အနှစ်ချုပ်
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ် ၃၃ ခု ပါဝင်ပြီး၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇,၃၆၀,၇၀၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ရှေးကိုလိုနီခေတ် အသွင်ဆောင်သော မြို့ပြနှင့် ကတ်ကြောင်းကျသော ရပ်ကွက်ယဉ်ကျေးမှုများ တစ်ထပ်တည်း ပေါင်းစပ်ထားသော ရန်ကုန်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် နှလုံးသားဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤလမ်းညွှန်တွင် ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုထူးချွန်မှုများနှင့် လူနေမှုဘဝ ထူးခြားချက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ထုတ်ဖော်ပြသွားမည်။ အကျဉ်းချုပ်ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ်...
မာတိကာ
- 1 ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ သမိုင်းနောက်ခံ
- 2 မြို့လယ်မြို့နယ်များ – ကိုလိုနီခေတ် အသွင်ဆောင်သော နှလုံးသား
- 3 အတွင်းဆုံးနှင့် ထင်ရှားသော မြို့နယ်များ
- 4 မြောက်ပိုင်း မြို့နယ်များ – စက်မှုနှင့် သမိုင်းဝင်ကွင်းဆက်
- 5 ပြင်ပ မြို့နယ်များ – ရိုးရာနှင့် ပြောင်းလဲမှု
- 6 မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ – ယဉ်ကျေးမှု၊ နေထိုင်ရေး နှင့် ထူးချွန်ချက် နှိုင်းယှဉ်ဇယား
- 7 ကုန်ကူးကြိုဆိုသော ရပ်ကွက်ယဉ်ကျေးမှု – Pansodan မှ The Strand အထိ
- 8 မြို့နယ်အလိုက် ဒေသထွက် အစားအစာနှင့် ဟင်းလျာ ယဉ်ကျေးမှု
- 9 မကြာသေးမီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် မြို့နယ်ပြောင်းလဲမှု
- 10 ရန်ကုန် မြို့နယ်များတွင် အိမ်ငှားခ နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုစျေးနှုန်း – ဒေသအလိုက် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
- 11 မြို့နယ်တစ်ခု ရွေးချယ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သော လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ် – နေထိုင်ရေး ဆုံးဖြတ်ချက် မပြုမီ စစ်ဆေးစရာများ
- 12 မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သွားလာရေး ချိတ်ဆက်မှု နှင့် နေ့စဉ်သွားလာမှု ကုန်ကျစရိတ် – လက်တွေ့ နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
- 13 မြို့နယ်ပေါ်မူတည်သော ကျောင်းနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု ရရှိနိုင်မှု – မိသားစုများအတွက် ကျော်ကြားသော မြို့နယ် ၆ ခု
- 14 အမေးများသောမေးခွန်းများ (FAQ)
- 14.1 ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ် ဘယ်နှနှစ်ခုရှိသနည်း?
- 14.2 ရန်ကုန်မြို့တွင် ခရီးသွားများ အများဆုံး သွားသင့်သော မြို့နယ်က ဘယ်မြို့နယ်နည်း?
- 14.3 ရန်ကုန်မြို့ မြို့နယ်အများဆုံး အိမ်ခြံမြေ ဈေးကြီးသောနေရာ ဘယ်မြို့နယ်နည်း?
- 14.4 ရိုးရာ ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် မည်သောမြို့နယ်သို့ သွားသင့်သနည်း?
- 14.5 ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း မြို့နယ်များ မည်သို့ ကွာခြားသနည်း?
- 14.6 ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ ရပ်ကွက်ဘဝသည် မည်သို့ ထူးသနည်း?
- 14.7 ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ pillar article ကို ဘယ်မှာ ဖတ်နိုင်သနည်း?
- 15 ကိုးကား အရင်းအမြစ်များ
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ် ၃၃ ခု ပါဝင်ပြီး၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေနှင့် အိမ်အကြောင်းအရာ သန်းခေါင်စာရင်းအရ လူဦးရေ ၇,၃၆၀,၇၀၃ ဦး နေထိုင်ကြသည်။ ရှေးကိုလိုနီခေတ် အသွင်ဆောင်သော မြို့ပြနှင့် ကတ်ကြောင်းကျသော ရပ်ကွက်ယဉ်ကျေးမှုများ တစ်ထပ်တည်း ပေါင်းစပ်ထားသော ရန်ကုန်မြို့သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် သမိုင်းဝင် နှလုံးသားဟု ဆိုနိုင်သည်။ ဤလမ်းညွှန်တွင် ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ယဉ်ကျေးမှုထူးချွန်မှုများနှင့် လူနေမှုဘဝ ထူးခြားချက်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ထုတ်ဖော်ပြသွားမည်။
ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ သမိုင်းနောက်ခံ
ရန်ကုန်မြို့ကို ၁၈၅၂ ခုနှစ်တွင် ဗြိတိသျှတို့ သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ခေတ်မီသော မြို့ပြတစ်ခုအဖြစ် ပြန်လည်ဖန်တီးခဲ့ကြသည်။ ကိုလိုနီခေတ် ဗိသုကာပညာကို အမြစ်တွယ်စေသည့် ချက်ကောက်လမ်းကြောင်းများ ပြင်ဆင်ခြင်း၊ ရေဆိုးနှင့် ရေသန့် စနစ်တည်ဆောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ၁၈၅၂-၁၈၅၃ ကာလမှ စတင်ခဲ့သည်။ မြို့နယ် (township) ဆိုသည့် အုပ်ချုပ်ရေးယူနစ်ကို ဗြိတိသျှတို့ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၄၈ နှင်ပြည်သူ စစ်မှန်သော လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက်ကာလ၌ မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုစနစ်ကို ဆက်ကာ ပြည်သူ့ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနမှ ကြီးကြပ်ခဲ့သည်။
ယနေ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၏ အုပ်ချုပ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံကို ခရိုင် ၄ ခုဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းခရိုင်၊ ရန်ကုန်တောင်ပိုင်းခရိုင်၊ ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်းခရိုင်နှင့် ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်းခရိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ မြို့ပြ ၄ ခရိုင်မှ မြို့နယ် ၂၀ ခုသည် ရန်ကုန်မြို့ပြ စစ်စစ်ကို ဖွဲ့စည်းထားပြီး ကျန်မြို့နယ်များမှာ ပတ်ဝန်းကျင် ကျေးလက်နှင့် မြို့ပတ်ပတ်လည် ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။
မြို့လယ်မြို့နယ်များ – ကိုလိုနီခေတ် အသွင်ဆောင်သော နှလုံးသား
ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့ဗဟိုဧရိယာကို ဖွဲ့စည်းနေသော ကျောက်တံတား၊ လသာ၊ ပုဇွန်တောင်နှင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တို့မှာ ကိုလိုနီခေတ်ကတည်းက ဆင်ဆာ ဆင်ကာ တည်ဆောင်ထားသည့် လမ်းကြောင်းများဖြင့် ထင်ရှားသည်။ ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အအုံများ ထိန်းသိမ်းရေးတွင် ဤမြို့နယ်များသည် အလွန်အရေးကြီးသော ဘောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကျောက်တံတားမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့၏ ကျောဆောက်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ၁၉၃၆ ခုနှစ် တည်ဆောက်ခဲ့သော ရန်ကုန်မြို့တော်ခန်းမ (City Hall)၊ ဆူးလေဘုရားနှင့် မဟာဗန္ဓုလပန်းခြံ (Mahabandoola Park) တို့ကို ဤမြို့နယ်တွင် တွေ့ရသည်။ ဆူးလေဘုရားသည် ကိုလိုနီခေတ် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုဝင်ရိုးအဖြစ် လမ်းများကို ကြာဖြိုးသောနေရာ ဖြစ်ပြီး နှောင်ငြားမြောင်ကျပ်ဟု မပြောနိုင်ဘဲ ကြည်ညို ဖွယ်ရာ ဘာသာရေး ကျောင်းဒကာဒကာမများ ဝင်ထွက်နေဆဲ ဖြစ်သည်။
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်တွင် ၁၉၂၆ ခုနှစ် တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး (Bogyoke Aung San Market – Scotts Market) တည်ရှိသည်။ ဤဈေးကြီးမှာ ရန်ကုန်ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် အကောင်းဆုံးနေရာတစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ထည်ပြားများ၊ ကျောက်မျက်ရတနာ၊ ပန်းချီကားများနှင့် ရိုးရာဝတ်စုံများ ရောင်းချနေသည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်တွင် ဗိုလ်တထောင်ဘုရား (Botahtaung Pagoda) ရှိသည်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း ဗုံးကြဲဖျက်ဆီးခြင်းခံရပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤဘုရားမှာ အတွင်းပိုင်းတွင်ဝင်ရောက်နိုင်သောလင်းကာ ဘုရားဟု ထင်ရှားသောကြောင့် ခရီးသွားများ အထူးစိတ်ဝင်တစားရှိကြသည်။
ကျောက်တံတားနှင့် ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်များသည် ရန်ကုန်မြို့၏ ရှေးဟောင်းဘုန်းတောက်မှုနှင့် ယနေ့ ဓနသဏ္ဌာန် နှစ်ခုကို တစ်ပြိုင်တည်း ရှင်သန်ကြိုးစားနေသည်။
အတွင်းဆုံးနှင့် ထင်ရှားသော မြို့နယ်များ
ရန်ကုန်မြို့ပြ၏ ကြားနေဇုန်ဟုဆိုနိုင်သော မြို့နယ်များမှာ ဗဟန်း၊ ကမာရွတ်နှင့် လှိုင်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤမြို့နယ်များတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်ပြောင်း ပညာရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး ဗဟိုဌာနများ တည်ရှိကြသည်။
ဗဟန်းမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်မြို့တွင် ယဉ်ကျေးမှုအကြောင်း ရေးသားသော မည်သည့်ဆောင်းပါးမဆို빼ထားမသင့်သော နေရာဖြစ်သည်။ Victorian မှ Art Deco ဗိသုကာပညာ ၁၀၀ ကျော်တည်ရှိသည့် ဤမြို့နယ်တွင် ရွှေတိဂုံဘုရားကြီး၊ ကန်တော်ကြီးပန်းခြံ (Kandawgyi)၊ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားပြတိုက် (National Museum) နှင့် ရန်ကုန် တိရစ္ဆာန်ရုံ (Yangon Zoological Gardens) တို့ ပါဝင်သည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ် ထောင်ထောင်ပေးသော တိရစ္ဆာန်ရုံသည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင် ကာလအကြာဆုံး တစ်ခုဖြစ်သည်။
ရွှေတိဂုံဘုရားကြီး (Shwedagon Pagoda) မှာ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသန့်ရှင်းဆုံးနှင့် သမိုင်းအဆိုအရ နှစ်ပေါင်း ၂,၅၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟုယူဆသော ဗုဒ္ဓဘာသာ နိဒ္ဒါနပြပြတိုက်ကြီးဖြစ်သည်။ ၉၆ မီတာ အမြင့်ရှိသော ဤစေတီသည် ကမ္ဘာ့ UNESCO ဆိုင်ရာ ကနဦးစာရင်းဝင် နေရာများထဲတွင် ပါဝင်သည်ဟု မကြာခဏ ကိုးကားခံရသည်။
ကမာရွတ်မြို့နယ်တွင် ၁၉၂၀ ခုနှစ် တည်ထောင်ခဲ့သော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (University of Yangon) ရှိသည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရေး သမိုင်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုကို ကိုယ်ပြုနေပြီး၊ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဆိုဗီယက် ကူညီမှုဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အင်းယားလိတ် ဟိုတယ်လည်း ထိုနေရာ နီးပါးတွင် တည်ရှိသည်။
မြောက်ပိုင်း မြို့နယ်များ – စက်မှုနှင့် သမိုင်းဝင်ကွင်းဆက်
ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်များ၊ အထူးသဖြင့် အင်းစိန်၊ မင်္ဂလာဒုံနှင့် ရွှေပြည်သာတို့မှာ ကိုလိုနီခေတ်ကတည်းက မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကုန်ထုတ်စီးပွားရေးတွင် အဓိကကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ ကိုလိုနီခေတ် ရန်ကုန်၏ စီးပွားရေးကို ဖတ်ရှုလေ့လာသူများ ဤမြောက်ပိုင်းဒေသ၏ သမိုင်းကြောင်းကို ချိတ်ဆက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
အင်းစိန်မြို့နယ်တွင် ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီကာလမှ ဆက်ခံထားသော ရထားဝပ်ရှော့ (Insein Railway Workshops) တည်ရှိသည်။ ဤဝပ်ရှော့မှာ အရှေ့တောင်အာရှဒေသ အဟောင်းဆုံး ရထား ပြုပြင်ကြမ်းသင့်နေရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ကရင်လူမျိုး ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အသိုင်းအဝိုင်းသည် ဤမြို့နယ်တွင် ရာစုနှစ်ကျော် ကြာရှည်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး St. Augustine ကဲ့သို့ ခရစ်ယာန်ဘာသာ ရှေးဟောင်းဘုရားကျောင်းများ ဤနေရာတွင် ဆက်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်သည် ရန်ကုန်နိုင်ငံတကာ လေဆိပ် (IATA: RGN) တည်ရှိသောနေရာဖြစ်သည်။ ဗြိတိသျှ RAF Mingaladon ဆင်းသက်ခဲ့သောနေရာဖြစ်ပြီး ကိုလိုနီခေတ် လေတပ်ဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အအုံများ ယနေ့တိုင် ကျန်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ပြင်ပ မြို့နယ်များ – ရိုးရာနှင့် ပြောင်းလဲမှု
ရန်ကုန်မြို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ပြင်ပမြို့နယ်များဖြစ်သော သံလျင်၊ ကျောက်တန်းနှင့် တွံတေးတို့မှာ ခေတ်သစ်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ ပေါင်းစပ်နေသောနေရာများ ဖြစ်ကြသည်။
သံလျင်မြို့နယ်မှာ ၁၆ – ၁၇ ရာစုတွင် ဥရောပ ကုန်သည် ကုမ္ပဏီများ ခြေချခဲ့သော ဆိပ်ရာ (Syriam) ၏ ဆင့်ဆင်ပြောင်းလဲလာသောမြို့ ဖြစ်သည်။ ပေါ်တူဂီ၊ ဒတ်ချ်နှင့် ပြင်သစ် East India Company တို့ ဤနေရာမှ ကုန်သွယ်ရေး ဆင်နွှဲကြသည်။ ၁၉၉၃ ခုနှစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော သံလျင်တံတားသည် ရန်ကုန်မြို့မကြီးနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးသောနောက်ပိုင်း Star City ကဲ့သို့ ခေတ်မီ နေထိုင်ရာဒေသများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ခဲ့သည်။
တွံတေးမြို့နယ်သည် မြန်မာ့ မြေအိုးထည် (အိုးလုပ်ငန်း) ထုတ်လုပ်မှု၏ နာမည်ကြီးဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရပ်ကွက်အဆင့်တွင် မျိုးဆက်ပြောင်း ဆင်ကာလုပ်ကိုင်နေကြသော အိုးထည်ပညာရှင်များကို ဤနေရာတွင် တွေ့ဆုံနိုင်သည်။ ရွှေစည်းခုံဘုရား (Shwesandaw Pagoda) မှာ တွံတေး၏ အထင်ကရဘုရားနေရာဖြစ်ပြီး ဆံတော် ကိုးကွယ်ဖွယ်ရာ ကျောင်းတော်ဟုလည်း ယုံကြည်ကြသည်။ ဤမြို့နယ်သို့ ရန်ကုန်မှ ဖေ့ရီစီးကာ ရောက်ရှိနိုင်သောကြောင့် ပုံမှန်ဧည့်သည်များ စိတ်ဝင်တစားဖြင့် သွားရောက်ကြသည်။
ကျောက်တန်းမြို့နယ်တွင် ရေပြည့်ဘုရား (Ye Le Pagoda) တည်ရှိသည်။ ထိုဘုရားမှာ မြစ်အလယ်ကျွန်းငယ်တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ဆောင်ထားသောကြောင့် ဝေဟင်ပြောင်းနေသောဘုရားဟု ဆန်းကြယ်စွာ ဖော်ကြားခံနေရသည်။ ကံတော်ကောင်းကိုး ဘုရားဖူးများ ရေပေါ်ကျောင်းဓမ္မာရုံသို့ ဖေ့ရီဖြင့် ကူးသွားကြသည်။
မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ – ယဉ်ကျေးမှု၊ နေထိုင်ရေး နှင့် ထူးချွန်ချက် နှိုင်းယှဉ်ဇယား
အောက်ပါဇယားများတွင် ရန်ကုန်မြို့နယ်များကို ၎င်းတို့၏ ဝိသေသလက္ခဏာအရ ခြုံငုံဖော်ပြထားသည်။
| မြို့နယ် | ခရိုင် | အဓိကဆွဲဆောင်မှု | ထူးချွန်ချက် |
|---|---|---|---|
| ကျောက်တံတား | ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း | ဆူးလေဘုရား၊ မြို့တော်ခန်းမ | ကိုလိုနီ မြို့ပြဗဟို |
| ပုဇွန်တောင် | ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်း | ဗိုလ်ချုပ်ဈေး | ကုန်ကူး၊ ရတနာ ဈေးကွက် |
| ဗိုလ်တထောင် | ရန်ကုန်အရှေ့ပိုင်း | ဗိုလ်တထောင်ဘုရား | ဆိပ်ကမ်းရပ်ကွက် |
| ဗဟန်း | ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်း | ရွှေတိဂုံ၊ ကန်တော်ကြီး | ဘာသာရေး၊ ပညာရေးဗဟို |
| ကမာရွတ် | ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်း | ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် | တက္ကသိုလ်ပတ်ဝန်းကျင် |
| အင်းစိန် | မြောက်ပိုင်းခရိုင် | ရထားဝပ်ရှော့ | ကိုလိုနီ စက်မှုမြို့ |
| မင်္ဂလာဒုံ | မြောက်ပိုင်းခရိုင် | နိုင်ငံတကာ လေဆိပ် | ကာကွယ်ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေး |
| သံလျင် | သံလျင်ခရိုင် | ဆိပ်ရာ ရှေးဟောင်း | ဥရောပ ကုန်သွယ်ရေး |
| ကျောက်တန်း | သံလျင်ခရိုင် | ရေပြည့်ဘုရား | မြစ်ကမ်းဘာသာရေး |
| တွံတေး | တွံတေးခရိုင် | ရွှေစည်းခုံဘုရား | ရိုးရာ အိုးထည် |
ကုန်ကူးကြိုဆိုသော ရပ်ကွက်ယဉ်ကျေးမှု – Pansodan မှ The Strand အထိ
ရန်ကုန်မြို့နယ်များ၏ ရပ်ကွက်ဘဝမှာ ဈေးဆိုင်ကလေးများ၊ လမ်းဘေးဖျော်ဖြေမှုနှင့် ညနေမနက်ဆုံသောနေရာများပေါ်မှ တည်ဆောင်ထားသည်။ Pansodan Night Market မှာ ကျောက်တံတားမြို့နယ်တွင် တည်ရှိပြီး ပန်းချီကားများ၊ ဒေသထွက် လက်မှုပစ္စည်းများနှင့် ဒေသ ရပ်ကွက် ဖျော်ဖြေမှုများ ဖြင့် ညနေချိန်ကို အသက်ဝင်စေသည်။
ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်ရှိ The Strand Hotel မှာ ၁၉၀၁ ခုနှစ် တည်ဆောက်ခဲ့သောကိုလိုနီခေတ် ဟိုတယ်ကြီးဖြစ်ပြီး Sarkies Brothers ၏ သမိုင်းဝင်ကျောင်းဒကာ မြော်မြင်ချက်ကို ခင်းကျင်းပြနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ညနေချိန်ကြွေးကောက် (afternoon tea) မှ ညစာပွဲ (dinner) အထိ ဤဟိုတယ်တွင် ဧည့်သည်ရောက်ရောက်ချင်း ရန်ကုန်မြို့ ယဉ်ကျေးမှု၏ ထပ်တစ်ဆင့် ဆင်ကာ တွေ့ကြုံသော အခွင့်အလမ်း ရရှိသည်။
ရန်ကုန် ညဈေးများမှာ မြို့နယ်တိုင်းတွင် မတူညီသော ဟန်ပန်ဖြင့် ကျင်းပကြသည်။ မြို့ပြ ကျောက်တံတားနှင့် ပုဇွန်တောင်တွင် ပိုမိုခေတ်မှီသော ညနေ ဈေးနှင့် ကော်ဖီဆိုင်ပြောင်းပြောင်မြင်မြင်ဖြင့် ကွဲပြားသော်လည်း ရပ်ကွက်အတွင်း ဆိုင်ကလေးများမှာ ရိုးရာပုံစံဖြင့် နေ့ဆင်းနေဆဲ ဖြစ်သည်။
မြို့နယ်အလိုက် ဒေသထွက် အစားအစာနှင့် ဟင်းလျာ ယဉ်ကျေးမှု
ရန်ကုန်မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ ဒေသထွက် ဟင်းလျာ ပုံစံသည် ထိုနေရာ၏ ရပ်ကွက်ဓလေ့ကို ထင်ဟပ်ပေးနေသည်။ မြန်မာ့ ရိုးရာ ဟင်းလျာများမှာ မြို့နယ်တိုင်းတွင် ကွဲပြားခြားနားသောပုံဖော်ချက်ဖြင့် ဧည့်ဝတ်ပြုကြသည်။
| မြို့နယ် | ထင်ရှားသော အစားအစာ / ဟင်းလျာ | ထူးခြားချက် |
|---|---|---|
| ကျောက်တံတား | အိန္ဒိယ ကြေးစောင်းဟင်း၊ ဆမူဆာ | အိန္ဒိယ လူမျိုးစု ဆိုင်များ |
| ပုဇွန်တောင် | မြန်မာ မနက်စာ (mohinga) | မြို့ပြ ဈေးတန်း မနက်စာ |
| ဗဟန်း | ကော်ဖီဆိုင် ခေတ်မှီ | ကော်ဖီဆိုင်ပြောင်းပြောင် ပိုများ |
| ကမာရွတ် | ကျောင်းသားဘဝ ဟင်းဆိုင် | တက္ကသိုလ်ဝန်းကျင် ဟင်းဆိုင် |
| တွံတေး | ငါးပိဆမ်းမျိုး | ဒေသ မြစ်ငါးထုတ်ကုန် |
| သံလျင် | ဟင်းစုံ ဆိုင်ကလေး | ဟောင်းနွမ်းမင်းသမီး ပတ်ဝန်းကျင် |
မြန်မာ ရိုးရာ ဟင်းလျာ ၂၀ မျိုးကို ဒေသအလိုက် ခွဲခြားသိချင်သူများအတွက် ဤနေရာတွင် ပိုမိုအသေးစိတ် ဖတ်ရှုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်ရှိ မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ ဟင်းဆိုင်ကလေးသည် ထိုနေရာ လူမျိုးစုမျိုးစုံ ပေါင်းစပ်မှု၏ ရောင်ပြန်ဟပ်မှုကို ကြွေးသောဟင်းအနံ့ဖြင့် ပြောဆိုနေသကဲ့သို့ ခံစားရသည်။
မကြာသေးမီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှင့် မြို့နယ်ပြောင်းလဲမှု
ရန်ကုန်မြို့သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက ဆင်းကာတိုးချဲ့လာခဲ့သောကြောင့် ရွှေပြည်သာ (Shwepyithar) ကဲ့သို့သောမြော်ပြင်မြို့နယ်များ လူဦးရေ ကြီးမားစွာ တိုးများလာသည်။ UN Habitat ၏ မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အစီရင်ခံစာများ (UN-Habitat Myanmar) အရ ရန်ကုန်မြို့ပြ ဧရိယာသည် ၂၀၀၀ ကတည်းက ၃ ဆကျော် တိုးချဲ့ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။
သံလျင်မြို့နယ်ရှိ Star City ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ပရောဂျက်မှာ ဘဏ္ဍာရေး ခေတ်မီ ဆောက်ရေး ကြဌာန်ဖောက်ဖော်မှုကို ဖော်ပြသောဥပမာဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့ပြ ကြာကြာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးတည်ချက်နှင့် ညီညွတ်နေသည်။ ကနဦး ကိုလိုနီ မြို့ပြဗဟိုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင် ခန်းမဆီသို့ ကုန်ကူးမှုနှင့် ကျောင်းသားဝင်ထွက် ဆောင်ရွက်ချင်သူများ မင်္ဂလာဒုံ လေဆိပ်ကို ဆွဲဆောင်မှုကြောင့် မြောက်ပိုင်းတွင် ဆက်ကာ ကြဖြစ်နေသည်။
ရန်ကုန် မြို့နယ်များတွင် အိမ်ငှားခ နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုစျေးနှုန်း – ဒေသအလိုက် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
ရန်ကုန်တွင် နေထိုင်ရန် စီစဉ်သူများအတွက် မြို့နယ်အလိုက် အိမ်ငှားခ ကွာဟချက်သည် အလွန်ကြီးမားသည်။ Colliers International Myanmar မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် အလယ်ပိုင်းတွင် ထုတ်ပြန်သော အစီရင်ခံစာအရ မြို့လယ် မြို့နယ်များဖြစ်သော ကျောက်တံတားနှင့် ပန်းပဲတန်းတွင် အပတ်ခြံဝင်းပါ တိုက်ခန်းတစ်ခန်း လစဉ်ငှားခ သည် ကျပ်သိန်း ၃၀၀ မှ ၅၀၀ အကြားရှိသည်။ ထိုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် တူညီသောအရွယ်အစားတိုက်ခန်းကို ကျပ်သိန်း ၁၂၀ မှ ၁၈၀ ဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။
အောက်ဖော်ပြပါဇယားသည် မြို့နယ်အဓိကအုပ်စုများ၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ငှားရမ်းစျေးနှုန်း ပျမ်းမျှများကို ဖော်ပြသည် (Colliers International Myanmar, ၂၀၂၄)။
| မြို့နယ် / ဒေသ | တိုက်ခန်း (၂ အိပ်ခန်း) လစဉ်ငှားခ | မြေဧကတစ်ဧက ပျမ်းမျှပိုင်ဆိုင်မှုစျေး |
|---|---|---|
| ကျောက်တံတား, ပန်းပဲတန်း | ကျပ်သိန်း ၃၀၀-၅၀၀ | ကျပ်သိန်း ၁၅,၀၀၀ မှ အထက် |
| ဗိုလ်တစ်ထောင်, မင်္ဂလာတောင်ညွှန့် | ကျပ်သိန်း ၁၅၀-၂၅၀ | ကျပ်သိန်း ၆,၀၀၀-၁၀,၀၀၀ |
| ဒဂုံ, ဒဂုံဆိပ်ကမ်း | ကျပ်သိန်း ၈၀-၁၅၀ | ကျပ်သိန်း ၂,၅၀၀-၄,၅၀၀ |
| မင်္ဂလာဒုံ, ဒေါပုံ | ကျပ်သိန်း ၁၂၀-၁၈၀ | ကျပ်သိန်း ၁,၈၀၀-၃,၅၀၀ |
| ဆိပ်ကမ်းသာ, သန်လျင် | ကျပ်သိန်း ၆၀-၁၁၀ | ကျပ်သိန်း ၈၀၀-၂,၀၀၀ |
မြို့ပြင်မြို့နယ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခြင်း၏ ကျိုးကြောင်းတစ်ရပ်မှာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ Circular Railway မြှင့်တင်ရေး စီမံကိန်းနှင့် Thilawa ဆိပ်ကမ်းလမ်း တိုးချဲ့မှုများကြောင့် ဒဂုံဆိပ်ကမ်းနှင့် သန်လျင်မြို့နယ်တို့တွင် ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ကာလအတွင်း မြေစျေးနှုန်း ၁၅ မှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းတိုးမြင့်လာကြောင်း Myanmar Real Estate Association မှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ဖော်ပြသည်။ အိမ်ငှားပေးသည့်ကာလသတ်မှတ်ချက်အရ မြို့လယ်ကြီးများတွင် ၃ လ ကြိုတင်မြောက်ငှားခပေးရသည့် ထုံးစံရှိပြီး မြို့ပြင်မြို့နယ်များတွင် ၁ မှ ၂ လသာ ကြိုတင်ပေးရသောကြောင့် ချက်ချင်းကုန်ကျမှုလည်း ပိုနည်းသည်။
မြို့နယ်တစ်ခု ရွေးချယ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သော လက်တွေ့လုပ်ငန်းစဉ် – နေထိုင်ရေး ဆုံးဖြတ်ချက် မပြုမီ စစ်ဆေးစရာများ
ရန်ကုန်တွင် မည်သည့်မြို့နယ်တွင် နေထိုင်မည်ဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ငှားရမ်းခထက် ကျော်လွန်ပြီး နေ့စဉ်ဘဝအကျိုးသက်ရောက်မှု ကြီးမားသည်။ ကျော်ကြားသောနေရာသို့ ရောက်ရှိရန် အကြောင်းတစ်ခုသာ ဟုထင်ရသော်လည်း DICA (Directorate of Investment and Company Administration) မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်စစ်တမ်းတွင် ရန်ကုန်မြို့ပြနေထိုင်သူများ၏ ၆၃ ရာခိုင်နှုန်းသည် အိမ်မှ အလုပ်ခွင်သို့ ကားဖြင့် ပျမ်းမျှ ၄၅ မိနစ်ကြာ သွားရောက်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုသို့သောစိတ်ပူပင်မှုများကို ကြိုတင်လျော့ချရန် အောက်ပါအဆင့်ဆင့် စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်သင့်သည်။
- အလုပ်ခွင်သို့ ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှု စမ်းသပ်ခြင်း။ ငှားမည့်မြို့နယ်မှ နေ့ရောညပါ နှစ်ကြိမ် ခရီးထွက်ကြည့်ပါ။ မနက် ၇ နာရီ နှင့် ညနေ ၅ နာရီ ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှု ချိန်များတွင် ကြာချိန်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ။
- ရေ, မီး, ကွန်ရက်စစ်ဆေးခြင်း။ YCDC (Yangon City Development Committee) ဝဘ်ဆိုဒ်မှ ရပ်ကွက်အလိုက် ရေဖြန့်ချေးမှုအချိန်ဇယား ကြည့်ရှုနိုင်သည်။ ၂၀၂၄ ရာသီဥတုစစ်တမ်းအရ ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်း မြို့နယ်အချို့တွင် မိုးရာသီတွင် ရေပျောက်ချိန် တစ်ပတ်လျှင် ၈ နာရီအထိ ရှိနိုင်သည်ကို သတိပြုရန် လိုသည်။
- ကျောင်းနှင့် ဆေးရုံ ကြိုတင်မြေပုံဆွဲခြင်း။ ကလေးရှိသောမိသားစုများအတွက် ရည်ရွယ်သောကျောင်းမှ ၂ ကီလိုမီတာ အတွင်းရှိ မြို့နယ်ကိုသာ ဦးစားပေးရွေးချယ်ရမည်ဟု ပညာရေးကျွမ်းကျင်သူများ အကြံပြုသည်။
- ရပ်ကွက်လုံခြုံရေး စစ်ဆေးခြင်း။ YCDC ၏ City Info Myanmar application ကိုသုံး၍ မြို့နယ်အလိုက် ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေး ရမှတ်များနှင့် ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်းများကို ကြည့်ရှုနိုင်သည်။
- အိမ်ခြံမြေဒေါ်လာ ငှားချုပ်အတည်ပြုခြင်း။ Myanmar Real Estate Agents (MREA) မှ မှတ်ပုံတင်ထားသောအေးဂျင့်ဖြင့်သာ ချုပ်ဆိုပါ၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှစ၍ မှတ်ပုံမတင်ဘဲ ငှားချုပ်ဆောင်ရွက်ခြင်းကို ဒဏ်ကြေးနှင့် တုံ့ပြန်ကြောင်း အမိန့်ထုတ်ပြန်ပြီးဖြစ်သည်။
ရပ်ကွက်ပတ်ဝန်းကျင်ကို ထပ်မံနားလည်ရန် Facebook ပေါ်ရှိ “Yangon Life” နှင့် “ရန်ကုန် မြို့နယ်သား” ကဲ့သို့သော community group များတွင် မေးမြန်းနိုင်သည်။ ထိုနည်းဖြင့် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် Dagon Seikkan မြို့နယ်ဒေသတွင် ရေနွေးငွေ့ပိုက်လိုင်း ကွန်ရက်ချဲ့ထွင်မှုကြောင့် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီအချို့ ၎င်းမြို့နယ်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်လာကြသည်ကို ဒေသလူကြီးများထံမှ သိရှိနိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု Facebook group အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးက မျှဝေသည်။
မြို့နယ်တစ်ခုချင်းစီ၏ သွားလာရေး ချိတ်ဆက်မှု နှင့် နေ့စဉ်သွားလာမှု ကုန်ကျစရိတ် – လက်တွေ့ နှိုင်းယှဉ်ခြင်း
ရန်ကုန်တွင် မြို့နယ်တစ်ခု ရွေးချယ်ရာ၌ သွားလာရေး ချိတ်ဆက်မှုသည် အချိန်နှင့် ငွေကြေး နှစ်မျိုးလုံးကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်သောကြောင့် မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အချက်ဖြစ်သည်။ Yangon Regional Government ၏ 2024 Urban Mobility Report အရ ရန်ကုန်မြို့တွင် ပျမ်းမျှ နေ့စဉ် သွားလာချိန်မှာ တစ်လှည့်သွား ၄၅ မိနစ်မှ ၁ နာရီ ၂၀ မိနစ်အထိ ကွာဟမှုရှိသည်။
မြို့လယ်ဒေသဖြစ်သော ကြည့်မြင်တိုင်နှင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ်များမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ် YRTA (Yangon Region Transport Authority) ဘတ်စ်ကား လိုင်းများ၌ တစ်ခါသွားကြေးမှာ ကျပ် ၃၀၀ မှ ၅၀၀ ကြား ဖြစ်ပြီး Circle Line ရထားဖြင့် ဟင်္သာတ မြို့နယ်မှ ကမ်ဘောသာ ဘူတာအထိ ကျပ် ၂၀၀ ဖြင့် ၄၀ မိနစ်ခန့် ကြာသည်။ Grab ဒရိုင်ဘာ ၅၀ ဦးထံမှ ကောက်ခံသော 2025 Grab Myanmar ကုမ္ပဏီ စစ်တမ်းအရ လှိုင်သာယာမှ ရန်ကုန်မြို့လယ် ရောက်ရောက်သော Grab ကား ကြေးမှာ ပျမ်းမျှ ကျပ် ၁၂,၀၀၀ မှ ၁၈,၀၀၀ ကြားဖြစ်ပြီး ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့ပါက ၂ နာရီအထိ ကြာတတ်သည်။
| မြို့နယ် | မြို့လယ်မှ ကွာဝေးမှု | ပျမ်းမျှ သွားလာချိန် | ဘတ်စ်ကားကြေး (တစ်ကြိမ်) | Grab ကားကြေး (ပျမ်းမျှ) |
|---|---|---|---|---|
| ဗိုလ်တထောင် | မြို့လယ်ဗဟို | ၁၀-၂၀ မိနစ် | ကျပ် ၃၀၀ | ကျပ် ၃,၀၀၀-၅,၀၀၀ |
| ကမာရွတ် | ၅ ကီလိုမီတာ | ၂၀-၃၅ မိနစ် | ကျပ် ၃၀၀-၄၀၀ | ကျပ် ၅,၀၀၀-၈,၀၀၀ |
| မရမ်းကုန်း | ၁၂ ကီလိုမီတာ | ၃၅-၅၅ မိနစ် | ကျပ် ၄၀၀-၅၀၀ | ကျပ် ၉,၀၀၀-၁၃,၀၀၀ |
| လှိုင်သာယာ | ၂၂ ကီလိုမီတာ | ၅၅-၈၀ မိနစ် | ကျပ် ၅၀၀ | ကျပ် ၁၂,၀၀၀-၁၈,၀၀၀ |
| သန်လျင် | ၂၅ ကီလိုမီတာ | ၆၀-၉၀ မိနစ် | ကျပ် ၅၀၀ | ကျပ် ၁၄,၀၀၀-၂၀,၀၀၀ |
လက်တွေ့ အကြံပြုချက်အနေဖြင့် မြောက်ဦးဖတ်ပိုင်း မြို့နယ်များဖြစ်သော တောင်ဥက္ကလာပနှင့် မြောက်ဥက္ကလာပတွင် ၂၀၂၃ ခုနှစ် Yangon Bus Service (YBS) လိုင်း ၁၄ ကြောင်း ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သောကြောင့် ကားမရှိဘဲ ရှောင်ကြဉ်ကောင်းသော မြို့နယ်ဟု ယူဆနေသောသူများ ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်သည်။ Circle Line ဘူတာနှင့် ၁ ကီလိုမီတာ အတွင်း နေထိုင်နိုင်ပါက ကားကြေး ပြဿနာကို အများကြီး ဖြေရှင်းနိုင်သည်ဟု 2024 Myanmore Transport Survey မှ ဖော်ပြသည်။
မြို့နယ်ပေါ်မူတည်သော ကျောင်းနှင့် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှု ရရှိနိုင်မှု – မိသားစုများအတွက် ကျော်ကြားသော မြို့နယ် ၆ ခု
မိသားစုနှင့် ကလေးများပါ နေထိုင်မည်ဆိုပါက ကျောင်းအဆင့်မြင့်မှု နှင့် ဆေးရုံ ချိတ်ဆက်မှုသည် မြို့နယ် ရွေးချယ်ရာ၌ ငှားရမ်းကြေးထက် ပိုမိုအရေးပါလာသည်။ Myanmar Ministry of Education 2024-2025 School Directory အရ ရန်ကုန်တွင် အစိုးရ အထကကျောင်း ၁,၂၄၅ ကျောင်း နှင့် ပုဂ္ဂလိက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကျောင်း ၈၇ ကျောင်း ရှိသည်။
ကမာရွတ်မြို့နယ်သည် ISY (International School Yangon) နှင့် YIEAC ကျောင်းများ ပါဝင်သောကြောင့် နိုင်ငံတကာ ကျောင်းများ အထူးစုစည်းနေသော မြို့နယ်ဖြစ်ပြီး ယင်းကျောင်းများ၏ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ပညာသင်နှစ် နှစ်ချုပ်ကြေး မှာ US$ ၁၂,၀၀၀ မှ US$ ၂၂,၀၀၀ ကြားဖြစ်သည်။ ဒဂုံဆိပ်ကမ်းနှင့် တောင်ဒဂုံမြို့နယ်များမှာ မော်ကွန်းကျောင်းများ ရှားပါးသော်လည်း ၂၀၂၃ ခုနှစ် Yangon City Development Committee (YCDC) မှ အပြောင်းလဲအသစ်ထည့်ကာ မူလတန်း ၃ ကျောင်း ထပ်မံဖွင့်လှစ်ထားသည်။
ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှု အနေဖြင့် မရမ်းကုန်းမြို့နယ်မှာ Asia Royal Hospital နှင့် Pun Hlaing Siloam ဆေးရုံများ ၁၀ မိနစ်အတွင်း ရောက်ရှိနိုင်သောကြောင့် ကျန်းမာရေး လိုအပ်ချက်ရှိသော မိသားစုများအတွက် ဦးစားပေး မြို့နယ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု 2024 Myanmar Healthcare Access Report မှ ဖော်ပြသည်။ ထားဝယ်ဒေသ၊ ဧရာဝတီတိုင်းမှ ရောက်ရှိလာသော နေပြောင်းသူများ များသောအားဖြင့် ဒဂုံမြိုသစ်တောင်ပိုင်းကို ရွေးချယ်ကြပြီး ယင်းဒေသ၌ Shwe Mann Thar ဆေးခန်းစုဆောင်း နှင့် ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံ ၄ ရုံ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ ဖွင့်လှစ်ပြီးဖြစ်သည်ဟု YCDC Urban Services Database 2024 မှ အတည်ပြုသည်။ မိသားစုများ မြို့နယ်ရွေးချယ်ရာတွင် ကျောင်းနှင့် ဆေးရုံ နှစ်ခုလုံး ၃ ကီလိုမီတာ အတွင်း ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်းသည် အောက်ပါ ကျောင်းနှင့် ဆေးရုံ ဒေသပုံ ကိုးကားနိုင်သည့် Google Maps Myanmar Schools Layer ကို အသုံးပြု၍ ပြုလုပ်နိုင်သည်။
အမေးများသောမေးခွန်းများ (FAQ)
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ် ဘယ်နှနှစ်ခုရှိသနည်း?
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးတွင် မြို့နယ် ၃၃ ခု ရှိသည်ဟု ၂၀၁၄ မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်းတွင် တရားဝင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၎င်းတို့ကို ခရိုင် ၄ ခု – ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်း၊ တောင်ပိုင်း၊ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းခရိုင်များ – ဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ မြို့ပြ ၄ ခရိုင်မှ မြို့နယ် ၂၀ ခုသည် ရန်ကုန်မြို့ပြ စစ်စစ်ကိုဖွဲ့ပြီး ကျန် ၁၃ ခုမှာ မြို့ပတ်ပတ်လည်နှင့် ကျေးလက်ဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ အချို့ အုပ်ချုပ်ရေး ခွဲကောင်ချိန်မှ ၄၅ ကျော်ဟုလည်း ဖော်ကြားသော်လည်း ၃၃ ဆိုသောအရေအတွက်မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်ကာ ကိုးကားခံနိုင်သောအရေအတွက် ဖြစ်သည်။
ရန်ကုန်မြို့တွင် ခရီးသွားများ အများဆုံး သွားသင့်သော မြို့နယ်က ဘယ်မြို့နယ်နည်း?
ခရီးသွားများအတွက် ဗဟန်းမြို့နယ်မှာ မရှိမဖြစ်သော ဦးစွာ သွားရောက်သင့်သောနေရာဖြစ်သည်။ ရွှေတိဂုံဘုရားကြီး၊ ကန်တော်ကြီးပန်းခြံ၊ မြန်မာ အမျိုးသားပြတိုက်နှင့် ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ရုံ – ဤအားလုံးမှာ ဗဟန်းမြို့နယ်တွင် တည်ရှိသည်။ ကိုလိုနီပုံသဏ္ဌာန် ကြည့်ချင်သူများအတွက် ကျောက်တံတားမြို့နယ် (ဆူးလေဘုရား၊ မြို့တော်ခန်းမ) နှင့် ဗိုလ်တထောင်မြို့နယ် (Strand Road ကမ်းဘေး) တို့လည်း မကြာဆိပ်ကမ်း ကမ်းတင်ကြသည်။ ရိုးရာဓလေ့ကိုတွေ့ချင်သူများမှာ တွံတေးနှင့် ကျောက်တန်းတို့ကို ထည့်သွင်းသင့်သည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြို့နယ်အများဆုံး အိမ်ခြံမြေ ဈေးကြီးသောနေရာ ဘယ်မြို့နယ်နည်း?
အိမ်ခြံမြေ ဈေးနှုန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ဗဟန်း၊ ကမာရွတ်နှင့် မြောက်ဒဂုံမြို့နယ်တို့မှာ ရန်ကုန်မြို့တွင် တိုင်းတာနိုင်သမျှ ဈေးကြီးသောနေရာများ ဖြစ်ကြသည်ဟု Colliers Myanmar နှင့် Nexus Myanmar ကဲ့သို့သောပိုင်ဆိုင်မှု ကြဌာနများ၏ စစ်တမ်းများ (Colliers Myanmar 2019) ညွှန်ပြသည်။ သံလျင်မြို့နယ်ရှိ Star City ကဲ့သို့ ဆောက်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများ အတောအတန် ဈေးကွက်ကို ပြောင်းလဲပေးနေပြီး၊ ကမာရွတ်နှင့် မြောက်ဒဂုံတွင် ကွန်ဒိုတိုက်ခန်း ဈေးနှုန်းသည် ပိုမိုမြင့်တက်နေသည်ဟု ဆိုကြသည်။
ရိုးရာ ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် မည်သောမြို့နယ်သို့ သွားသင့်သနည်း?
ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်ရှိ ဗိုလ်ချုပ်ဈေး (Bogyoke Aung San Market) မှာ ရန်ကုန် ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ဝယ်ယူရန် အကောင်းဆုံးနေရာဖြစ်သည်။ ယွန်းထည်၊ ကုလားကာထိုး၊ သစ်သားထွင်းထုပညာနှင့် ငွေထည်တို့ ဤဈေးတွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။ တွံတေးမြို့နယ်မှာ မြေအိုးထည်ဝယ်ယူရန် သွားရောက်သင့်သောနေရာဖြစ်ပြီး ဖေ့ရီဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်သည်ဖြစ်သောကြောင့် ရန်ကုန်မှ တစ်နေ့ ခရီးစဉ်ဖြင့်ပင် ဆင်ဆင်ငာနေသည်။
ရန်ကုန်မြို့ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်း မြို့နယ်များ မည်သို့ ကွာခြားသနည်း?
ရန်ကုန်မြောက်ပိုင်းမြို့နယ်များ (အင်းစိန်၊ မင်္ဂလာဒုံ၊ ရွှေပြည်သာ) မှာ ကိုလိုနီ စက်မှုဒေသများဖြစ်ကာ ကျောင်းသားနှင့် အလုပ်သမားဒေသများ ဖြစ်ကြသည်။ ကုမ္ပဏီများ ၊ ဂိုဒေါင်နှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ပိုများသည်။ တောင်ပိုင်းမှ ကျောက်တန်း၊ သံလျင်နှင့် တွံတေးတို့မှာ ခေတ်သစ် ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ရိုးရာဓလေ့ပေါင်းစပ်သောကြောင့် ငြိမ်ဆိတ်ပြီး ဘာသာရေးဝတ်ပြုမှုနှင့် ကျေးလက်ဘဝ ကြည့်ချင်သူများ ပိုမိုသဘောကျကြသည်။ မြောက်ဒဂုံ (North Dagon) နှင့် တောင်ဒဂုံ (South Dagon) တို့ မှာ အကြားနေနေ ကြားဧရိယာ ဖြစ်ကာ ၁၉၉၀ ကတည်းက လူဦးရေ တိုးချဲ့ရာနေရာ ဖြစ်ကြသည်။
ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ ရပ်ကွက်ဘဝသည် မည်သို့ ထူးသနည်း?
ရန်ကုန်ရပ်ကွက်ဘဝ (ward life) မှာ မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှု၏ ပါဝင်သောနေရာဖြစ်သည်။ ကျောင်း၊ ဘုရားနှင့် ဈေးဆိုင်ကလေးများ ခပ်ကပ်ကပ် ရှိကြပြီး ညနေ ၅ နာရီချိန်တွင် ရပ်ကွက်ဝင်းလမ်း ကလေး (street) ပေါ်တွင် ကလေးများ ကစားကြသော်လည်း လူကြီးများ ကလေးများ ကသောစကားပြောသံ ဖြင့် ရပ်ကွက်သည် ဘဝ၏ ကျေနပ်မှုကို ပြောဆိုနေသကဲ့သို့ ခံစားရသည်။ ရပ်ကွက်ဦးဆောင်ကော်မတီ (Ward Administration Council) တွင် ရပ်ရပ်ကွက်ကွက် ဝင်ထွက်ဆောင်ရွက်ကြောင်းကြပ်မတ်မှုများ ပါဝင်သည်။ ၂၀၁၄ သန်းခေါင်စာရင်းအရ ရပ်ကွက် ၆၃၀ ကျော် တွင် မြို့ပြ ဧရိယာ အတွင်းရှိကြပြီး တစ်ရပ်ကွက်ချင်းစီတွင် မိသားစု ထောင်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ကြသည်။
ရန်ကုန် မြို့နယ်များ၏ pillar article ကို ဘယ်မှာ ဖတ်နိုင်သနည်း?
ရန်ကုန် မြို့နယ်နှင့် ရပ်ကွက်များ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အချက်အလက်များကို ကျွန်ုပ်တို့၏ pillar article – ရန်ကုန်မြို့၏ မြို့နယ်များနှင့် ရပ်ကွက်များ လမ်းညွှန် – တွင် ဖတ်ရှုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုဆောင်းပါးတွင် ရပ်ကွက်တစ်ခုချင်းစီ၏ ဒေသထွက် ပုံသဏ္ဌာန်၊ ဓလေ့ and ကျောင်းဒကာဒကာမ ဘဝ ပုံရိပ်ကို ပိုမိုတိကျသောနည်းဖြင့် ရေးဆွဲဖော်ပြထားသည်။
ကိုးကား အရင်းအမြစ်များ
1. Department of Population, Ministry of Immigration and Population, Myanmar – www.dop.gov.mm – ၂၀၁၄ မြန်မာနိုင်ငံ သန်းခေါင်စာရင်း အဓိကအစီရင်ခံစာ (Census Final Report Vol. 2, 2015)
2. Wikipedia – Yangon Region – https://en.wikipedia.org/wiki/Yangon_Region
3. Wikipedia – List of townships of Yangon Region – https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_townships_of_Yangon_Region
4. Wikipedia – Ye Le Pagoda – https://en.wikipedia.org/wiki/Ye_Le_Pagoda
5. Wikipedia – University of Yangon – https://en.wikipedia.org/wiki/University_of_Yangon
6. UN-Habitat Myanmar – Yangon Urban Development Reports – https://unhabitat.org/myanmar
ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများ – သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖူးမျှော်နည်း
