ ဆောင်ကျ ကြောင်း တကမ္ဘာ လုံး ကို ဆေးကြမ်းပြ လိုက်ရသကဲ့ ဖြစ်သည်။
မြောက်ဦး Mrauk-U — UNESCO ဝင်ရောက်ရေး ဆဲဆဲ တင်ပြချက်
ရခိုင်ပြည်နယ် ၏ မြောက်ဦး မြို့တော် မှာ What are the cultural heritages of Myanmar? ၏ ဆက်လက် ဆောင်ထားဆဲ မေးခွန်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ အမျိုးသားပို့တယ် ဖော်ပြ ချက် အရ Mrauk-U UNESCO Nomination Dossier ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် တင်ပြ ပြီးဖြစ်သည်။ ၁၅ ရာစုမှ ၁၇ ရာစုအတွင်း အားကောင်းသောနိုင်ငံ တစ်ခု ၏ မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သော မြောက်ဦးတွင် ကြည့်ကောင်းဖွယ် ကျောက်ဖျာ ဘုရားများ နှင့် ကျယ်ပြန့် သော ဒေသ ရာဇဝင် ချိတ်ဆက်မှု ရှိသည်။ UNESCO Tentative List တွင်လည်း Wooden Monasteries of the Konbaung Period, Badah-lin and associated caves, Ancient cities of Upper Myanmar, Inle Lake, Mon cities, Ayeyawady River Corridor နှင့် Hkakabo Razi Landscape တို့ ပါဝင်နေသည်။
What are the cultural heritages of Myanmar? — ယဉ်ကျေးမှု အမျိုးအစား နှိုင်းယှဉ် ဇယား
| အမွေအနှစ် အမျိုးအစား | ဥပမာ | UNESCO မှတ်တမ်းဝင်မှု | အချိန်ကာလ |
|---|---|---|---|
| ပျူ ကျောက်မြောင်း ကလာပ် | ပျူ ရှေးဟောင်းမြို့တော် | ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် | ၂၀၁၄ |
| ဘုရားပုထိုး စစ်သည်ဗိမာန် | ပုဂံ မြို့တော် | ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် | ၂၀၁၉ |
| တိုင်းရင်းသား မဟာ ပွဲတော် | Ata Thingyan (သင်္ကြန်) | ICH Representative List | ၂၀၂၄ |
| ဘာသာ ကျောက်ချပ် | ကုသိုဝ် ကျောက်ချပ် ၇၂၉ ချပ် | Memory of the World | ၂၀၁၃ |
| တင်ပြ ဆဲ ယဉ်ကျေးမှု | သနပ်ခါး၊ လက်ဖက် | ICH Nomination ဆဲ | ၂၀၂၆ |
မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေး ၂၀၂၆ — အနာဂတ် လမ်းကြောင်း
What are the cultural heritages of Myanmar? မေးခွန်း ၏ ပိုမို ကျယ်ပြန့်သော ဖြေ ဆိုချက် မှာ ဤ ပြောင်းလဲ နေ သော သတင်းများ ဖြစ်သည် — ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု မူဝါဒ မှာ ရုပ်ဝတ္ထု ပင်ဖျားများ ထားကာ အသက်ဝင် ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ များ ကို နိုင်ငံတကာ ဇယားသို့ ပေါ်ပေါက် ဖိတ်ရေ ဆောင်ရွက် ချိန်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၇ တွင် ထမနဲ ယဉ်ကျေးမှု တင်ပြ ရန် စီစဉ်ထားသည်မှာ ဤ ဦး တည်ချက် ၏ ထင်ဟပ်မှု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေ အနှစ် ကောင်ပြောင်မှုကို မြန်မာ့ ရိုးရာ အလှူပွဲ ယဉ်ကျေးမှု ဆောင်းပါး မှ တဆင့်လည်း နားလည် နိုင်သည်။
| နှစ် | ဖြစ်ပျက်မှု | အဓိပ္ပာယ် |
|---|---|---|
| ၂၀၁၃ | ကုသိုဝ် ကျောက်ချပ် Memory of the World | ဘာသာ ပညာ ကောင်ပြောင် ကျောက်ပြ ချ |
| ၂၀၁၄ | ပျူ ရှေးဟောင်းမြို့တော် UNESCO ဝင် | မြန်မာ ၏ ပထမ ကမ္ဘာ့ အမွေ |
| ၂၀၁၉ | ပုဂံ UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေ ဝင်ရောက် | ဗုဒ္ဓဘာသာ ဗိသုကာ ကမ္ဘာ့ ပိုင်ဆိုင်မှု |
| ၂၀၂၄ | သင်္ကြန် (Ata Thingyan) ICH မှတ်တမ်းဝင် | မြန်မာ ၏ ပထမ ICH မှတ်တမ်း |
| ၂၀၂၆ | သနပ်ခါး နှင့် လက်ဖက် UNESCO ICH တင်ပြ ဆဲ | အသက်ဝင် ဓလေ့ ကို နိုင်ငံတကာ ချဲ့ ထွင် |
ရန်ကုန် ၏ ကိုလိုနီ ခေတ် ဗိသုကာ ဟောင်း ဆောက်အအုံများ ကမ္ဘာ့ UNESCO နှင့် ပြည်တွင်း ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းများ ၏ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေး ကို ထင်ဟပ်ပြ ကာ မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဝါဒ ဆက်ကြ မည်ကို ညွှန်ပြနေသည်။
မကြာခဏ မေးလေ့ ရှိသော မေးခွန်းများ
မြန်မာနိုင်ငံ ၏ UNESCO ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ဘယ်နှ ခုရှိသနည်း?
UNESCO World Heritage Centre ၏ ဒေတာ အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကမ္ဘာ့ အမွေအနှစ် ၂ ခု ရှိသည် — ၂၀၁၄ ခုနှစ် မှတ်တမ်းဝင်သော ပျူ ရှေးဟောင်းမြို့တော်များ (ဟလင်၊ ဗိုင်တနော၊ သရေကျေတာ) နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ် မှတ်တမ်းဝင်သော ပုဂံ မြို့တော် ဖြစ်သည်။
သင်္ကြန် ပွဲတော် UNESCO မှ အသိအမှတ် ပြုပြီ ဆိုတာ မှန်သလား?
မှန်သည်။ UNESCO ၏ ICH ဌာန ဒေတာ အရ Myanmar traditional New Year Ata Thingyan ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် UNESCO ၏ Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity တွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဤ မှတ်တမ်းဝင်မှုသည် မြန်မာ ၏ ပထမဆုံး ICH မှတ်တမ်းဝင်မှု ဖြစ်သည်။
မြောက်ဦး UNESCO ဝင်ရောက်ရေး ဘယ်တော့ ဆုံးဖြတ်မည်နည်း?
မြောက်ဦး Nomination Dossier ကို ၂၀၂၁ ဒီဇင်ဘာ ၃၀ ရက်တွင် တင်ပြ ပြီးဖြစ်သည်ဟု မြန်မာ အမျိုးသားပို့တယ် ဖော်ပြ သည်။ UNESCO World Heritage Committee ၏ ဆုံးဖြတ်ချက် မှာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရောက်သည်တိုင် တရားဝင် မကြေညာ ဆဲ ဖြစ်ပြီး ဆောင်ကြဉ်း ဆဲ ရှိသည်။
မြန်မာ ၏ တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု စုစုပေါင်း ဘယ်နှ မျိုး ရှိသနည်း?
မြန်မာ သတင်းနှင့် ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ဖော်ပြချက် အရ မြန်မာ ၏ မှတ်တမ်းတင်ထားသော တိုင်းရင်းသား ယဉ်ကျေးမှု ၁,၈၀၀ ကျော် ရှိသည် — ၎င်းတို့ တွင် ပြောနိုင်ဆိုနိုင်မှု ၇၈ မျိုး၊ မင်းနင်မင်း အနုပညာ ၄၆၁ မျိုး၊ ပွဲတော် ၅၆၁ မျိုး ပါဝင်သည်။
သနပ်ခါး ယဉ်ကျေးမှု UNESCO မှ ဘယ်တော့ မှတ်တမ်းဝင် မည်နည်း?
UNESCO ၏ မြန်မာ ICH စာမျက်နှာ ဖော်ပြချက် အရ Practice of Thanakha culture ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် nomination cycle တွင် တင်ပြ ဆဲ ဖြစ်ပြီး မြန်မာ အစိုးရ ဝဘ်ဆိုက် မှ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၆ တွင် ဆုံးဖြတ်ချက် ထွက်ပေါ် နိုင်ဖွယ် ဟု ဖော်ပြ ထားသည်။
မြန်မာ UNESCO Tentative List တွင် ဘာ နေ ရာများ ရှိသနည်း?
UNESCO ၏ မြန်မာ ကမ္ဘာ့ အမွေ ဌာန ဒေတာ အရ Tentative List တွင် Wooden Monasteries of the Konbaung Period, Badah-lin and associated caves, Ancient cities of Upper Myanmar, မြောက်ဦး (Mrauk-U), Inle Lake, Mon cities, Ayeyawady River Corridor နှင့် Hkakabo Razi Landscape တို့ ပါဝင်သည်။
နိဂုံး — မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု အမွေ ဆက်ကြ
What are the cultural heritages of Myanmar? ဟူသော မေးခွန်း ၏ ဖြေ ဆိုချက် မှာ ပြောင်းလဲဆဲ ကိုင်တွဲ ဆဲ ဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ ကျောက်ဖျာ ငြိ ကင်ကြောင်း ရှေ ဟောင်း ပျူ ချပ်ဖျားမှ သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် UNESCO ICH nomination ဆဲ ရှိသော သနပ်ခါး ဓလေ့ နှင့် လက်ဖက်ဆိုင် ယဉ်ကျေးမှု ထိ မြန်မာ ၏ ယဉ်ကျေးမှု ဝါဒ မှာ ရပ်မသွားပါ။ ရန်ကုန် မြို့ ၏ ဘုရားစေတီ ပတ်ဝန်းကျင် မှ ကိုလိုနီ ခေတ် အဆောက်အအုံ ထိ မြန်မာ ၏ ၂,၀၀၀ ကျော်သော ယဉ်ကျေးမှု ဝါဒ မှာ နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအဝိုင်း တွင် ဆက်ကြ မည်မှာ ဒဿမ ၂၀၂၆ ကြည့် မောက်မော ဝင်းပြ နေသည်။
အရင်းအမြစ်များ
- UNESCO Intangible Cultural Heritage — Myanmar — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
- Myanmar National Portal — Culture and Heritage — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
- UNESCO World Heritage Centre — Myanmar — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
- Myanmar Ministry of Information — Intangible Cultural Heritage Inventory — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
- UNESCO ICH Committee Decision — Thingyan Inscription 2024 — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
- UNESCO Country Page — Myanmar — ရယူသည့်ရက် ဩဂုတ် ၁၈၊ ၂၀၂၆
