ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေး အမျိုးသားလှုပ်ရှားမှု ပြင်းထန်လာ

ရန်ကုန်၊ သြဂုတ် ၁၄ ၊ ၂၀၂၆ — မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရိုးရာ အနုပညာများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းရေးသည် Global New Light of Myanmar ၏ သြဂုတ် ၁၄ ရက်နေ့ ထုတ်ဝေမှုတွင် အမျိုးသားဦးစားပေး ကိစ္စရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသွားပြီး ရန်ကုန်မြို့ရှိ ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများသည် ဒေသဆိုင်ရာ ရိုးရာ ပညာရပ်များ၊ ကရာနှင့် မြန်မာ့ ရိုးရာ ကွက်ကွဲ အဝတ်အထည်များ ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းချက်များကို ပြန်လည် အားဖြည့်နေကြသည်ဟု သိရသည်။

ဤသတင်းသည် ရန်ကုန်မြို့တွင် ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု ဆက်ခံမှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော ပိုကြီးမားသော ကျောက်ကုန်းလမ်း၊ ဆယ်ဂြိုဟ်တော်ဝန်းကျင်နှင့် ဗဟိုဈေးကြီး ပတ်ဝန်းကျင် ဒေသများတွင် ရိုးရာ လက်မှုပညာ ရပ်ကွက် ဗဟိုဌာနများ တည်ဆောက်ရေး အစီအစဉ်များနှင့် ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။

ယနေ့ ဖြစ်ပွားနေသော ကိစ္စရပ်

သြဂုတ် ၁၄ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ဝေသော မြန်မာ့နိုင်ငံ တရားဝင် သတင်းစာ Global New Light of Myanmar သည် ရိုးရာ အနုပညာများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းရေးကို အမျိုးသား တာဝန်အဖြစ် ပြည်သူတစ်ရပ်လုံး ဝိုင်းဝန်းလုပ်ဆောင်ရမည်ဟု တိုက်တွန်းသည့် အမှတ်တံဆိပ် ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ကို ဦးစားပေး ဖော်ပြသွားသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ရိုးရာ ပညာရပ်များ ပျောက်ကွယ်မှုနှင့် လူငယ်မျိုးဆက်သို့ ဖြတ်သန်းမှု ကမ်းလှမ်းမှု မရှိခြင်းကို စစ်ကဲ့မည့် အသံများကို ဆောင်ကြဉ်းသည်ဟု ယဉ်ကျေးမှု ရေးရာ လေ့လာသူများ သုံးသပ်သည်။

ရန်ကုန် ယဉ်ကျေးမှု ဒိုင်ယာရီ ထုတ်ဝေသူ ဒေါ်ခင်မြင့်က ဤဖြစ်ရပ်နှင့် ပတ်သက်၍ “ရိုးရာ ပညာရပ်များကို ထိန်းသိမ်းရေးသည် မြို့ပြ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် မိသားစု ဒုတိယအဆင့်သာ ဖြစ်နေပြီ ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရမည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး ရပ်ကွက်အလိုက် ရိုးရာ ပညာရပ် ပြောင်းလဲဖြတ်သန်းမှု ယန္တရားများ ပိုမိုလိုအပ်ကြောင်း အလေးအနက် ဖော်ပြသည်ဟု yangonculture.com မှ ရန်ကုန် Cultural Connections 2026 ဆိုင်ရာ သတင်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

ရန်ကုန်မြို့ ရိုးရာ အနုပညာ ရပ်ကွက်များ — ဘယ်နေရာတွင် ရှင်သန်နေသနည်း

ရန်ကုန်မြို့တွင် ရိုးရာ ပညာရပ်များ ရှင်သန်ဆဲ ဒေသများကို ပညာရှင်များ သတ်မှတ်ထားသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်—

• ကြည့်မြင်တိုင် မြို့နယ် — ရိုးရာ ဂီတ ကိရိယာ (ပတ်တလာ၊ ခေါင်းလောင်း) ချုပ်လုပ်ရောင်းချမှု
• ပုဇွန်တောင် မြို့နယ် — ရိုးရာ ပန်းထိမ် နှင့် ငွေ လက်ဝတ်ရတနာ ပညာ
• ဗိုလ်တထောင် မြို့နယ် — ရိုးရာ ပုဆိုး-လုံချည် ချည်ဖတ် ရောင်းဝယ်မှု ဈေးကွက်
• ဆိပ်ကမ်း မြို့နယ် — ရိုးရာ မြန်မာ ဗိသုကာ ပညာ နှင့် ကိုလိုနီ ဒီဇိုင်း မွမ်းမံမှု
• ရွှေတိဂုံ ဘုရားဝန်းကျင် — ရိုးရာ ဘုရားပူဇော်ပြင် ပန်းပဲ နှင့် ရွှေသြဂမ် ပညာ

ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းချက်များ — ဘာများ ဖြစ်နေသလဲ

သြဂုတ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ယဉ်ကျေးမှု ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနမှ ကြေညာချက်များ အရ ဒေသတွင်း ရိုးရာ ပညာရပ် မှတ်တမ်းတင်ရေး ပရောဂျက် — “Traditional Crafts Documentation Initiative” — ကို ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သိရသည်။ ဤပရောဂျက်တွင် ရန်ကုန်မြို့ ၃၃ မြို့နယ်မှ ရိုးရာ ပညာသည် ၁,၂၀၀ ကျော်ကို ဒစ်ဂျစ်တယ် မှတ်တမ်းတင်မှု ပြုလုပ်ရန် ရည်မှန်းထားသည်ဟု ဒဂုံမြို့နယ် ယဉ်ကျေးမှု ရုံးမှ သတင်းရသည်။

ရိုးရာ ယွန်းထည် ပညာရှင် ဦးဝင်းမိုး (အသက် ၅၅ နှစ်၊ ကြည့်မြင်တိုင်) က “ကျွန်တော်တို့ ပညာရပ်ကို မြင့်မားသော ဈေးနှုန်းနဲ့ ထောက်ပံ့ဖို့ ထက် ငယ်ရွယ်သူ သင်တန်းသားတွေ ရရှိဖို့ ပိုလိုတယ်” ဟု ဆိုသည်။ သူ၏ ဆိုင်တွင် လက်ရှိ ခန့်မှန်းခြေ ၅ ဦးသာ ရိုးရာ ဖော်ထုတ်မှု ဆက်လုပ်ဆဲ ဖြစ်ကြောင်း ငြိမ်သောင်းစွာ ဖော်ပြသည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် မှတ်တမ်းတင်မှု နှင့် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

မြန်မာ ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှု ထိန်းသိမ်းရေးကို ပိုမို ခိုင်မာစေရန် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနေသည်ကိုလည်း ၂၀၂၆ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် တွေ့ရသည်။ မြန်မာ-တရုတ် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေး အပတ်ကာလ (ဇူလိုင် ၂၉ ၊ ၂၀၂၆ တွင် ဖွင့်လှစ်) မှတဆင့် ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ ပညာ ပြပွဲများ ကျင်းပကာ Xinhua ၏ သတင်းတွင် “ဝါးထည်၊ ပန်းပဲ နှင့် ချည်ထည် ပညာ” ကို ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဧည့်သည်များ စတုရန်း မုံ့ပင်ဟောင်း ဘုရားဝန်းကျင်တွင် ပြသနိုင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ဇယားတွင်ဖော်ပြသော ပညာသည် ဦးရေများသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒေသခံ ကောက်ကဲ့မှုများအပေါ် အခြေခံသည်။ တရားဝင် စစ်တမ်းမဟုတ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုသည်။

လူငယ်မျိုးဆက် — ရိုးရာ ပညာ ရပ်ဆိုင်းမှု မဖြစ်ရေး

ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် Fine Arts ဘာသာရပ် ကျောင်းသူ မမောင်မောင်ဝင်း (အသက် ၂၃ နှစ်) က “ရိုးရာ ပညာ ရပ်ကွက် ဆရာတွေဆီ သင်ယူဖို့ ကျောင်းမှာ ခေတ်မီ ဒစ်ဂျစ်တယ် တိုင်းတာမှုတွေကို သုံးရပြီး ရိုးရာ နည်းလမ်းနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြပွဲ ကျင်းပချင်ပါတယ်” ဟု ဖော်ပြသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရှေးဟောင်း ဗိသုကာ ပညာ ဌာနနှင့် ဒေသဆိုင်ရာ ရိုးရာ ပညာသည်များ ပူးပေါင်းကာ ရှေးဟောင်း အဆောက်အအုံများ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရိုးရာ ပညာ ဖော်ထုတ်မှု ပြပွဲများ ဆောင်ရွက်ရေး ဆွေးနွေးနေကြောင်းလည်း သတင်းရသည်။

သြဂုတ်လ ၂၀၂၆ — နောက်ထပ် ဖြစ်ရပ်များ

ရန်ကုန်တွင် သြဂုတ်လ ၂၀၂၆ ကာလ ယဉ်ကျေးမှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ကိစ္စရပ်များမှာ—

• သြဂုတ် ၁၀ — ဒဂုံမြို့နယ် အမျိုးသား ရုပ်ရှင်ရုံတွင် ရန်ကုန် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေး ကြိုးပမ်းချက်အနေနဲ့ တရုတ်ဘာသာ ရုပ်ရှင် ကြည့်ရှုရေး အစီအစဉ် ဖွင့်လှစ်
• သြဂုတ် ၁ — Cultural Connections 2026 ပွဲတော် ဖြင့် ရန်ကုန်ရှိ သံရုံးများနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဌာနများ တစ်လတာ ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ရေး ပွဲတော် အစပြု
• သြဂုတ် ၁၄ — Global New Light of Myanmar တွင် ရိုးရာ ပညာ ထိန်းသိမ်းရေး ကိစ္စကို အမျိုးသားတာဝန်အဖြစ် အလေးအနက် ဖော်ပြ

ရန်ကုန်မြို့တွင် ရိုးရာ မြန်မာ့ ရိုးရာ အလှူပွဲ ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ရန်ကုန် ရိုးရာ လက်ဖက်ရည်ဆိုင် ယဉ်ကျေးမှု တို့ ဆက်ဆံနည်း ပုံစံများကိုလည်း ဒေသဆိုင်ရာ ထပ်မံ ဆွေးနွေးနေကြသည်ဟု ယဉ်ကျေးမှု ပညာရှင်များ ပြောသည်။

ဆက်လက် လေ့လာစောင့်ကြည့်ရမည့် ကိစ္စရပ်များ

ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ ပညာ ထိန်းသိမ်းရေး ကိစ္စတွင် ဆက်လက် စောင့်ကြည့်ရမည့် အချက်များ ပါဝင်သည်—

• ဒဂုံ၊ ကြည့်မြင်တိုင် မြို့နယ်များတွင် ရိုးရာ ပညာ ဆရာ ဆရာမ ဝန်ဆောင်မှု ငှားရမ်းနိုင်ရန် “Heritage Craftsperson Registry” ဖန်တီးမှု လုပ်ငန်းစဉ် (ကြေငြာနိုင်ချိန် — ၂၀၂၆ ဒီဇင်ဘာ)
• ရန်ကုန် ကမ်းနားလမ်း ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရိုးရာ ပညာ ပြပွဲ ဈေးဆိုင် ဧရိယာ သတ်မှတ်ရေး ဆွေးနွေးမှု
• ပြည်ပ မြန်မာ ဒေသ ချစ်ခင်သူများ (diaspora) မှ ရိုးရာ ပညာ ကုန်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူမှုကို ကူညီပံ့ပိုးသည့် ဒစ်ဂျစ်တယ် ပလပ်ဖောင်း ဖန်တီးရေး

ရန်ကုန်မြို့ ယဉ်ကျေးမှု ရေးရာ ပညာရှင် ဒေါ်သန်းသန်းလှိုင်က “ရိုးရာ ပညာ ထိန်းသိမ်းမှု ကိစ္စသည် စီးပွားရေး ပံ့ပိုးမှု မပါဘဲ ဆောင်ကြဉ်း၍ မရ — ပညာသည်တစ်ဦးချင်း ဘဝ ရပ်တည်မှုကိုပင် ပြန်စစ်ဆေးကြည့်ဖို့ လိုသည်” ဟု ပြောဆိုသည်ဟု ဒေသဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု ဆိုင်ရာ ကွန်ရက်မှ ကိုးကားသည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင်း ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများကို ထိန်းသိမ်းသကဲ့သို့ ရိုးရာ ပညာ ကျင်ကြူ လုပ်ငန်းတွင်လည်း တူညီသော ထိန်းသိမ်းပုံ ယန္တရားများ ကျင့်သုံးရန် လိုအပ်ကြောင်း ပညာရှင်များ ဆိုသည်။

သတင်း ကန့်သတ်ချက်များ (Limitations)

ဤသတင်းသည် Global New Light of Myanmar ၏ သြဂုတ် ၁၄ ဖော်ပြချက်နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဒေသဆိုင်ရာ ကောက်ကဲ့မှုများကို အခြေခံသည်။ ကောက်ကဲ့ ဦးရေ ဂဏန်းများသည် တရားဝင် သန်းခေါင်စာရင်း မဟုတ်ဘဲ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှု ခန့်မှန်းချက်သာ ဖြစ်သည်ကို မှတ်သားပါ။ ဌာနတော်ဝင် ထုတ်ပြန်ချက်များ ထပ်မံ ရရှိပါက ဤဆောင်းပါးကို ရေးပြင်မည်ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ် ကဲ့ဒ ဖတ်ရှုပါ

• ရန်ကုန်မြို့တွင်း ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံများ လေ့လာရေးလမ်းညွှန်
• မြန်မာ့ရိုးရာ အလှူပွဲ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရန်ကုန်မြို့၏ လူမှုစည်းလုံးညီညွတ်မှု
• ခေတ်သစ် ရန်ကုန် လူငယ်တို့၏ လုံချည် ဖက်ရှင် ဆန်းသစ်ဝတ်ဆင်ပုံ စတိုင်လ်များ
• မြန်မာ့ ရိုးရာ အလှူပွဲ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ရန်ကုန် လူမှုစည်းလုံးညီညွတ်မှု
• မြန်မာ့ ခေတ်ပြိုင် အနုပညာရှင် ၅ ဦးနှင့် ရန်ကုန် ပြခန်းများ

အရင်းအမြစ်များ

• moculture.gov.mm
• moculture.gov.mm
• yangonculture.com