ပွဲတော် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ လူစုလူဝေးနှင့် ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်

ရန်ကုန်မြို့၏ ဘုရားပွဲတော်များသည် နှစ်စဉ် လူပေါင်းများစွာ စုဝေးရာ နေရာများ ဖြစ်သည်။ တပေါင်းလပြည့် ဆီမီးပူဇော်ပွဲ၊ ဘုရားပွဲတော်ကြီးများနှင့် သင်္ကြန်ကဲ့သို့ အခမ်းအနားများတွင် လူအုပ်ကြီးများ တိုးဝှေ့ စုဝေးတတ်သည်။ ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းသော်လည်း လူစုလူဝေး ပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အန္တရာယ်ကို အလေးမထားမိသူ များပါသည်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်တွင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့ အီတေဝမ်ရပ်ကွက်၌ ပွဲတော်အတွင်း လူပိတ်ဆို့မှုကြောင့် လူ ၁၅၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း Wikipedia မှတ်တမ်းအရ သိရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်က ပျော်ပွဲစားပွဲ တစ်ခုသည်ပင် ခဏအတွင်း ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးနေသည်။

ဤလမ်းညွှန်တွင် ရန်ကုန် ပွဲတော်များသို့ သွားရောက်မည့်သူများအတွက် လူစုလူဝေး ဘေးကင်းရေး၊ ပူပြင်းသော ရာသီဥတုနှင့် ကျန်းမာရေး၊ အစားအသောက် သန့်ရှင်းမှု၊ ပစ္စည်း မပျောက်ဆုံးရေးနှင့် အရေးပေါ် အခြေအနေ ကိုင်တွယ်နည်းများကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည်။ ကြိုတင် ပြင်ဆင်မှု အနည်းငယ်ဖြင့်ပင် မိမိနှင့် မိသားစုကို ဘေးကင်းစွာ ထားနိုင်ပြီး ပွဲတော်ကို စိတ်အေးလက်အေး ခံစားနိုင်ပါသည်။

လူစုလူဝေး အန္တရာယ်ကို နားလည်ခြင်း

လူအုပ်ကြီးတစ်ခုသည် မည်သည့်အချိန်တွင် အန္တရာယ်ရှိလာသည်ကို တိုင်းတာသည့် အဓိက အချက်မှာ နေရာတစ်ခုတွင် တစ်စတုရန်းမီတာအတွင်း လူဦးရေ မည်မျှ ရှိနေသည် ဆိုသည့် သိပ်သည်းဆ ဖြစ်သည်။ Wikipedia တွင် စုစည်းထားသော လေ့လာမှုများအရ တစ်စတုရန်းမီတာလျှင် လူ ၅ ဦးကျော် ပြည့်ကျပ်လာသည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် လူတစ်ဦးချင်း လွတ်လပ်စွာ ရွေ့လျားနိုင်ခြင်း မရှိတော့ဘဲ အုပ်စုလိုက် တွန်းအားကြောင့် ပိတ်ဖိမိ၍ အသက်ရှူ ကျပ်တည်းမှုများ ဖြစ်တတ်သည်။

ထူးခြားသည်မှာ လူပိတ်ဆို့ သေဆုံးမှုအများစုသည် ခြေနင်းခံရ၍ မဟုတ်ဘဲ မတ်တတ်ရပ်လျက်ပင် ရင်ဘတ်ကို ဘေးတွန်းအားက ဖိညှစ်ထားသဖြင့် အသက်ရှူ မဝခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် လူအုပ်ကြီး တစ်ခုထဲတွင် ကိုယ့်အလိုအလျောက် ရွေ့လို့ မရတော့သည့် အခြေအနေ ရောက်လာပါက အန္တရာယ် နီးကပ်နေပြီ ဟု သတိထားသင့်သည်။ ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားပွဲတော်များ တွင် ဝင်ပေါက်၊ ထွက်ပေါက်နှင့် ဆီမီးပူဇော်သည့် နေရာများသည် လူ အထူးထူ ထပ်တတ်ရာ နေရာများ ဖြစ်သည်။

လူအုပ် သိပ်သည်းဆ အဆင့်အလိုက် ဖြစ်တတ်သော အခြေအနေများကို အောက်ပါ ဇယားတွင် ရိုးရှင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ မိမိ ရှိနေသော နေရာ၏ အခြေအနေကို ဤဇယားနှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ကြိုတင် ဆုံးဖြတ်နိုင်ပါသည်။

လူအုပ်ထဲတွင် ဘေးကင်းရန် အလွယ်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ ဝင်လာကတည်းက အနီးဆုံး ထွက်ပေါက်ကို မှတ်သားထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကလေးနှင့် သက်ကြီးရွယ်အိုများကို လူ အကျပ်ဆုံး အလယ်ဗဟိုသို့ မခေါ်သွားဘဲ ဘေးနားက လွတ်လပ်သော နေရာများတွင် ရပ်နားသင့်သည်။ နံရံ၊ ခြံစည်းရိုး သို့မဟုတ် အဆောက်အအုံ ထောင့်များအနီးတွင် ရပ်နေပါက တွန်းအား ဖိလာချိန်တွင် ထွက်ပေါက် ပိတ်မိတတ်သဖြင့် အလယ်ဗဟိုထက် ပို၍ အန္တရာယ် ရှိနိုင်သည်ကိုလည်း သတိပြုသင့်သည်။

ပူပြင်းသော ရာသီဥတုနှင့် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှု

ရန်ကုန်မြို့၏ ပွဲတော်ရာသီ အများစုသည် ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော လများတွင် ကျရောက်တတ်သည်။ Wikipedia ၏ ရန်ကုန် ရာသီဥတု အချက်အလက်အရ ဧပြီလသည် အပူဆုံးဖြစ်ပြီး နေ့လယ်ပိုင်း ပျမ်းမျှ အပူချိန်သည် ၃၇ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိ မြင့်တက်တတ်သည်။ လူအုပ်ကြီးထဲတွင် ထပ်နေသော အပူနှင့် စိုစွတ်သော လေထုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ရေဓာတ်နှင့် ဆားဓာတ် လျင်မြန်စွာ ဆုံးရှုံးကာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု မြန်မြန် ဖြစ်တတ်သည်။

ကမ္ဘာ့ ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ WHO ၏ အပူဒဏ်နှင့် ကျန်းမာရေး ဆိုင်ရာ အချက်အလက်အရ အလွန်အကျွံ ပူပြင်းမှုသည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း၊ အပူဒဏ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း (heat exhaustion) နှင့် အသက်အန္တရာယ် ရှိနိုင်သော အပူဒဏ်ရှ (heatstroke) တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ Ready.gov ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ် ကျော်တက်လာခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်းနှင့် ချွေးထွက် ရပ်တန့်သွားခြင်း ဖြစ်ပါက အပူဒဏ်ရှ ဖြစ်နေနိုင်သဖြင့် ချက်ချင်း အေးမြသော အရိပ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး အကူအညီ တောင်းသင့်သည်။

ပူပြင်းမှုကို ကာကွယ်ရန် ရေကို ပုံမှန် သောက်နေသင့်သည်။ ရေငတ်မှ သောက်မည်ဆိုပါက နောက်ကျနေတတ်သဖြင့် နာရီဝက်ခြားတိုင်း ရေ ဇိမ်ဇိမ် မွေ့ မွေ့ သောက်ခြင်းက ပိုကောင်းသည်။ ပါးလွှာ၍ အရောင်ဖျော့သော ဝတ်စုံ၊ ဦးထုပ် သို့မဟုတ် ထီး၊ နေကာမျက်မှန်နှင့် နေပူ ကာ ခရင်မ်တို့ ပါသွားသင့်သည်။ ရွှေတိဂုံ ဘုရားပွဲတော် ကဲ့သို့ နေ့ခင်းဘက် ဖူးမြော်ရသော ပွဲများတွင် ကြမ်းပြင် ပူနေတတ်သဖြင့် ခြေနင်း သို့မဟုတ် ပါးပါးလေး ဖိနပ်တစ်စုံ ယူဆောင်ခြင်းကလည်း ခြေဖဝါး ပူလောင်မှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။

အစားအသောက် ဘေးကင်းရေးနှင့် ရေသန့်ရှင်းမှု

ပွဲတော် အစားအသောက်များသည် ရိုးရာ အရသာကို ခံစားနိုင်သော်လည်း ပူပြင်းသော ရာသီတွင် မလုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းထားသော အစားအစာများက ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ WHO ၏ အစားအသောက် ဘေးကင်းရေး အချက်အလက်အရ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းတွင် မသန့်ရှင်းသော အစားအစာကြောင့် တစ်နှစ်လျှင် လူ ၆၀၀ သန်းခန့် ဖျားနာပြီး ၄၂၀,၀၀၀ ဦး အသက်ဆုံးရှုံးကြရသည်။ ထို့ပြင် အသက် ၅ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များသည် ဤဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ခံစားရကြောင်းလည်း WHO က ဖော်ပြထားသည်။

ဘေးကင်းစွာ စားသောက်ရန် အပူပေး ချက်ပြုတ်ပြီး ပူပူနွေးနွေး တင်ပေးသော အစားအစာများကို ရွေးချယ်သင့်သည်။ ကြာရှည် ဖွင့်ထားသော အသားနု၊ ရေထဲ စိမ်ထားသော အသီးအနှံနှင့် ရေခဲ ထည့်ထားသော အအေးများကို သတိထားသင့်သည်။ သောက်ရေအတွက် ပုလင်းပိတ် ရေသန့် သို့မဟုတ် ကျိုချက်ပြီး ရေကိုသာ သုံးခြင်းက ပိုစိတ်ချရသည်။ ရန်ကုန် ပွဲတော်များ၏ ရိုးရာ မုန့်နှင့် ဟင်းလျာများ ကို မြည်းစမ်းရာတွင် လူစည်ကား၍ အရောင်းသွက်သော ဆိုင်များက ပစ္စည်း လတ်ဆတ်လေ့ ရှိသဖြင့် ပိုသင့်တော်သည်။

စားမစားမီ လက်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် လက်သန့်စင်ဆေး သုံးခြင်းသည် ရိုးရှင်းသော်လည်း အရေးအကြီးဆုံး အလေ့အထ ဖြစ်သည်။ ဝမ်းလျှော အန်ခြင်း စတင်ပါက ရေဓာတ် ပြန်ဖြည့်ရန် ဆားငန်ရည် (ORS) သောက်ပေးခြင်းက အရေးကြီးပြီး အခြေအနေ ဆိုးရွားပါက ဆေးခန်းသို့ မဆိုင်းမတွ ပြသင့်သည်။

ပွဲတော်မသွားမီ ပြင်ဆင်ရန် စစ်ဆေးစာရင်း

ကြိုတင် ပြင်ဆင်မှု ကောင်းမွန်ခြင်းသည် ပွဲတော်ကို ပျော်ရွှင်စွာ ဖြတ်သန်းနိုင်ရန် အခြေခံ ဖြစ်သည်။ အောက်ပါ ဇယားတွင် ယူဆောင်သင့်သော ပစ္စည်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးဝင်ပုံကို စုစည်း ဖော်ပြထားသည်။ မိသားစုလိုက် သွားမည်ဆိုပါက လူတိုင်းအတွက် ရေနှင့် ထွက်ပေါက် မှတ်ချက်များကို ကြိုတင် ဆွေးနွေး သတ်မှတ်ထားသင့်သည်။

ပွဲတော်ရက်တွင် ယာဉ်ကြော ပိတ်ဆို့မှု များတတ်သဖြင့် ခရီးစဉ်ကို ကြိုတင် စီစဉ်ထားသင့်သည်။ ဘယ်ကနေ ဘယ်လို သွားမည်၊ ဘယ်အချိန် ပြန်မည် ဆိုသည်ကို ကြိုတင် ဆုံးဖြတ်ထားပါက ညဉ့်နက်မှ ကားမရ၍ ဒုက္ခရောက်ခြင်းကို ရှောင်နိုင်သည်။ အသေးစိတ်ကို ပွဲတော်ရက် သွားလာရေးနှင့် တည်းခိုရေး လမ်းညွှန် တွင် ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

ကလေး၊ သက်ကြီးနှင့် အထူးဂရုစိုက်ရမည့်သူများ

ကလေးငယ်များ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုများ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင် အမျိုးသမီးများနှင့် နာတာရှည် ရောဂါ ရှိသူများသည် ပူပြင်းမှုနှင့် လူပိတ်ဆို့မှု ဒဏ်ကို အခြားသူများထက် ပို၍ ခံစားရတတ်သည်။ ကလေးများကို ဆွဲခေါ်သွားသည့်အခါ လက်ကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ကိုင်ထားသင့်ပြီး လူ အကျပ်ဆုံး နေရာများကို ရှောင်သင့်သည်။ ကလေး၏ အင်္ကျီ အိတ်ထဲ သို့မဟုတ် လက်ကောက်ဝတ်တွင် မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားခြင်းက ပျောက်သွားပါက အလွန် အသုံးဝင်သည်။

သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် နားနေနိုင်သော အရိပ်ရှိရာ နေရာများကို ကြိုတင် ရှာထားသင့်ပြီး ကြာရှည် ရပ်စောင့်ရသော တန်းစီမှုများကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်သင့်သည်။ ပုံမှန် သောက်နေကျ ဆေးများကို အလုံအလောက် ယူဆောင်သွားရန်နှင့် နှလုံး၊ သွေးတိုး စသည့် ရောဂါ ရှိသူများသည် မိမိ ဆေးနှင့် ရောဂါ အချက်အလက်ကို ကတ်ပြားလေး တစ်ခုတွင် ရေး၍ ဆောင်ထားသင့်သည်။ မိသားစုဝင် တစ်ဦးက အမြဲ အတူ ရှိနေပေးပါက အရေးပေါ်တွင် အကူအညီ ပိုမြန်မြန် ရနိုင်သည်။

ပစ္စည်းနှင့် ငွေကြေး လုံခြုံရေး

လူစည်ကားသော ပွဲတော်များတွင် ခိုးဆိုးမှုနှင့် ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးမှု ဖြစ်တတ်သည်။ ငွေ အများကြီး မယူဘဲ လိုအပ်သလောက်သာ ယူသွားသင့်ပြီး ငွေနှင့် ဖုန်းကို နောက်ကျော အိတ်ထက် ရှေ့ဘက် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပေါ် ကပ်လျက် အိတ်များတွင် ထားသင့်သည်။ တန်ဖိုးကြီး လက်ဝတ်ရတနာများကို ဆင်မြန်းသွားခြင်းသည် မလိုလားအပ်သော အာရုံ စိုက်မှုကို ဖိတ်ခေါ်သဖြင့် ရှောင်သင့်သည်။ ပွဲတော်တွင် သင့်လျော်စွာ ဝတ်ဆင်ခြင်း က ယဉ်ကျေးမှု အရလည်း လျောက်ပတ်ပြီး လုံခြုံရေး အရလည်း အကျိုးရှိသည်။

ငွေပေးချေမှု ပြုလုပ်ရာတွင် တန်ဖိုး ကြိုသိ၍ ကြွေ မငွေ ပြန်အမ်းခြင်းကို သေချာ စစ်ဆေးသင့်သည်။ ပွဲတော် ကုန်ကျစရိတ်ကို ကြိုတင် ခန့်မှန်း တွက်ချက်ထားပါက အလွန်အကျွံ သုံးစွဲမိခြင်းနှင့် ဈေးကြီးပေး ဝယ်မိခြင်းကို ရှောင်နိုင်သည်။ ဤအတွက် ပွဲတော် ခရီးစဉ် ဘတ်ဂျက် တွက်ချက်နည်း က အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါသည်။

အရေးပေါ် အခြေအနေတွင် ဆောင်ရွက်ရန်

အရေးပေါ် အခြေအနေ တစ်ခု ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ဘာလုပ်ရမည်ကို ကြိုသိထားခြင်းက အသက်ကို ကယ်နိုင်သည်။ အောက်ပါ ဇယားက အဖြစ်များသော အခြေအနေများတွင် ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်သင့်သည့် အဆင့်များကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြထားသည်။ မည်သည့်အခါမျှ အထိတ်တလန့် မဖြစ်ဘဲ တည်ငြိမ်စွာ ဆုံးဖြတ်ခြင်းက အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

အရေးပေါ်တွင် ဒေသခံ အာဏာပိုင်များ၊ ပွဲတော် လုံခြုံရေးနှင့် ကျန်းမာရေး ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များထံ ဆက်သွယ် အကူအညီ တောင်းရန် ဝန်မလေးသင့်ပါ။ မြန်မာ ကြက်ခြေနီ အသင်းကဲ့သို့ ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့များသည် ပွဲတော်ကြီးများတွင် ရှေးဦး သူနာပြုစုမှု ပေးနိုင်ရန် တာဝန်ကျ နေတတ်သည်။ မိမိ မြို့နယ်၏ အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်နှင့် အနီးဆုံး ဆေးရုံ တည်နေရာကို မထွက်ခွာမီ ကြိုတင် မှတ်သားထားသင့်သည်။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ရန်ကုန် ပွဲတော်များတွင် လူအများဆုံး စုဝေးချိန်က ဘယ်အချိန်လဲ။

ပွဲတော်အများစုတွင် ညနေပိုင်းမှ ည အစောပိုင်းအထိ လူ အထူထပ်ဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ နေ ပူဒဏ် သက်သာလာသဖြင့် မိသားစုလိုက် ထွက်လာသူ များပြီး ဆီမီးထွန်း ပူဇော်ချိန်နှင့် အခမ်းအနား အဓိက အစီအစဉ်များ ကျရောက်ချိန်တွင် လူ ပိုမို စည်ကားသည်။ လူအုပ် ရှောင်လိုပါက နံနက်ခင်း သို့မဟုတ် နေ့လယ်ပိုင်း စောစော ရောက်အောင် သွားခြင်းက သက်သာသည်။ သို့သော် နေ့ခင်းဘက်သည် ပူပြင်းတတ်သဖြင့် ရေနှင့် နေကာ ပစ္စည်းများ ပြင်ဆင်သွားသင့်သည်။ ပွဲတော်နှင့် ဆိုင်သော အဓိက ရက်များတွင် နံနက် စောစောကတည်းက လူ စတင် စည်ကားနိုင်သည်ကိုလည်း ထည့်တွက်သင့်သည်။

လူအုပ်ကြီးထဲ ညပ်မိသွားပါက ဘာလုပ်ရမလဲ။

ပထမဆုံး အထိတ်တလန့် မဖြစ်ဘဲ တည်ငြိမ်ဖို့ ကြိုးစားပါ။ လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် မွေးသူဆရာ ပုံစံ ထားခြင်းက အသက်ရှူရန် နေရာ လေး ရစေသည်။ တွန်းအားကို တိုက်ရိုက် ဆန့်ကျင် မတွန်းဘဲ လူအုပ်၏ ရွေ့လျားမှု အတိုင်း လိုက်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ဘေးဘက် လွတ်လပ်သော နေရာသို့ ရွှေ့သင့်သည်။ လဲကျသွားပါက ဘေးတိုက် လှဲ၍ မျက်နှာနှင့် ရင်ဘတ်ကို ကာကွယ်ပြီး ပြန်ထရန် ကြိုးစားသင့်သည်။ Wikipedia တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း လူပိတ်ဆို့ အသေအပျောက်အများစုသည် အသက်ရှူ ကျပ်တည်းမှုကြောင့် ဖြစ်သဖြင့် ရင်ဘတ်ကို လွတ်လပ်အောင် ထားနိုင်ခြင်းသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။

ပွဲတော်သွားရင် ဘာတွေ မဖြစ်မနေ ယူသွားသင့်လဲ။

အရေးကြီးဆုံးမှာ သောက်ရေ၊ နေကာ ပစ္စည်း (ဦးထုပ် သို့မဟုတ် ထီး) နှင့် သက်တောင့်သက်သာ ဖိနပ် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လက်သန့်စင်ဆေး၊ ခေါင်းကိုက်နှင့် ဝမ်းလျှော ဆေး အနည်းငယ်၊ ORS တစ်ထုပ်နှစ်ထုပ်နှင့် အရေးပေါ် ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်း Power Bank တို့ ပါသင့်သည်။ ငွေကို လိုသလောက်သာ ယူပြီး တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်း မယူသွားသင့်ပါ။ ကလေးနှင့် သွားမည်ဆိုပါက မိဘ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားသော ကတ်ပြားလေး ထည့်ပေးသင့်သည်။ ဤပစ္စည်းများ၏ အသုံးဝင်ပုံ အပြည့်အစုံကို အထက်ပါ ပြင်ဆင်ရန် ဇယားတွင် ပြန်ကြည့်နိုင်ပါသည်။

ပူပြင်းမှုကြောင့် နေမကောင်းဖြစ်လာရင် ဘယ်လို သိနိုင်မလဲ။

ခေါင်းမူးခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ အလွန်အကျွံ ပင်ပန်းခြင်းနှင့် ကြွက်သား နာကျင်ခြင်းတို့သည် အပူဒဏ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ ဖြစ်သည်။ Ready.gov ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ ချွေး ထွက်ရပ်သွားခြင်း၊ အရေပြား ပူ၍ ခြောက်သွားခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထက် ရောက်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာပါက အသက်အန္တရာယ် ရှိသော အပူဒဏ်ရှ ဖြစ်နေပြီ ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဤအဆင့်တွင် ချက်ချင်း အေးမြသော နေရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းပြီး ရေဖျန်း၊ လေမှုတ်ကာ ဆေးကုသမှု အမြန်ဆုံး ရအောင် ဆောင်ရွက်သင့်သည်။

ကလေးနှင့်အတူ သွားရင် ဘာတွေ အထူး သတိထားရမလဲ။

ကလေး၏ လက်ကို လူ စည်ကားသော နေရာများတွင် တစ်ခဏမျှ မစွန့်လွှတ်သင့်ပါ။ လူအုပ် အလယ်ဗဟိုကို ရှောင်ပြီး ဘေးဘက် လွတ်လပ်ရာတွင် လိုက်လျှောက်သင့်သည်။ ကလေး ပျောက်သွားပါက ချက်ချင်း တွေ့ဆုံနိုင်ရန် မိသားစုဝင်တိုင်း သိအောင် ဆုံမှတ် တစ်နေရာ ကြိုသတ်မှတ်ထားသင့်သည်။ ပူပြင်းမှုကြောင့် ကလေးများသည် လူကြီးထက် ပိုမြန် ပင်ပန်းတတ်သဖြင့် ရေ မကြာခဏ တိုက်ပြီး အရိပ်တွင် မကြာခဏ နားပေးသင့်သည်။ စားသောက်ရာတွင်လည်း ချက်ပြီး ပူပူနွေးနွေး အစားအစာကိုသာ ရွေးပေးခြင်းက ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်ခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်သည်။ နားကို နာစေနိုင်သော ကျယ်လောင်သည့် ဆူညံသံများကိုလည်း ရှောင်ပေးသင့်သည်။

ပွဲတော် အစားအသောက်ဆိုင်များက အစားအစာ စားလို့ ဘေးကင်းရဲ့လား။

သေချာ ရွေးချယ်တတ်ပါက ဘေးကင်းစွာ စားသောက်နိုင်ပါသည်။ WHO က ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း တစ်နှစ်လျှင် လူ ၆၀၀ သန်းခန့် မသန့်ရှင်းသော အစားအစာကြောင့် ဖျားနာသည် ဟု ဖော်ပြထားသဖြင့် ရွေးချယ်မှု အရေးကြီးသည်။ အပူပေး ချက်ပြုတ်ပြီး ပူပူနွေးနွေး တင်ပေးသော အစားအစာ၊ အရောင်းသွက်၍ ပစ္စည်း လတ်ဆတ်သော ဆိုင်များကို ရွေးသင့်သည်။ ကြာရှည် အပြင် ထုတ်ထားသော အသားနု၊ ရေခဲ ထည့်ထားသော အအေးနှင့် ဆေးကြောမှု မသေချာသော အသီးအနှံများကို ရှောင်သင့်သည်။ ပုလင်းပိတ် ရေ သို့မဟုတ် ကျိုချက်ပြီး ရေကိုသာ သောက်ခြင်းက ဝမ်းရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်သည်။

ပစ္စည်း ခိုးဆိုးမှု ရှောင်ဖို့ ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။

လူစည်ကားသော နေရာတွင် ငွေနှင့် ဖုန်းကို ကိုယ်ပေါ် ကပ်လျက် အိတ်များ သို့မဟုတ် ရှေ့ဘက် အကျႌ အိတ်တွင် ထားသင့်သည်။ နောက်ကျော ဘောင်းဘီ အိတ်ထဲ ပိုက်ဆံအိတ် ထည့်ထားခြင်းသည် အလွယ်ဆုံး ခိုးခံရနိုင်သည်။ ငွေ အများကြီး မယူဘဲ လိုသလောက်သာ ယူပြီး တန်ဖိုးကြီး လက်ဝတ်ရတနာများ ဆင်ခြင်း ရှောင်သင့်သည်။ အိတ်ကို အမြဲ ရှေ့ဘက် ပိုက်ထား၍ လူ တိုးဝှေ့ရာတွင် ပို သတိထားသင့်သည်။ မထွက်ခွာမီ ပစ္စည်း အရေးကြီးများ၏ ဓာတ်ပုံ ရိုက်ထားခြင်းနှင့် ဖုန်းတွင် နေရာ ရှာဖွေ ဆော့ဖ်ဝဲ ဖွင့်ထားခြင်းကလည်း ပျောက်ဆုံးပါက ပြန်ရှာရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါသည်။

လူစုလူဝေးကို လုံခြုံစွာ ဖြတ်သန်းရန် အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်နည်း

လူထူထပ်သော ပွဲတော်နေရာများတွင် ပျောက်ဆုံးခြင်းနှင့် တိုးဝှေ့မိ၍ ဖိညှပ်ခံရခြင်းတို့ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်သည်။ အောက်ပါ အဆင့်ဆင့် လုပ်ဆောင်နည်းသည် မိသားစုဝင်များ စွန့်ခွာသွားခြင်းနှင့် အရေးပေါ် အခြေအနေများကို ထိရောက်စွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ဖန်တီးထားသည်။

1. စုဝေးရမည့်နေရာ သတ်မှတ်ပါ။ ပွဲတော်အတွင်း မမြင်ရတော့ပါက ပြန်လည်တွေ့ဆုံရန် မြင်သာသော အမှတ်အသား (ဥပမာ စင်မြင့်ဘေး သို့မဟုတ် ဂိတ်ဝ) တစ်ခုကို ကြိုတင်ရွေးချယ်ထားပါ။
2. ကလေးများတွင် အချက်အလက် ထည့်ပါ။ ကလေး၏ အင်္ကျီ သို့မဟုတ် လက်ကောက်တွင် မိဘ၏ ဖုန်းနံပါတ် ရေးထားပါ။ UNICEF Myanmar 2023 အစီရင်ခံစာအရ ပွဲတော်များတွင် ပျောက်ဆုံးကလေး အများစုမှာ ဆက်သွယ်ရန် အချက်အလက် မပါသဖြင့် ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရန် ကြန့်ကြာသည်။
3. လူစီးဆင်းမှု လမ်းကြောင်းကို လိုက်ပါ။ လူအုပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် မလျှောက်ပါနှင့်။ NFPA 2023 အကြံပြုချက်အရ စတုရန်းမီတာတစ်ခုလျှင် လူ ၄ ဦးထက် ပိုပါက ရွေ့လျားရန် မလွယ်ကူတော့ပါ။
4. ထွက်ပေါက်ကို အမြဲ သတိပြုပါ။ နေရာရောက်လျှင်ချင်း အနီးဆုံး ထွက်ပေါက် နှစ်ခုကို မှတ်သားထားပါ။
5. ဖိအားများလာပါက ဘေးသို့ ရွှေ့ပါ။ တိုးဝှေ့မှု ပြင်းထန်လာပါက လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် ထားကာ အသက်ရှူရန် နေရာဖန်တီးပြီး ဘေးအစွန်းသို့ ဖြည်းဖြည်း ရွေ့ပါ။

ဤအဆင့်များကို မိသားစုအတွင်း ပွဲမသွားမီ တစ်ကြိမ် လေ့ကျင့်ထားပါက အရေးပေါ်အချိန်တွင် တုံ့ပြန်မှု မြန်ဆန်လာသည်။ အထူးသဖြင့် ည ပွဲတော်များတွင် အလင်းရောင် နည်းပါးသဖြင့် ဖုန်းတွင် မီးအိမ်ပါသော အပလီကေးရှင်း သို့မဟုတ် သေးငယ်သော LED မီးအိမ်တစ်လုံး ဆောင်ထားခြင်းသည် လမ်းပြောင်းရာတွင် များစွာ အထောက်အကူပြုသည်။ စုဝေးရမည့်နေရာကို ကလေးကြီးများပါ ကြိုတင်သိအောင် ပြောပြထားသင့်သည်။

အရေးပေါ် ဆေးအိတ်နှင့် ပြင်ဆင်မှု ပစ္စည်းများ နှိုင်းယှဉ်ချက်

ပွဲတော်အတွက် သင့်လျော်သော ဆေးအိတ်ရွေးချယ်ရာတွင် သယ်ဆောင်ရလွယ်ကူမှု၊ ပါဝင်ပစ္စည်းနှင့် ကုန်ကျစရိတ်တို့ကို ချိန်ဆရန် လိုသည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် မြန်မာဈေးကွက်တွင် ရရှိနိုင်သော ပုံစံသုံးမျိုးကို နှိုင်းယှဉ်ပြသထားသည်။ ဈေးနှုန်းများမှာ Yangon ဆေးဆိုင်များ 2024 ၏ ပျမ်းမျှ လက်လီဈေးဖြစ်သည်။

WHO 2023 ၏ အရေးပေါ်ပြင်ဆင်မှု လမ်းညွှန်အရ ပူပြင်းသော ရာသီတွင် ကျင်းပသော ပွဲတော်များအတွက် ORS (ဆားငန်ရည်) မှုန့်သည် မဖြစ်မနေ ပါဝင်သင့်သော ပစ္စည်းဖြစ်သည်။ အသေးစား အိတ်များတွင် ORS မပါဝင်တတ်သဖြင့် ၁,၅၀၀ ကျပ်ခန့်ဖြင့် သီးသန့်ဝယ်ထည့်ရန် အကြံပြုသည်။ မိမိ ပုံမှန်သောက်နေသော ဆေးများ (ဥပမာ သွေးတိုးဆေး၊ ဆီးချိုဆေး) ကို ဆေးအိတ်ပုံစံ မရွေးဘဲ နှစ်ရက်စာ အပိုထည့်ထားသင့်သည်။ အိတ်ကို ရေစိုခံ ဇစ်အိတ်ဖြင့် ထပ်ဆင့်ထုပ်ပိုးထားပါက ရေပက်ပွဲတော်များတွင် ဆေးများ ထိခိုက်ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်နိုင်သည်။ ဈေးသက်သာစေရန် အသင့်ဝယ်အိတ်အစား ပစ္စည်းတစ်ခုချင်း ဝယ်စုခြင်းက ပိုသင့်တော်တတ်သည်။

ပွဲတော် ပြင်ဆင်မှု ကုန်ကျစရိတ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်

ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ပွဲတော်တက်ရောက်ရန် မည်မျှ ကုန်ကျမည်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းထားခြင်းသည် မလိုအပ်သော အသုံးစရိတ်ကို လျှော့ချနိုင်စေသည်။ အောက်ပါ ခန့်မှန်းချက်သည် တစ်နေ့တာ ပွဲတော်တစ်ခုအတွက် လေးဦးပါ မိသားစုတစ်ခု၏ အခြေခံ ကုန်ကျမှုဖြစ်ပြီး Yangon လက်လီဈေး 2024 ကို အခြေခံထားသည်။

• ရေသန့်ဘူး (၁.၅ လီတာ ၄ ဘူး): ၂,၈၀၀ ကျပ်ခန့်
• နေကာ ဦးထုပ်နှင့် ခြောက်နေအောင် တိုက်သော ဆေး: ၁၅,၀၀၀ ကျပ်ခန့်
• အရေးပေါ် ဆေးအိတ် (အလတ်စား): ၂၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့်
• ဖုန်း ပါဝါဘဏ့် (၁၀,၀၀၀mAh): ၁၈,၀၀၀ ကျပ်ခန့်
• သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အသွားအပြန်: ၁၀,၀၀၀ – ၂၅,၀၀၀ ကျပ်

စုစုပေါင်း အခြေခံ ပြင်ဆင်မှု ကုန်ကျစရိတ်သည် ၆၅,၀၀၀ ကျပ်မှ ၈၀,၀၀၀ ကျပ်ကြားတွင် ရှိသည်။ ဤထဲမှ ဆေးအိတ်နှင့် ပါဝါဘဏ့်တို့မှာ တစ်ကြိမ်တည်း ဝယ်ယူ၍ နှစ်အကြာ ပြန်သုံးနိုင်သော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြစ်သဖြင့် နောက်နှစ်များတွင် ထပ်မံ ကုန်ကျမည် မဟုတ်ပါ။ မြန်မာနိုင်ငံ ဗဟိုစာရင်းအင်းအဖွဲ့ 2024 ၏ အိမ်ထောင်စု အသုံးစရိတ် စစ်တမ်းအရ မိသားစုများသည် ပွဲတော်ရာသီတွင် ပျမ်းမျှ အသုံးစရိတ်၏ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွင် သုံးစွဲကြသည်။ ဤကုန်ကျမှုကို လျှော့ချရန် အများသုံး ယာဉ်ဖြင့် သွားရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အိမ်နီးချင်းများနှင့် ကားမျှဝေစီးခြင်းက ထိရောက်သည်။ ကြိုတင်စီစဉ်ထားသော ရေနှင့် အစားအစာ ယူဆောင်သွားခြင်းသည် ပွဲတော်အတွင်း အဆ နှစ်ဆ ပိုကြီးသော ဈေးနှုန်းများကို ရှောင်ရှားနိုင်စေသည်။

ပွဲတော်များတွင် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း

ပွဲတော်တက်ရောက်သူ အများစုသည် တူညီသော အမှားများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ကျူးလွန်တတ်ကြသည်။ ဤအမှားများကို ကြိုတင်သိရှိထားခြင်းဖြင့် ပျော်ရွှင်ဖွယ် ပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်စေနိုင်သည်။

• ရေဓာတ်ဖြည့်ရန် မေ့လျော့ခြင်း။ လူအများစုသည် ရေငတ်မှ ရေသောက်ကြသော်လည်း ၎င်းမှာ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှု စတင်ပြီးမှ ဖြစ်သည်။ WHO 2023 အကြံပြုချက်အရ ပူပြင်းသော ရာသီတွင် တစ်နာရီလျှင် ရေ ၂၀၀ မီလီလီတာ ပုံမှန် သောက်သင့်သည်။
• ဖိနပ် မသင့်လျော်ခြင်း။ ညောင်ခြေထောက်နှင့် နာရီပေါင်းများစွာ ရပ်ခြင်းသည် ခြေဖဝါးနာကျင်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ ဖွင့်ထားသော ဖိနပ်အစား ခြေဖုံး ဖိနပ်က ပိုသင့်တော်သည်။
• ဖုန်းအားအပြည့် မဆောင်ခြင်း။ အရေးပေါ်ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းအား ကုန်သွားခြင်းသည် အဖြစ်များဆုံး ပြဿနာတစ်ခုဖြစ်သည်။
• လူအုပ်အလယ်တွင် ရပ်နေခြင်း။ ဖိအားအများဆုံး နေရာဖြစ်သဖြင့် ဘေးအစွန်းတွင် နေရာယူခြင်းက ပိုလုံခြုံသည်။

နောက်ထပ် အဖြစ်များသော အမှားတစ်ခုမှာ ပိုက်ဆံအိတ်နှင့် ဖုန်းကို နောက်ဘောင်းဘီအိတ်တွင် ထည့်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ရဲတပ်ဖွဲ့ 2023 ၏ ပွဲတော်ရာသီ အစီရင်ခံစာအရ ခိုးယူခံရမှု အများစုသည် လူထူထပ်ချိန် နောက်အိတ်များမှ ဖြစ်ပွားသည်။ ရှေ့ဘက် ထည့်နိုင်သော အိတ် သို့မဟုတ် ခါးပတ်အိတ် သုံးခြင်းက ပိုလုံခြုံသည်။ ထို့အပြင် ကလေးများကို ပခုံးပေါ်တင်ထားခြင်းသည် ည ပွဲတော်များတွင် မီးရှူးမီးပန်း မီးခိုးကြောင့် ကလေး၏ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် မီးခိုးထူသော နေရာများကို ရှောင်သင့်သည်။ အရက်သေစာ အလွန်အကျွံ သောက်စားပြီး ပူပြင်းသော ရာသီတွင် နေရာများ၌ ရှိနေခြင်းသည် ရေဓာတ်ခန်းခြောက်မှုကို အရှိန်မြှင့်စေသဖြင့် အထူး သတိပြုသင့်သည်။

လက်တွေ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု၊ သင်္ကြန်ပွဲတော် လူစုလူဝေး စီမံခန့်ခွဲမှု

၂၀၂၄ ခုနှစ် သင်္ကြန်ကာလအတွင်း Mandalay မြို့ရှိ ရေပက်မဏ္ဍပ်ကြီးတစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော အဖြစ်အပျက်တစ်ခုသည် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု၏ အရေးပါပုံကို သရုပ်ဖော်ပြသည်။ မြန်မာ မီးသတ်ဦးစီးဌာန 2024 ၏ မှတ်တမ်းအရ မွန်းလွဲ ၂ နာရီခန့်တွင် အပူချိန် ၃၉ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်အထိ မြင့်တက်လာစဉ် မဏ္ဍပ်အတွင်း လူ ၁၂ ဦးခန့် အပူရှပ်၍ မေ့မြောကျသွားခဲ့သည်။

ဤနေရာတွင် ပွဲစီစဉ်သူများ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ပြဿနာကို လျင်မြန်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မဏ္ဍပ်၏ ထောင့်လေးနေရာတွင် အအေးခန်း (cooling station) များ ကြိုတင်တည်ဆောက်ထားပြီး ORS အရည်များ အသင့်ပြင်ဆင်ထားခဲ့သည်။ မေ့မြောသူများကို ၁၀ မိနစ်အတွင်း ဤနေရာများသို့ ပို့ဆောင်ကာ ဆရာဝန် နှစ်ဦးက ချက်ချင်း ကုသပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် မည်သူမျှ ဆေးရုံတင်ရန် မလိုအပ်ခဲ့ပါ။ Myanmar Red Cross 2024 ၏ သုံးသပ်ချက်အရ ဤ အောင်မြင်မှု၏ အဓိက အချက်သုံးချက်မှာ၊ ပထမ၊ လူဦးရေ ကန့်သတ်ချက် (တစ်ကြိမ်လျှင် ၅၀၀) ကို တိကျစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ဒုတိယ၊ နာရီဝက်တိုင်း အသံချဲ့စက်မှ ရေသောက်ရန် သတိပေးခြင်းနှင့် တတိယ၊ ဝန်ထမ်းများ၏ ရှင်းလင်းသော တာဝန်ခွဲဝေမှု တို့ဖြစ်သည်။

ဤ ဖြစ်ရပ်မှ ပွဲတက်ရောက်သူ တစ်ဦးချင်းအတွက် သင်ခန်းစာများ ရရှိနိုင်သည်။ အပူရှပ်ခြင်း၏ အစောပိုင်း လက္ခဏာများ (ခေါင်းမူး၊ ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ ချွေးထွက်ရပ်တန့်ခြင်း) ကို သတိပြုမိပါက ချက်ချင်း အရိပ်ရနေရာ သို့မဟုတ် အအေးခန်းသို့ ရွှေ့ပြီး ရေဓာတ်ဖြည့်ရန် လိုသည်။ ပွဲစီစဉ်သူများ၏ အအေးခန်းနှင့် ရေဖြန့်ဝေသည့်နေရာများကို ပွဲမစမီ မှတ်သားထားခြင်းသည် အရေးပေါ်အချိန်တွင် အသက်ကယ်နိုင်သည်ကို ဤဖြစ်ရပ်က ပြသသည်။ ကိုယ်တိုင် ရေနှင့် ORS ဆောင်ထားသူများသည် ပွဲစီစဉ်သူ၏ အကူအညီကို မစောင့်ဘဲ ချက်ချင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကုသနိုင်သည်။

အမေးများသော နောက်ထပ် မေးခွန်းများ

ပွဲတော်တွင် အပူရှပ်သူတစ်ဦးကို ဘယ်လို ပထမအကူအညီ ပေးရမလဲ။

အပူရှပ်သူကို ချက်ချင်း အရိပ်ရ သို့မဟုတ် လေဝင်လေထွက်ကောင်းသော အေးမြသည့်နေရာသို့ ရွှေ့ပါ။ အင်္ကျီကို ချောင်ချိအောင် ဖြေပြီး လည်ပင်း၊ ချိုင်းနှင့် ပေါင်ခြံတို့တွင် ရေအေးဖြင့် ပတ်တိုက်ပေးပါ။ သတိရှိနေပါက ORS ဆားငန်ရည် သို့မဟုတ် ရေအေးကို တဖြည်းဖြည်း တိုက်ပေးပါ။ Myanmar Red Cross 2024 အကြံပြုချက်အရ သတိလစ်နေသူကို အရည် မတိုက်ရပါ။ ၂၀ မိနစ်အတွင်း အခြေအနေ မတိုးတက်ပါက သို့မဟုတ် ကိုယ်ပူချိန် ဆက်မြင့်နေပါက ၁၉၂ (အရေးပေါ်) သို့ ချက်ချင်း ဆက်သွယ်၍ ဆေးကုသမှု ရယူသင့်သည်။

လူအုပ်ထဲတွင် တိုးဝှေ့မှု ပြင်းထန်လာရင် ဘာလုပ်ရမလဲ။

လူအုပ် ဖိအား ပြင်းထန်လာပါက အထောက်အထား အရေးကြီးဆုံးမှာ အသက်ရှူနိုင်ရန် ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် နေရာ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည်။ လက်နှစ်ဖက်ကို �‌လက်ဝှေ့သမားပုံစံ ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် ထားပါ။ ဆန့်ကျင်ဘက် တွန်းမတိုက်ဘဲ လူအုပ် ရွေ့လျားမှုနှင့်အတူ လိုက်ပါပြီး အခွင့်သာတိုင်း ဘေးအစွန်းသို့ ထောင့်ဖြတ် ရွေ့ပါ။ NFPA 2023 အရ လဲကျသွားပါက ဘယ်ဘက် နံစောင်းအနေအထားဖြင့် လူးကာ ဒူးနှင့် လက်မောင်းဖြင့် ဦးခေါင်းကို ကာကွယ်ပါ။ ဘေးကင်းသော နေရာရောက်သည်အထိ မတ်တတ် ထရန် မကြိုးစားပါနှင့်။ အေးဆေးတည်ငြိမ်စွာ နေခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်သည်။

ကလေးနှင့်အတူ ပွဲတော်သွားရင် ဘယ်အချိန်ပိုင်းက အကောင်းဆုံးလဲ။

ကလေးများနှင့်အတူ သွားရောက်ရန် အကောင်းဆုံးအချိန်မှာ နံနက်စောစော (၈ နာရီမှ ၁၀ နာရီ) သို့မဟုတ် ညနေပိုင်း (၄ နာရီနောက်ပိုင်း) ဖြစ်ပြီး ဤအချိန်များတွင် အပူချိန် နိမ့်ကာ လူဦးရေလည်း သက်သာသည်။ မြန်မာ မိုးလေဝသ ဦးစီးဌာန 2024 ၏ မှတ်တမ်းအရ ပွဲတော်ရာသီတွင် မွန်းတည့် ၁၂ နာရီမှ ၃ နာရီကြားသည် အပူချိန် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သဖြင့် ကလေးငယ်များအတွက် အပူရှပ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသည်။ ဤအချိန်ပိုင်းတွင် အရိပ်ရနေရာ၌ နားနေပြီး ရေဓာတ် မှန်မှန် ဖြည့်ပေးသင့်သည်။ ည ပွဲတော်သွားပါက မီးရှူးမီးပန်း မီးခိုးထူသော နေရာများကို ရှောင်ပါ။

အရေးပေါ်အတွက် ဖုန်းမှာ ဘာတွေ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားသင့်လဲ။

ပွဲမသွားမီ ဖုန်းအား အပြည့်သွင်းပြီး ပါဝါဘဏ့်တစ်လုံး ဆောင်ထားသင့်သည်။ မိသားစုဝင်များ၏ ဖုန်းနံပါတ်များနှင့် အနီးဆုံး ဆေးရုံ၊ ရဲစခန်း နံပါတ်များကို ဆေ့ဗ်လုပ်ထားပါ။ ဖုန်း၏ အရေးပေါ် SOS ဆက်တင်ကို ဖွင့်ထားပြီး တည်နေရာ မျှဝေခြင်း (location sharing) ကို မိသားစုဝင်များနှင့် ဖွင့်ထားပါ။ ပွဲတော်နေရာ၏ မြေပုံကို အင်တာနက်မရှိဘဲ ကြည့်နိုင်ရန် ကြိုတင် ဒေါင်းလုဒ်ဆွဲထားသင့်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ်မှာ မီးသတ်အတွက် ၁၉၁၊ ဆေးကုသမှုအတွက် ၁၉၂ နှင့် ရဲအတွက် ၁၉၉ ဖြစ်သည်။ ဤနံပါတ်များကို ဖုန်းတွင် ကြိုတင် ဆေ့ဗ်လုပ်ထားခြင်းဖြင့် အရေးပေါ်အချိန်တွင် အချိန်ကုန် သက်သာစေသည်။

ပွဲတော်သို့ သွားလာရေးနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လုံခြုံမှု

ပွဲတော်ကာလအတွင်း ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုအများစုသည် ပွဲခင်းအတွင်း၌ မဖြစ်ဘဲ၊ အသွားအပြန် လမ်းခရီးပေါ်တွင်သာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO Global Status Report on Road Safety 2023) ၏ အစီရင်ခံစာအရ အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် လမ်းအန္တရာယ်ကြောင့် နှစ်စဉ်သေဆုံးမှုနှုန်းသည် လူဦးရေ တစ်သိန်းလျှင် ၁၅ ဦးကျော်ရှိပြီး၊ ဤနှုန်းသည် ပွဲတော်ရက်ရှည်များတွင် ပိုမိုမြင့်တက်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပွဲခင်းသို့ မရောက်မီကတည်းက ခရီးစဉ်ကို စနစ်တကျ စီစဉ်ထားရန် အရေးကြီးသည်။

ပထမအဆင့်အနေဖြင့် မိမိ၏ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး နည်းလမ်းကို ကြိုတင်ရွေးချယ်ပါ။ အရက်သေစာ သောက်စားမည်ဆိုပါက ကိုယ်တိုင်မောင်းမည့်အစား “ယာဉ်မောင်းသတ်မှတ်သူ” (designated driver) တစ်ဦးကို ကြိုတင်ခန့်အပ်ထားသင့်သည်။ ဒုတိယအဆင့်မှာ နေအိမ်မှ မထွက်ခွာမီ ဆီအပြည့်ဖြည့်ခြင်း၊ တာယာဖိအား စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဘရိတ်စမ်းသပ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပါ။ တတိယအဆင့်မှာ ပွဲခင်းအနီး ကားရပ်နားရန် နေရာကို ကြိုတင်မှတ်သားထားပြီး၊ ပြန်ထွက်ရန် အရန်လမ်းကြောင်း တစ်ခုကိုပါ စဉ်းစားထားရန်ဖြစ်သည်။

ည နက်သန်းခေါင်ပြန်လာသူများအတွက် မော်တော်ဆိုင်ကယ်သည် အန္တရာယ်အများဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ဦးထုပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် သေဆုံးနိုင်ခြေကို ၄၂ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း WHO 2023 က ဖော်ပြထားသည်။ မိသားစုလိုက်ဆိုပါက အငှားကား သို့မဟုတ် ယာဉ်မောင်းသတ်မှတ်သူ စနစ်ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် ကုန်ကျစရိတ် အနည်းငယ်ပိုသော်လည်း လုံခြုံမှုအတွက် တန်ဖိုးရှိသော ရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။

ခွဲခွာသွားသူများ ပြန်လည်ဆုံတွေ့ရေး အစီအစဉ်နှင့် ဆက်သွယ်ရေး ကိရိယာများ

လူစုလူဝေးအတွင်း မိသားစုဝင်များ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပျောက်ဆုံးသွားခြင်းသည် ပွဲတော်များတွင် အဖြစ်များဆုံး ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကြက်ခြေနီအသင်း (Myanmar Red Cross 2023) ၏ ပွဲတော်ကာလ အကူအညီတောင်းဆိုမှု မှတ်တမ်းများအရ ပျောက်ဆုံးသူ အများစုမှာ ၁၂ နှစ်အောက် ကလေးငယ်များ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအခြေအနေကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန် နည်းပညာနှင့် ရိုးရှင်းသော အစီအစဉ် နှစ်ခုလုံးကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုရန် လိုအပ်သည်။

ပထမဦးစွာ ပွဲခင်းသို့ မဝင်မီ “ဆုံတွေ့ရမည့်နေရာ” (meeting point) တစ်ခုကို မိသားစုဝင်အားလုံး သဘောတူသတ်မှတ်ပါ။ ဥပမာ ပင်မဝင်ပေါက်ရှေ့ သို့မဟုတ် မြင်သာသော ဆေးခန်းတဲ စသည်ဖြင့်ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့် ကလေးငယ်တိုင်း၏ အင်္ကျီအိတ်ထဲတွင် မိဘ၏ နာမည်နှင့် ဖုန်းနံပါတ်ရေးထားသော ကတ်ပြားတစ်ခု ထည့်ပေးပါ။ စာမတတ်သေးသော ကလေးများအတွက် ဤနည်းသည် အသက်ကယ်နိုင်သည်။

• Google Maps တည်နေရာ မျှဝေခြင်း – မိသားစုဝင်များ၏ တည်နေရာကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ အင်တာနက်လိုအပ်သည်။
• Signal သို့မဟုတ် Viber အုပ်စုဖွဲ့ ဆက်သွယ်ရေး – ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု မရသည့်အခါ စာတိုပို့၍ ဆက်သွယ်နိုင်သည်။
• Power bank (၁၀,၀၀၀ mAh) – ဖုန်းဘက်ထရီ အကုန်မခံရစေရန် မဖြစ်မနေ ယူဆောင်သွားသင့်သည်။
• ခေါင်းလောင်းသံ သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်ရေး အချက်ပြ ဝီစီ – လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်ချိန် သို့မဟုတ် ဆူညံသံ များသည့်နေရာတွင် အသုံးဝင်သည်။

တတိယအဆင့်မှာ ဖုန်းဘက်ထရီ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကျန်သည့်အခါ “ဘက်ထရီ ချွေတာသည့် mode” ကို ဖွင့်ထားရန်ဖြစ်သည်။ ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက် ပြည့်ကျပ်နေသည့် ပွဲတော်ထိပ်ဆုံးအချိန်များတွင် ဖုန်းခေါ်ဆိုခြင်းထက် SMS သို့မဟုတ် အင်တာနက်စာတို ပို့ခြင်းက ပိုမိုအောင်မြင်လေ့ရှိသည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် တစ်ဦးဦး ၁၅ မိနစ်အတွင်း ပြန်မဆက်သွယ်နိုင်ပါက အားလုံး သတ်မှတ်ထားသော ဆုံတွေ့ရမည့်နေရာသို့ ချက်ချင်းပြန်သွားရန် ကြိုတင်သဘောတူထားသင့်သည်။ ဤရိုးရှင်းသော စည်းကမ်းသည် ထိတ်လန့်ဖွယ် အခြေအနေတစ်ခုကို စိတ်အေးချမ်းသာစွာ ဖြေရှင်းနိုင်စေသည်။

သွားလာရေးနှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ရေးဆိုင်ရာ အမေးအဖြေများ

ပွဲတော်သို့ ည နက်မှ ပြန်လာရန် အန္တရာယ်အကင်းဆုံး နည်းလမ်းက ဘယ်ဟာလဲ။

ည နက်သန်းခေါင် ပြန်လာရန်အတွက် အန္တရာယ်အကင်းဆုံးနည်းလမ်းမှာ ယာဉ်မောင်းသတ်မှတ်သူ (designated driver) ဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ကား သို့မဟုတ် ယုံကြည်ရသော အငှားကားဖြစ်သည်။ WHO 2023 ၏ အချက်အလက်အရ ည အချိန် မော်တော်ဆိုင်ကယ် မောင်းနှင်ခြင်းသည် နေ့အချိန်ထက် မတော်တဆမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ နှစ်ဆ ပိုများသည်။ အရက်သေစာ သောက်စားထားပါက ကိုယ်တိုင်မောင်းခြင်းကို လုံးဝရှောင်ပါ။ ဖြစ်နိုင်ပါက ခရီးစဉ်ကို လူနှစ်ဦးအနည်းဆုံး အတူသွားပြီး၊ မိသားစုထံ ထွက်ခွာချိန်နှင့် ရောက်ရှိမည့်ချိန်ကို ကြိုတင်အကြောင်းကြားထားသင့်သည်။

ကလေးတစ်ဦး ပွဲခင်းအတွင်း ပျောက်သွားလျှင် ဘာလုပ်ရမလဲ။

ကလေး ပျောက်ဆုံးကြောင်း သိရှိသည်နှင့် ပထမဆုံး မိနစ်အနည်းငယ်အတွင်း အနီးနားကို စနစ်တကျ ရှာဖွေပါ။ ကလေးငယ်များသည် မြင့်မားသော နေရာများဆီ မသွားဘဲ၊ မိမိ နောက်ဆုံးရပ်ခဲ့သည့်နေရာ အနီးတွင်သာ ရှိနေလေ့ရှိသည်။ ချက်ချင်း အနီးဆုံး လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် ပွဲတော် စီမံခန့်ခွဲရေးတဲသို့ သတင်းပို့ပြီး၊ ကလေး၏ နာမည်၊ အဝတ်အစားအရောင်နှင့် ရုပ်ပုံကို ပြသပါ။ ကြိုတင်ထည့်ထားသော နာမည်ကတ်ပြားသည် ဤအချိန်တွင် အလွန်အသုံးဝင်သည်။ မိသားစုဝင် တစ်ဦးက ဆုံတွေ့ရမည့်နေရာတွင် စောင့်နေပြီး ကျန်သူများက ရှာဖွေသင့်သည်။

ဖုန်းလိုင်း ကျပ်နေချိန် မိသားစုနှင့် ဘယ်လို ဆက်သွယ်ရမလဲ။

ပွဲတော် အထွတ်အထိပ်အချိန်များတွင် ဆက်သွယ်ရေးကွန်ရက် ပြည့်ကျပ်ပြီး ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများ မအောင်မြင်တတ်ပါ။ ထိုအခါ Signal၊ Viber သို့မဟုတ် SMS စာတိုများ ပို့ခြင်းသည် ပိုမိုထိရောက်သည်။ အကြောင်းမှာ စာတိုဒေတာ ပမာဏ နည်းပါးသဖြင့် ကွန်ရက် ပြည့်ကျပ်နေသော်လည်း ပေးပို့နိုင်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ Google Maps တည်နေရာ မျှဝေထားခြင်းကလည်း တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဘယ်နေရာရှိသည်ကို ကြည့်နိုင်စေသည်။ Power bank ယူဆောင်ထားခြင်းဖြင့် ဘက်ထရီ ကုန်ခန်းမှု မဖြစ်စေရန် ကြိုတင် ကာကွယ်ထားသင့်ပြီး၊ ဖုန်း ဘက်ထရီ ချွေတာမှု mode ကိုလည်း ဖွင့်ထားသင့်သည်။

ဆုံတွေ့ရမည့်နေရာ (meeting point) ကို ဘယ်လို ရွေးချယ်ရမလဲ။

ဆုံတွေ့ရမည့်နေရာ ကောင်းတစ်ခုသည် မြင်သာရန်၊ ရှာတွေ့ရလွယ်ကူရန်နှင့် လူစုလူဝေး အလယ်ဗဟို မဟုတ်ရန် လိုအပ်သည်။ ပင်မဝင်ပေါက်ရှေ့၊ ကြက်ခြေနီ ဆေးခန်းတဲ သို့မဟုတ် မြင့်မားသော အမှတ်အသား တစ်ခု (ဥပမာ ဆိုင်းဘုတ်ကြီး) တို့သည် သင့်လျော်သည်။ စင်မြင့်ရှေ့ သို့မဟုတ် ပွဲခင်းအလယ်ကဲ့သို့ လူအထူထပ်ဆုံးနေရာများကို ရှောင်ပါ။ မိသားစုဝင် အားလုံး ဤနေရာကို ပွဲမစမီကတည်းက ကိုယ်တိုင် မြင်အောင် ပြသထားသင့်သည်။ နေရာ နှစ်ခုကို ရွေးထားလျှင် ပိုကောင်းပြီး၊ ပထမနေရာ လူပြည့်နေပါက ဒုတိယနေရာသို့ သွားရန် ကြိုတင်သဘောတူထားပါ။

လူစုလူဝေး သိပ်သည်းမှုကို တိုင်းတာခြင်းနှင့် အန္တရာယ် အဆင့်များ

လူစုလူဝေး၏ အန္တရာယ်ကို ခံစားချက်ဖြင့်သာ မဆုံးဖြတ်ဘဲ၊ နေရာတစ်ခုတွင် စတုရန်းမီတာတစ်ခုလျှင် လူဦးရေ မည်မျှ ရှိနေသည်ကို တွက်ချက်ခြင်းဖြင့် တိုင်းတာနိုင်ပါသည်။ လူစု လုံခြုံရေး ပညာရှင် ပါမောက္ခ G. Keith Still ၏ သုတေသန (Crowd Science) အရ စတုရန်းမီတာတစ်ခုတွင် လူ ၅ ဦးအထက် ရောက်ရှိလာသည်နှင့် တစ်ဦးချင်း မိမိအလိုအလျောက် ရွေ့လျားနိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးပြီး၊ လူအုပ်၏ တွန်းအားသည် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် လှိုင်းသဖွယ် ကူးစက်ကာ ပိမိချေမှုန်းခံရမှု (crowd crush) ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။

သမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်များက ဤကိန်းဂဏန်းများ၏ အရေးပါမှုကို သက်သေပြသည်။ ဂျာမနီနိုင်ငံ Duisburg မြို့ Love Parade ပွဲတော် (၂၀၁၀ ခုနှစ်) တွင် ဥမင်လမ်းကြားအတွင်း သိပ်သည်းမှု လွန်ကဲခဲ့သဖြင့် လူ ၂၁ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တရားဝင် မှတ်တမ်းများက ဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ ဆိုးလ်မြို့ Itaewon Halloween ဖြစ်ရပ် (၂၀၂၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ) တွင် ကျဉ်းမြောင်းသော လမ်းကြားအတွင်း လူစု ပိမိချေခံရမှုကြောင့် လူ ၁၅၉ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယား အာဏာပိုင်များ၏ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။

လက်တွေ့တွင် မိမိ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကဲဖြတ်ရန် နည်းလမ်းမှာ ရိုးရှင်းသည်။ မိမိ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို ဘေးတိုက် ဆန့်ထုတ်၍ မရတော့ပါက သိပ်သည်းမှုသည် စတုရန်းမီတာလျှင် ၄ ဦးခန့် ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် လူအုပ်နက်ရာ နေရာဆီသို့ ဆက်မဝင်ဘဲ၊ အနီးဆုံး အဆောက်အအုံနံရံ သို့မဟုတ် ထွက်ပေါက်ဘက်သို့ ဘေးတိုက် ရွေ့လျားသင့်သည်။ ပွဲကျင်းပသူများအနေဖြင့်လည်း CCTV ကင်မရာများနှင့် drone မြင်ကွင်းများကို အသုံးပြု၍ သိပ်သည်းမှု ပြောင်းလဲမှုကို အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။

မီးရှူးမီးပန်း၊ မီးဘေးနှင့် မီးလောင်မှု ကာကွယ်ရေး

ပွဲတော်များတွင် မီးရှူးမီးပန်း၊ ဖယောင်းတိုင်နှင့် မီးဖိုများ အသုံးပြုမှု များပြားသဖြင့် မီးလောင်ဒဏ်ရာနှင့် မီးဘေးအန္တရာယ်သည် လူစုလူဝေး အန္တရာယ်နှင့် တွဲဖက်ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ အမေရိကန် မီးဘေးကာကွယ်ရေး အသင်း (National Fire Protection Association, NFPA) ၏ ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာအရ မီးရှူးမီးပန်းကြောင့် ဖြစ်ပွားသော ထိခိုက်ဒဏ်ရာ အများစုသည် မျက်လုံး၊ လက်နှင့် မျက်နှာတွင် ဖြစ်ပြီး၊ ပွဲတော်ရက်များတွင် ဖြစ်ပွားမှု အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

လုံခြုံစွာ ကြည့်ရှုရန် အောက်ပါ အကွာအဝေးနှင့် အလေ့အကျင့်များကို လိုက်နာသင့်ပါသည်။

• မီးရှူးမီးပန်း ပစ်ဖောက်ရာ နေရာမှ အနည်းဆုံး ၁၅၀ မီတာ (NFPA အကြံပြုချက်) ခွာ၍ နေပါ။ ပြုတ်ကျလာသော အပိုင်းအစများ မရောက်နိုင်သော နေရာကို ရွေးချယ်ပါ။
• လေတိုက်လာသည့် ဦးတည်ရာ၏ နောက်ဘက်တွင် ရပ်နေပါ။ မီးခိုးနှင့် မီးပွားများ မိမိဆီသို့ မလာစေရန် ဖြစ်သည်။
• ကလေးများကို ဖယောင်းတိုင်နှင့် ဖို၊ မီးကုန်းများမှ လက်တစ်ကမ်း အကွာတွင် မထားဘဲ၊ အမြဲ စောင့်ကြည့်ပါ။
• ကိုယ်ပိုင် မီးရှူးမီးပန်း ဖောက်ရန် ရှောင်ကြဉ်ပါ။ ဖောက်မည်ဆိုပါက ရေပုံး သို့မဟုတ် မီးသတ်ဆေးဘူး အနီးတွင် ပြင်ဆင်ထားပါ။
• ဝတ်ဆင်ရန် အဝတ်အစားအဖြစ် မီးကူးစက်လွယ်သော nylon ထက် ဝါဂွမ်း (cotton) ကို ဦးစားပေး ရွေးချယ်ပါ။

မီးလောင်မှု ဖြစ်ပွားပါက လုပ်ဆောင်ရမည့် အခြေခံ စည်းမျဉ်းမှာ “ရပ်၊ လှဲ၊ လိမ့်” (Stop, Drop, Roll) ဖြစ်သည်။ အဝတ်တွင် မီးစွဲပါက ပြေးခြင်းသည် မီးကို ပိုတောက်စေသဖြင့် ချက်ချင်း ရပ်တန့်ပြီး မြေပြင်ပေါ်တွင် လှဲကာ မီးငြိမ်းသည်အထိ လိမ့်ပါ။ အရေပြားတွင် မီးလောင်ဒဏ်ရာ ရရှိပါက ရေအေး (ရေခဲ မဟုတ်) ဖြင့် ၁၀ မိနစ် မှ ၂၀ မိနစ်ခန့် အေးအောင် လုပ်ဆောင်ပြီး၊ ဆေးပညာ စောင့်ရှောက်မှု ခံယူသင့်ကြောင်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ မီးလောင်ဒဏ်ရာ ပထမအဆင့် ကုသမှု လမ်းညွှန်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဖယောင်းဆီ သို့မဟုတ် ကပ်ခွာ ပစ္စည်းများ မလိမ်းသင့်ပါ။ ပွဲတော်ကျင်းပ နေရာများတွင် ထွက်ပေါက်နှင့် မီးသတ်ဆေးဘူး တည်နေရာများကို ကြိုတင် မှတ်သားထားခြင်းသည် အရေးအကြီးဆုံး ကြိုတင်ကာကွယ်မှု ဖြစ်သည်။

မီးဘေးနှင့် လူစု သိပ်သည်းမှု ဆိုင်ရာ အမေးအဖြေများ

လူစု သိပ်သည်းမှု အန္တရာယ် ရှိမရှိ ကိုယ်တိုင် �’ဘယ်လို ခန့်မှန်းနိုင်မလဲ။

အလွယ်ဆုံး နည်းလမ်းမှာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လှုပ်ရှားနိုင်မှုကို စမ်းသပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ မိမိ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို ရှေ့သို့ သို့မဟုတ် ဘေးတိုက် ဆန့်ထုတ်၍ မရတော့ဘဲ၊ မိမိ ရွေ့လျားလိုသည့် ဦးတည်ရာအတိုင်း မသွားနိုင်ဘဲ လူအုပ်က တွန်းရာသို့သာ ပါသွားနေပါက သိပ်သည်းမှုသည် စတုရန်းမီတာလျှင် ၅ ဦးအထက် ရောက်ရှိနေပြီဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ပါမောက္ခ G. Keith Still ၏ Crowd Science သုတေသနအရ ဤအခြေအနေသည် ပိမိချေခံရမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသော အဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ချက်ချင်း ဘေးတိုက် ထွက်ပေါက်ဆီ ရွေ့လျားသင့်သည်။ နံရံ သို့မဟုတ် ထောင့်များတွင် ပိနေသော ခံစားချက်ကို သတိထားပါ။

မီးရှူးမီးပန်းနှင့် ’ဘယ်လောက် အကွာအဝေး ထားရှိသင့်သလဲ။

အမေရိကန် မီးဘေးကာကွယ်ရေး အသင်း (NFPA) ၏ အကြံပြုချက်အရ ကြီးမားသော မီးရှူးမီးပန်း ပစ်ဖောက်ရာ နေရာမှ အနည်းဆုံး ၁၅၀ မီတာခန့် ခွာ၍ ကြည့်ရှုသင့်သည်။ ပြုတ်ကျလာသော အပိုင်းအစများနှင့် မီးပွားများ ရောက်ရှိနိုင်သော အကွာအဝေးအတွင်း မရပ်သင့်ပါ။ ထို့အပြင် လေတိုက်လာသည့် ဦးတည်ရာ၏ နောက်ဘက်တွင် ရပ်နေခြင်းဖြင့် မီးခိုးနှင့် မီးပွားများ မိမိမျက်နှာ၊ မျက်လုံးဆီ မလာစေရန် ကာကွယ်နိုင်သည်။ ကလေးငယ်များကို ဖယောင်းတိုင်၊ ဖို၊ မီးကုန်းများနှင့် လုံလောက်သော အကွာအဝေးတွင် ထားရှိ၍ အမြဲ စောင့်ကြည့်ပါ။ ကိုယ်တိုင် ပစ်ဖောက်ခြင်းကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

တွန်းတိုက်မှု စတင်လာလျှင် ’ဘာလုပ်သင့်သလဲ။

လူအုပ် တွန်းတိုက်မှု စတင်လာပါက အောက်သို့ မလဲကျရန် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ ဘောက်ဆာ ရပ်သကဲ့သို့ လက်နှစ်ဖက်ကို ရင်ဘတ်ရှေ့တွင် ထောင်၍ မိမိ၏ ရင်အုံကို ကာကွယ်ထားပါ။ ဤနည်းဖြင့် အသက်ရှူရန် နေရာအနည်းငယ် ရရှိစေသည်။ လူအုပ်ကို ဆန့်ကျင် တွန်းခြင်းမျိုး မပြုဘဲ၊ လူအုပ် ရွေ့လျားရာ လှိုင်းအတိုင်း လိုက်ပါသွားရင်း တဖြည်းဖြည်း ဘေးတိုက် ထွက်ပေါက်ဆီ ရွေ့သင့်သည်။ မြေပေါ်တွင် ပစ္စည်း ကျသွားလျှင် ကောက်ရန် မငုံ့ပါနှင့်။ Itaewon ဖြစ်ရပ် (၂၀၂၂) တွင် သေဆုံးမှု အများစုသည် လဲကျပြီးနောက် ဖိအားကြောင့် အသက်ရှူ ကျပ်တည်းမှု (compressive asphyxia) ကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ဆေးပညာ မှတ်တမ်းများက ဖော်ပြသည်။

အဝတ်တွင် မီးစွဲလျှင် ’ဘယ်လို လုပ်ဆောင်ရမလဲ။

အဝတ်အစားတွင် မီးစွဲပါက “ရပ်၊ လှဲ၊ လိမ့်” (Stop, Drop, Roll) ကို ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်ပါ။ ပြေးခြင်းသည် လေဝင်မှု ပိုများစေပြီး မီးကို ပိုတောက်စေသဖြင့် မပြေးဘဲ ချက်ချင်း ရပ်ပါ။ ထို့နောက် မြေပြင်ပေါ်တွင် လှဲချ၍ မီးငြိမ်းသည်အထိ ရှေ့နောက် လိမ့်ပါ။ မီးငြိမ်းပြီးနောက် မီးလောင်ဒဏ်ရာကို ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) လမ်းညွှန်အတိုင်း ရေအေး (ရေခဲ မဟုတ်) ဖြင့် ၁၀ မှ ၂၀ မိနစ်ခန့် အေးအောင် လုပ်ဆောင်ပါ။ ဖယောင်းဆီ၊ သွားတိုက်ဆေး သို့မဟုတ် အခြား အိမ်တွင်းဆေးများ မလိမ်းသင့်ပါ။ ဒဏ်ရာ ကြီးမားပါက ဖုံးအုပ်၍ ချက်ချင်း ဆေးရုံသို့ ပို့ဆောင်ပါ။

ပွဲတော် ဘေးကင်းရေးအတွက် မိုဘိုင်းအက်ပ်နှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာများ

စမတ်ဖုန်းကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချနိုင်လျှင် လူစုလူဝေးအတွင်း ပျောက်ဆုံးခြင်း၊ လမ်းမှားခြင်းနှင့် ဆက်သွယ်မှု ပြတ်တောက်ခြင်း အန္တရာယ်များကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်သည်။ GSMA ၏ The Mobile Economy Asia Pacific 2024 အစီရင်ခံစာအရ အရှေ့တောင်အာရှ လူဦးရေ၏ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် မိုဘိုင်းဖုန်း သုံးစွဲသူများ ဖြစ်သောကြောင့် ဤကိရိယာများကို ပွဲတော် ပြင်ဆင်မှုတွင် ထည့်သွင်း စဉ်းစားသင့်သည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ပွဲမသွားမီ အော့ဖ်လိုင်း မြေပုံ ကြိုတင် ဒေါင်းလုဒ်ဆွဲထားခြင်းနှင့် မိသားစုဝင်များအချင်းချင်း တည်နေရာ မျှဝေမှု ဖွင့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

အောက်ပါ နှိုင်းယှဉ်ဇယားသည် အသုံးအများဆုံး ကိရိယာများ၏ အသုံးဝင်ပုံကို ဖော်ပြထားသည်။ အင်တာနက် မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်နိုင်မှု (offline) သည် လူပြွတ်သိပ်သော နေရာတွင် မိုဘိုင်း ကွန်ရက် ပြည့်ကျပ်သွားသည့်အခါ အရေးပါသည်။

လက်တွေ့ အကြံပြုချက်အနေဖြင့် ဖုန်းဘက်ထရီ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျသွားသည်နှင့် Battery Saver မုဒ်ကို ချက်ချင်း ဖွင့်ပါ။ အရေးပေါ် ဆက်သွယ်ရန် နံပါတ်များကို ဖုန်းပိတ်လည်း မြင်ရစေရန် Lock Screen ပေါ်တွင် ထည့်ထားပါ။ ၁၀,၀၀၀mAh ပါဝါဘဏ်တစ်လုံးသည် ပုံမှန် စမတ်ဖုန်းကို နှစ်ကြိမ်ခန့် အပြည့်အားသွင်းပေးနိုင်သဖြင့် တစ်နေကုန် ပွဲတော်အတွက် လုံလောက်သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ကိရိယာ ချွတ်ယွင်းသွားပါက အသုံးပြုရန် စာရွက်ပေါ်တွင် ရေးထားသော ဆုံတွေ့မည့်နေရာနှင့် ဆက်သွယ်ရန်နံပါတ်များကို အရန်အဖြစ် အမြဲ ဆောင်ထားသင့်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာ ပွဲတော်အလိုက် သီးခြား ဘေးကင်းရေး အချက်များ

ပွဲတော်တိုင်း၏ သဘောသဘာဝ မတူညီသဖြင့် ၎င်းတို့၏ အဓိက အန္တရာယ်များလည်း ကွဲပြားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်စဉ် ကျင်းပသော အဓိက ပွဲတော်ကြီးများ၏ သီးခြား စိန်ခေါ်မှုများကို ကြိုတင် နားလည်ထားခြင်းသည် ပြင်ဆင်မှုကို ပိုမို ထိရောက်စေသည်။

• သီတင်းကျွတ် မီးထွန်းပွဲ (အောက်တိုဘာ)၊ ဖယောင်းတိုင်နှင့် ဆီမီးခွက်များ များပြားသဖြင့် မီးလောင်နှင့် အဝတ်အစား မီးကူးမှု အန္တရာယ် မြင့်မားသည်။ ချည်သားအဝတ်ကို ဦးစားပေး ဝတ်ဆင်ပြီး ဆီမီးခွက် အနီးတွင် ကလေးများ မချဉ်းကပ်စေရန် ဂရုစိုက်ပါ။
• တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံ ပွဲတော် (တောင်ကြီး)၊ မီးပုံးပျံများတွင် မီးရှူးမီးပန်း တပ်ဆင်ထားသဖြင့် ပေါက်ကွဲမှု အန္တရာယ် အရှိဆုံး ဖြစ်သည်။ မီးပုံးပျံ လွှတ်တင်ရာ ဇုန်နှင့် အနည်းဆုံး အလှမ်းဝေးစွာ ရပ်ကြည့်ပါ။
• ဖောင်တော်ဦး ဘုရားပွဲ (အင်းလေး)၊ ရေပေါ်တွင် ကျင်းပသဖြင့် လှေလွန်တင်ခြင်းနှင့် ရေနစ်မြုပ်မှု အန္တရာယ် ရှိသည်။ လူပြည့်နေသော လှေများကို ရှောင်ပြီး အသက်ကယ် အင်္ကျီ ဝတ်ဆင်ပါ။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး အဖွဲ့ (WHO) ၏ Drowning prevention အချက်အလက် ၂၀၂၄ အရ ရေနစ်မြုပ်သေဆုံးမှုများ၏ ထက်ဝက်ကျော်သည် အရှေ့တောင်အာရှ အပါအဝင် အာရှ ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားကြောင်း ဖော်ပြထားသဖြင့် ရေနှင့် ဆက်စပ်သော ပွဲတော်များတွင် အသက်ကယ် ပစ္စည်း တပ်ဆင်ခြင်းသည် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်။ မီးနှင့် ဆက်စပ်သော ပွဲများအတွက်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ မီးသတ်ဦးစီးဌာနသည် ပွဲတော်ရာသီတိုင်း မီးဘေး သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်လေ့ ရှိသဖြင့် ၎င်းတို့၏ လမ်းညွှန်ချက်များကို လိုက်နာသင့်သည်။ ပွဲတစ်ခုစီအတွက် ဒေသခံ အာဏာပိုင်များ၏ သီးခြား ညွှန်ကြားချက်များ၊ ဥပမာ ယာဉ်ရပ်နားရန် နေရာနှင့် တစ်လမ်းသွား စနစ်တို့ကို ပွဲမသွားမီ ကြိုတင် စစ်ဆေးခြင်းသည် အချိန်နှင့် စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးသည်။

အက်ပ်နှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ပွဲတော် အမေးအဖြေများ

ပွဲတော်တွင် မိုဘိုင်း ကွန်ရက် ပြတ်တောက်သွားပါက ဘယ်လို ဆက်သွယ်မလဲ

လူပြွတ်သိပ်သော ပွဲတော်များတွင် မိုဘိုင်း ကွန်ရက် ပြည့်ကျပ်၍ ဖုန်းခေါ်ဆိုမှု မအောင်မြင်တာ မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သည်။ ထိုအခြေအနေတွင် အသံဖုန်းခေါ်မည့်အစား SMS စာတိုကို ဦးစားပေး ပို့ပါ။ အကြောင်းမှာ စာတိုသည် ကွန်ရက် နည်းနည်း လွတ်သည်နှင့် တန်းစီ၍ ရောက်သွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပွဲမသွားမီ မိသားစုဝင်များနှင့် ဆုံတွေ့မည့် တိကျသော နေရာနှင့် အချိန်ကို ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားခြင်းသည် ဆက်သွယ်မှု လုံးဝ ပြတ်တောက်သွားသည့်တိုင် ပြန်လည် စုစည်းနိုင်ရန် အာမခံချက် ဖြစ်သည်။ အော့ဖ်လိုင်း မြေပုံကိုလည်း ကြိုတင် ဒေါင်းလုဒ်ဆွဲထားရန် မမေ့ပါနှင့်။

ပါဝါဘဏ် ဘယ်အရွယ်အစား ယူသွားသင့်သလဲ

တစ်နေကုန် ပွဲတော်အတွက် အနည်းဆုံး ၁၀,၀၀၀mAh ပါဝါဘဏ်တစ်လုံး ယူသွားရန် အကြံပြုသည်။ ဤအရွယ်အစားသည် ပုံမှန် စမတ်ဖုန်းတစ်လုံးကို နှစ်ကြိမ်ခန့် အပြည့် အားသွင်းပေးနိုင်သဖြင့် တည်နေရာ မျှဝေခြင်း၊ ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းနှင့် အရေးပေါ် ဆက်သွယ်ခြင်းတို့အတွက် လုံလောက်သည်။ မိသားစု လိုက်ပါသွားပါက ၂၀,၀၀၀mAh အရွယ်အစား တစ်လုံး သို့မဟုတ် နှစ်ယောက်အတွက် ပါဝါဘဏ် နှစ်လုံး ခွဲယူသွားသင့်သည်။ ကေ�‌ဘယ်ကြိုးကိုလည်း မမေ့ပါနှင့်၊ ဖုန်းအမျိုးအစား မတူပါက သင့်တော်သော အဆက်အသွယ်ကြိုး ပါမပါ ကြိုတင် စစ်ဆေးပါ။ ပါဝါဘဏ်ကို အရိုက်ခံရ၍ ထိခိုက်တတ်သဖြင့် ခိုင်ခံ့သော အိတ်တွင် ထည့်ဆောင်ပါ။

မီးပုံးပျံ ပွဲတော်တွင် ဘယ်လို နေရာ ရွေးချယ်ရပ်ကြည့်သင့်သလဲ

တန်ဆောင်တိုင် မီးပုံးပျံ ပွဲတော်များတွင် မီးပုံးပျံများသည် မီးရှူးမီးပန်း တပ်ဆင်ထားသဖြင့် ပေါက်ကွဲ၍ ကျသွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မီးပုံးပျံ လွှတ်တင်ရာ ဇုန်၏ တိုက်ရိုက် အောက်ဘက်နှင့် လေညာဘက်တွင် မရပ်ဘဲ အလှမ်း သင့်တင့်စွာ ဝေးသော နေရာမှ ကြည့်ရှုပါ။ ထွက်ပေါက်နှင့် နီးသော နေရာကို ရွေးထားခြင်းက အရေးပေါ် ဖြစ်ပါက လျင်မြန်စွာ ဖယ်ခွာနိုင်စေသည်။ မီးလောင်မှု ဖြစ်ပါက ထီးဖြင့် မကာဘဲ ဦးခေါင်းကို လက်ဖြင့် အုပ်ပြီး လူအုပ်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဦးတည်ပါ။ ကလေးများကို လက်ဆွဲ၍ အနီးတွင် အမြဲ ထားပါ။ ဒေသခံ မီးသတ်နှင့် လုံခြုံရေး အဖွဲ့များ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို တိကျစွာ လိုက်နာပါ။

ရေပေါ် ကျင်းပသော ဘုရားပွဲများတွင် ဘာတွေ ဂရုစိုက်ရမလဲ

ဖောင်တော်ဦး ဘုရားပွဲကဲ့သို့ ရေပေါ်တွင် ကျင်းပသော ပွဲများ၏ အဓိက အန္တရာယ်မှာ လှေ လွန်တင်ခြင်းနှင့် ရေနစ်မြုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ခရီးမစတင်မီ လှေတွင် ခရီးသည် အရေအတွက် မလွန်ကဲကြောင်းနှင့် အသက်ကယ် အင်္ကျီ လုံလောက်စွာ ပါရှိကြောင်း သေချာစွာ စစ်ဆေးပါ။ ရေကူးမတတ်သူနှင့် ကလေးများသည် အသက်ကယ် အင်္ကျီကို အမြဲ ဝတ်ဆင်ပါ။ WHO ၏ ၂၀၂၄ ရေနစ်ကာကွယ်ရေး အချက်အလက်အရ ရေနစ် သေဆုံးမှု အများစုသည် အာရှ ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားသဖြင့် ဤ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများသည် မရှိမဖြစ် အရေးပါသည်။ မူးယစ်ဆေးဝါး သို့မဟုတ် အရက် သောက်စားပြီး လှေ မစီးပါနှင့်၊ ၎င်းသည် တုံ့ပြန်မှု နှေးကွေးစေ၍ အန္တရာယ်ကို ပိုမို မြင့်တက်စေသည်။

Related Reading

• ပွဲတော်တွင် ဝတ်ဆင်ရန်နှင့် လိုက်နာရမည့် ယဉ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးစံများ
• ပွဲတော်ရက် ရန်ကုန် သွားလာရေးနှင့် တည်းခိုရေး လမ်းညွှန်
• ရန်ကုန် ပွဲတော် ခရီးစဉ် ကုန်ကျစရိတ် — ဘတ်ဂျက် တွက်ချက်နည်း
• ရန်ကုန် ပွဲတော် အစားအစာများ၊ ရိုးရာမုန့်နှင့် ဟင်းလျာ လမ်းညွှန်
• ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားပွဲတော်များ လမ်းညွှန်
• ရွှေတိဂုံ ဘုရားပွဲတော်: တပေါင်းလပြည့် အခမ်းအနားနှင့် ဖူးမြော်နည်း

ကိုးကားချက်များ

• World Health Organization (WHO) – အစားအသောက် ဘေးကင်းရေး အချက်အလက် (ဘာသာပြန် အသုံးပြုသည်) – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/food-safety
• World Health Organization (WHO) – ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု၊ အပူဒဏ်နှင့် ကျန်းမာရေး – https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/climate-change-heat-and-health
• Ready.gov – အပူဒဏ် ဆိုင်ရာ အရေးပေါ် လမ်းညွှန် (အမေရိကန် အစိုးရ) – https://www.ready.gov/heat
• Wikipedia – လူပိတ်ဆို့ ပြိုလဲမှု ဆိုင်ရာ မှတ်တမ်း – https://en.wikipedia.org/wiki/Crowd_collapses_and_crushes
• Wikipedia – ဆိုးလ် ဟယ်လိုဝင်း လူပိတ်ဆို့မှု (၂၀၂၂) – https://en.wikipedia.org/wiki/Seoul_Halloween_crowd_crush
• Wikipedia – ရန်ကုန်မြို့ ရာသီဥတု အချက်အလက် – https://en.wikipedia.org/wiki/Yangon

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများ – သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖူးမျှော်နည်း

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”Article”,”headline”:”ပွဲတော် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ လူစုလူဝေးနှင့် ကျန်းမာရေး လမ်းညွှန်”,”inLanguage”:”my”,”author”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Editorial”},”publisher”:{“@type”:”Organization”,”name”:”Yangon Culture”},”about”:”ပွဲတော် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး”}