ငွေထည်လက်မှုပစ္စည်း – အရည်အသွေး၊ ဒီဇိုင်းနှင့် စျေးနှုန်း သုံးသပ်ချက်

မြန်မာ့ ရိုးရာ ငွေထည်လုပ်ငန်းသည် နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော် သမိုင်းကြောင်း ရှိပြီး Sterling Silver စံချိန်အရ ၉၂.၅% ငွေပါဝင်သောပစ္စည်းများကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ ရန်ကုန်မြို့တွင် ငွေထည်လက်မှုပစ္စည်းများကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး၊ သိမ်ကြီးဈေးတို့တွင် ရှာဖွေဝယ်ယူနိုင်ပြီး တစ်ပစ္စည်း၏ ဈေးနှုန်းသည် ၅,၀၀၀ ကျပ်မှ ၅ သိန်းကျပ်အထိ ကွဲပြားနိုင်သည်။

ငွေထည် လက်မှုပစ္စည်းများ၏ သမိုင်းကြောင်း

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငွေထည်ပညာ၏ ရာဇဝင်သည် ဘုရင့်ခေတ်ကာလအထိ ဆက်သွယ်နေသည်။ ပုဂံခေတ်နှင့် ကုန်းဘောင်ခေတ် ဘုရင်များ၏ နန်းတော်တွင် ငွေထည်ပစ္စည်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ လက်ဆောင်ပေးခြင်းနှင့် ဘာသာရေးရည်ရွယ်ချက်တို့ဖြင့် အသုံးပြုကြသည်။ ဤ ငွေထည်ပညာ ရာဇဝင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုသြဇာ လွှမ်းမိုးမှုများကို ရန်ကုန် လက်မှုပညာ သမိုင်းကြောင်း ဆောင်းပါးတွင် နောက်ထပ် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ရှမ်းပြည်နယ် Ywama ရွာသည် ငွေထည်အနုပညာ၏ ထင်ရှားသောဗဟိုချက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒေသခံ ငွေထည်သမားများသည် မျိုးဆက်ပြောင်း ကျွမ်းကျင်မှုများကို ဆက်ခံနေကြသည်။ UNESCO Intangible Cultural Heritage ၂၀၀၃ ပဋိညာဉ်သတ်မှတ်ချက်အရ ဤကဲ့သို့သော ရိုးရာ ငွေထည်ပညာများသည် ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရမည့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ဖြစ်ကြသည်။

ငွေထည် အမျိုးအစားများနှင့် ဒီဇိုင်း

ရန်ကုန်ဈေးများတွင် တွေ့ရသော ငွေထည်ပစ္စည်းများကို ပင်မအမျိုးအစား သုံးမျိုးအဖြစ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ ပထမမှာ ရိုးရာဒီဇိုင်း – ဘာသာရေးသင်္ကေတ၊ ဒဂုန်ပုံ၊ ငှက်ပုံ၊ နဂါးပုံ ဖော်ပြသောပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယမှာ ခေတ်မီဒီဇိုင်း – ပြောင်းလဲဆန်းသစ်သောပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသောပစ္စည်းများ ဖြစ်ပြီး တတိယမှာ ကွန်ဘိုင်းဒီဇိုင်း – ရိုးရာနှင့် ခေတ်မီ ပေါင်းစပ်ထားသောပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။ ဤပစ္စည်းများကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး ရှိ ငွေထည်ဆိုင် ၂၀ ကျော်တွင် တွေ့ရနိုင်သည်။

ငွေထည် အရည်အသွေး သုံးသပ်ချက်

ငွေထည်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူသောအခါ အရည်အသွေးစစ်ဆေးနည်း ကောင်းစွာ သိရှိဖို့ လိုအပ်သည်။ Sterling Silver (925) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အသိအမှတ်ပြုသော စံချိန်ဖြစ်ပြီး Wikipedia Sterling silver ဆောင်းပါးတွင် စစ်ဆေးနည်းများ အသေးစိတ် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ German Silver ဟုခေါ်သော Nickel-Copper-Zinc သတ္တုရောစပ်မှသာ ပြုလုပ်ထားသောပစ္စည်းများကို စစ်မှန်သောငွေဟု မမှတ်သင့်ပေ။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ငွေမှုတ်ရာ စစ်ဆေးရန် ရိုးရာနည်းဖြစ်သော streak test (ချောင်းပြားနှင့်ပွတ်ကြည့်ခြင်း) ကို အသုံးပြုကြသည်။ ခေတ်မီ XRF (X-ray Fluorescence) စစ်ဆေးခြင်းသည် ပိုမိုယုံကြည်နိုင်သော ရလဒ်ကို ဝင်ဆောင်နိုင်ပြီး ကျွမ်းကျင်သောဆိုင်များတွင် ဤဝန်ဆောင်မှု ရယူနိုင်သည်။

ငွေထည်ပစ္စည်း ဝယ်ယူသောအခါ “925” သို့မဟုတ် “Sterling” အမှတ်တံဆိပ် ရှိမရှိ စစ်ဆေးခြင်းသည် အတုအစစ် ခွဲခြားရာ၌ အရေးကြီးဆုံး ပထမဆုံးအဆင့် ဖြစ်သည်။

ငွေထည် ဈေးနှုန်း ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ

ရန်ကုန်ဈေးများတွင် ငွေထည်ပစ္စည်းဈေးနှုန်းကို သတ်မှတ်ရာ၌ London Bullion Market Association (LBMA) ၂၀၂၅ ဒေတာအရ ငွေဒြပ် ၁ troy ounce ဈေးနှုန်းသည် USD ၃၂ – ၃၃ ဝန်းကျင်တွင် ရှိနေပြီး ဤနှုန်းသည် မြန်မာဈေးကွက်ရှိ ငွေကျပ်သား ဈေးနှုန်းနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်စပ်သည်။ ပြုလုပ်ခ (making charge) မပါဘဲ ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်းတည်းသာ ကြည့်လျှင် ဝယ်ယူသည့်ဈေးနှင့် ကွာဟချက် နားလည်ရန် ခဲယဉ်နိုင်သည်။

ပုံမှန်အားဖြင့် ငွေထည်ပစ္စည်းတစ်ခုတွင် ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်း ၆၀ – ၇၀% နှင့် ပြုလုပ်ခ ၃၀ – ၄၀% ပါဝင်တတ်သည်။ ရန်ကုန် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဝယ်ယူရန် နေရာနှင့် စျေးနှုန်း လမ်းညွှန် ဆောင်းပါးတွင် ဈေးဆစ်နည်းနှင့် ဈေးကွင်းအချက်အလက်များ ထပ်မံ ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ငွေထည် နှင့် အခြားလက်မှုပစ္စည်းများ နှိုင်းယှဉ်ချက်

ငွေထည်ပစ္စည်းများကို ယွန်းထည်၊ သစ်သားထွင်းထုနှင့် ကုလားကာထိုးပန်းချီများနှင့် နှိုင်းယှဉ်သောအခါ ငွေထည်သည် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတန်ဖိုး (investment value) ပိုမိုရှိသောကြောင့် ထူးခြားသည်။ ယွန်းထည် သုံးသပ်ချက် ဆောင်းပါးတွင် ငွေထည်နှင့် ယွန်းထည်ကွာခြားချက်များ ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ယွန်းထည်နှင့် ကုလားကာထိုးပန်းချီများသည် ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုး မြင့်မားသော်လည်း ကာလကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဈေးနှုန်းပြောင်းလဲမှု ပိုနည်းသည်။ ငွေထည်ပစ္စည်းများမှာမူ ကမ္ဘာ့ ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်းနှင့် ချိတ်ဆက်မှုရှိ၍ ဈေးတက်တတ်သောပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်ဟု ဒေသခံ ဆိုင်ပိုင်ရှင်များ ဆိုကြသည်။

ငွေထည် ကောင်းကျိုးနှင့် ဆိုးကျိုး

ငွေထည်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူခြင်း၏ ကောင်းကျိုးများမှာ – ရိုးရာ ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုး ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း၊ ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်နှင့် ချိတ်ဆက်မှုရှိ၍ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတန်ဖိုး ရှိခြင်းနှင့် မျိုးဆက်ပြောင်း ဆက်ဆံနိုင်သောပစ္စည်းဖြစ်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဆိုးကျိုးများမှာ – ဈေးနှုန်းမြင့်မားပြီး မမှန်ကန်ဘဲ ထိန်းသိမ်းပါက မည်းမဲသွားနိုင်ခြင်း (tarnishing) နှင့် စစ်မှန်မှုစစ်ဆေးရန် ကျွမ်းကျင်မှု လိုအပ်ခြင်း တို့ ပါဝင်သည်။ ငွေထည်ပစ္စည်းများ ကြာရှည်ခံအောင် ထိန်းသိမ်းနည်းကို ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်းနည်း ဆောင်းပါးတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ရန်ကုန်တွင် ငွေထည် ဝယ်ယူနိုင်သောနေရာများ

ရန်ကုန်မြို့တွင် ငွေထည်ပစ္စည်းများကို ဈေးကြီးများ၊ ဆိုင်ခန်းများနှင့် အွန်လိုင်းမှ ဝယ်ယူနိုင်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေးတွင် ငွေထည်ဆိုင် ၂၀ ကျော်ရှိပြီး အမျိုးအစား အများဆုံး ရွေးချယ်နိုင်သောနေရာ ဖြစ်သည်။

ဈေးသင့်မြတ်သော ငွေထည်ပစ္စည်းများ ရှာဖွေသူများအတွက် သိမ်ကြီးဈေး တွင်လည်း ငွေထည်ဆိုင်ငယ်များ ရှိသည်။ ဝယ်ယူသောအခါ ငွေစစ်ဆေးချက် လက်မှတ် (certificate) ထုတ်ပေးနိုင်သောဆိုင်ကိုသာ ဦးစားပေး ရွေးချယ်သင့်သည်။

ငွေထည် ပစ္စည်းများ ထိန်းသိမ်းနည်း

ငွေထည်ပစ္စည်းများ မည်းမဲသွားခြင်း (tarnish) ကို ကာကွယ်ရန် လေမပေါ်ဘဲ သိမ်းသောဗူး (airtight container) ထဲ သိမ်းဆည်းရသည်။ Sodium Bicarbonate (ဆားပြုတ်ဆိပ်) ကို ရေနှင့် ရောနှောပြီး ငွေထည်ကို ညင်ညင်သာသာ ပွတ်ပေးနိုင်သည်။ ဓာတ်ပြောင်ကြောင်းနှင့် ဆပ်ပြာများ မသုံးသင့်ပေ။ အသေးစိတ် ထိန်းသိမ်းနည်းများကို ထိန်းသိမ်းနည်းလမ်းညွှန် ဆောင်းပါးတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

မြန်မာ့ ငွေထည်ပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာ့ ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်းနှင့် ချိတ်ဆက်နေပြီး ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုးနှင့် ငွေကြေးတန်ဖိုးကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဆောင်ကြဉ်းနိုင်သောပစ္စည်းများ ဖြစ်သည်။

မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

မြန်မာ ငွေထည်ပစ္စည်းများ စစ်မှန်မမှန် ဘယ်လိုကြည့်ရမလဲ?

စစ်မှန်သော ငွေထည်ပစ္စည်းများကို စစ်ဆေးရန် နည်းလမ်းများ ရှိသည်။ ပထမဆုံးမှာ “925” သို့မဟုတ် “Sterling” ဟု ရေးထားသောအမှတ်တံဆိပ်ကို ရှာဖွေပါ – ဤနံပါတ်သည် ငွေ ၉၂.၅% ပါဝင်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဒုတိယမှာ streak test – ချောင်းပြားနှင့် ပွတ်ကြည့်ပါ၊ စစ်မှန်သောငွေသည် အဖြူရောင် မှ မှုတ်ကဲ့သို့ သဲသဲမဲမဲ ကွဲပြားသောနေရာ ဖြစ်ဆင်မည်ဖြစ်သည်။ တတိယမှာ ဆိုင်မှ စစ်ဆေးချက်လက်မှတ် တောင်းယူပါ။ German Silver (Alpacca) ကဲ့သို့သော ငွေမပါဘဲ ငွေရောင်ဆေးသုတ်ထားသောပစ္စည်းများကို ရှောင်ကြဉ်ဖို့ XRF စစ်ဆေးခြင်းကို ကျွမ်းကျင်သောဆိုင်မှ တောင်းဆိုနိုင်သည်။

ငွေထည်ပစ္စည်း မည်းမဲသောအခါ ဘာလုပ်ရမလဲ?

ငွေထည်ပစ္စည်း မည်းမဲသွားသောအခါ ဆေးကြောနည်းများ ရှိသည်။ အလွယ်ကူဆုံးနည်းမှာ Baking Soda (Sodium Bicarbonate) ကိုရေနှင့် ရောနှောပြီး ငွေထည်ကို ညင်ညင်သာသာ ပွတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဒုတိယနည်းမှာ ကြွေနန်းတစ်ခု (aluminum foil) ထဲ ဆားနှင့်ရေဖျော်ပြီး ငွေထည်ကို ထည့်ကာ ၁ – ၂ မိနစ် ပြပ်ထားပြီးနောက် ရေဆေးကြောပါ။ ဓာတုပမာဏကြောင့် ငွေမည်းမှု (sulfide) ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ကွဲ၊ ညှိ ရှိသောပစ္စည်းများကိုမူ ကျွမ်းကျင်သောငွေထည်သမားထံ ဆောင်ရောက်သင့်သည်။ နေ့ရောင်ခြည်ကို ကြာကြာ မထားဖို့နှင့် ဆပ်ပြာ လျင်မြန်စွာ မသုံးဖို့ဆိုသည်မှာ ကြာရှည်ခံစေရန် မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည့်အချက်များ ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန်တွင် ငွေထည်ပစ္စည်းများ ဝယ်ရာ ဈေးဆစ်နိုင်ပါသလား?

ရန်ကုန်ဈေးများတွင် ငွေထည်ဆိုင်အများစုတွင် ဈေးဆစ်နိုင်သည်။ ဆိုင်ကြီးများတွင် ဈေးဆစ်ခွင့် ပိုနည်းသော်လည်း ဈေးမြဲ (standardized) ဖြစ်တတ်သည်။ ဆိုင်ငယ်များနှင့် ဒေသခံ ဒိုင်ကြီးများတွင်မူ ဈေး ၁၀ – ၂၀% ဆစ်ပြောင်းနိုင်သည်။ ဝယ်ယူမည့်ပမာဏ ကြိုတင်ဆုံးဖြတ်ကာ မြန်မာဘာသာဖြင့် ဆွေးနွေးနိုင်ပါက ဈေးကောင်းပိုရနိုင်သည်ဟု ဝယ်ယူသူများ ဆိုကြသည်။ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် လမ်းညွှန်ချက်များ ပိုမိုသိရှိလိုသူများ ရိုးရာလက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ လမ်းညွှန် ဆောင်းပါးတွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ငွေထည်ပစ္စည်းကို ငွေကြေး ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုအနေဖြင့် ဝယ်ယူသင့်ပါသလား?

ငွေထည်ပစ္စည်းများသည် ကမ္ဘာ့ ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်းနှင့် ဆက်ဆံမှုရှိသောကြောင့် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုရှုထောင့်မှ ကြည့်လျှင် တန်ဖိုးရှိသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ LBMA ၂၀၂၅ ဒေတာအရ ၁ troy ounce ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်းသည် USD ၃၂ – ၃၃ ဖြစ်ပြီး ဆယ်နှစ်ကြာ ဒေတာအရ ဈေးနှုန်း ဦးတည်ချက် တက်လျှောက်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ သို့သော် ငွေထည်ပစ္စည်းများတွင် ပြုလုပ်ခ (making charge) ပါဝင်၍ ငွေဒြပ် ETF သို့မဟုတ် ငွေဒြပ်ကျောင်းဒင်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ပါ။ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတန်ဖိုး နှစ်ရပ်လုံး အောင်မြင်ချင်သူများအတွက် Fine Silver (999) ပစ္စည်းများ ပိုမိုသင့်လျော်သည်။

ငွေထည်နှင့် ရွှေထည်ကို ဘယ်လိုခွဲခြားနိုင်မလဲ?

ငွေထည်နှင့် ရွှေထည်ကို ခွဲခြားသောအခါ အရောင်၊ ဈေးနှုန်းနှင့် ကျပ်မာမှုတို့ဖြင့် ကွဲပြားသည်ကို သိနိုင်သည်။ ငွေသည် ဖြူဖွေးပြောင်ချော်ပြီး ရွှေသည် ကြောင်ညိုရောင် ကောင်းကောင်းနှင့် ကွဲပြားသည်။ ဈေးနှုန်းအားဖြင့် ရွှေ ၁ ကျပ်သားသည် ၃.၅ သိန်းကျပ်မှ ၄ သိန်းကျပ်ဝန်းကျင်ရှိသောကြောင့် ငွေ ၁ ကျပ်သား ၄,၀၀၀ – ၅,၀၀၀ ကျပ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ၇၀ – ၈၀ ဆ ကွာသည်ကို တွေ့ရသည်။ အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ရှုထောင့်မှ ကြည့်မည်ဆိုလျှင် ၂ မျိုးစလုံး မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှုကြွယ်ဝမှုကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ရန်ကုန်တွင် ငွေထည်ပညာ သင်ယူနိုင်သောနေရာ ရှိပါသလား?

ငွေထည်ပညာ သင်ယူလိုသူများအတွက် ရန်ကုန်မြို့တွင် သင်တန်းများ ရှိပါသည်။ ရန်ကုန်တွင် လက်မှုပညာ သင်ယူနိုင်မည့် သင်တန်းနှင့် အလုပ်ရုံ လမ်းညွှန် ဆောင်းပါးတွင် ငွေထည်ပညာ သင်ကြားပေးသောအလုပ်ရုံများ (workshops) နှင့် ဆရာများ အချက်အလက် ရရှိနိုင်သည်။ မန္တလေးမြို့သည်လည်း ငွေထည်ပညာ ပြည့်မီသောဆရာ ဆည်းပူးရန် ကောင်းသောနေရာ ဖြစ်သည်။ အခြေခံ ကျွမ်းကျင်မှုရပြီးနောက် ဒေသဆိုင်ရာ ပညာရှင်ဆိုင်များနှင့် ဆက်သွယ်ကာ နောက်ဆက်တွဲ အဆင့်မြင့်သင်ကြားမှု ဆက်တိုက် ရှာဖွေနိုင်သည်။

ထပ်မံ မေးမြန်းလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

925 Sterling Silver နှင့် 999 ငွေ ကြားတွင် မည်သည်က ဝတ်ဆင်ရန် ပိုသင့်တော်သနည်း

925 Sterling Silver (ငွေ ၉၂.၅% ပါဝင်) သည် ကြေး ၇.၅% ရောနှောထားသောကြောင့် 999 ငွေထက် မာကြောကြံ့ခိုင်ပြီး နေ့စဉ် ဝတ်ဆင်မှုအတွက် ပိုသင့်တော်သည်။ လက်ကောက်၊ လက်စွပ်၊ လည်ဆွဲ ကဲ့သို့သော ပစ္စည်းများကို 925 ဖြင့် ပြုလုပ်ပါက ပွပ်နွမ်းမှု နည်းပြီး ပုံသဏ္ဍာန် ပိုကြာရှည် တည်တံ့သည်။ 999 ငွေ (ငွေ ၉၉.၉%) သည် ပျော့ပြောင်းလွန်းသောကြောင့် နေ့စဉ် ဝတ်ဆင်ပါက မြန်မြန် ပွပ်နွမ်းနိုင်ပြီး ဒီဇိုင်း ကောက်ကြောင်းများ ပျောက်ဆုံးနိုင်သည်။ World Jewellery Confederation (CIBJO) ၏ 2023 ခုနှစ် ဂျူဝဲလရီ စံချိန်မှတ်ချက် အရ ကမ္ဘာ့ ငွေ ဂျူဝဲလရီ ဈေးကွက်တွင် 925 ကို သုံးစွဲသူ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှု ရည်ရွယ်ချင်ပါကမူ 999 ကို bar ပုံစံဖြင့် သိုမှီးသင့်ပြီး ဂျူဝဲလရီ ပုံစံဖြင့် မဟုတ်ပေ။

ငွေထည်ပစ္စည်း ဈေးနှုန်းသည် ကမ္ဘာ့ ငွေ ဈေးနှုန်း ပြောင်းလဲမှုနှင့် တိုက်ရိုက် ကိုက်ညီသလော

ဆက်နွှယ်မှု ရှိသည်မှာ မှန်သော်လည်း တိုက်ရိုက် ကိုက်ညီခြင်း မဟုတ်ပေ။ ဆိုင်များသည် ငွေ သတ္တုကို ၃-၆ လ ကြိုတင် ဝယ်ယူ သိုလှောင်ထားတတ်သောကြောင့် ကမ္ဘာ့ ငွေဈေး ဤသတ်ပတ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသော်လည်း ဆိုင်ဈေး ချက်ချင်း မကျပေ။ ထို့ပြင် လုပ်ငန်းကြေး၊ ဆိုင် overhead နှင့် အမြတ်ကြေး ထည့်တွက်မှုများ ကြောင့် ကမ္ဘာ့ ငွေဈေး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသော်လည်း ဆိုင်ဈေး ၃-၅ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကျနိုင်ခြင်းမျိုး ဖြစ်တတ်သည်။ LBMA 2024 ဈေးကွက် အစီရင်ခံစာ အရ ဂျူဝဲလရီ လက်လီဈေးနှုန်းသည် ကမ္ဘာ့ ငွေဈေးနှင့် ပျမ်းမျှ ၄-၆ ပတ် နောက်ကျပြီး ၅၀-၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကိုက်ညီမှု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ငွေဈေး ကျသောအချိန် ဆိုင်ဈေးလည်း ချက်ချင်း ကျမည်ဟု မျှော်လင့်ကာ ဝယ်ရောင်းမှုပြုလုပ်ပါက ငွေကြေးဆုံးရှုံးနိုင်ခြင်းကို သတိပြုပါ။

ကိုယ်ပိုင်ဒီဇိုင်း ငွေထည် မှာကြားလျှင် ဆိုင်ပစ္စည်းထက် ဈေးနှုန်း မည်မျှ ပိုကုန်ကျမည်နည်း

ကိုယ်ပိုင်ဒီဇိုင်း ငွေထည်ပစ္စည်းသည် ဆိုင်တွင် ထုတ်ကုန်ပြီး ရောင်းသောပစ္စည်းများထက် ပုံမှန် ၂၀-၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ဈေးပိုကျတတ်သည်။ ဤ ပိုကုန်ကျမှုမှာ ဒီဇိုင်း တိုင်ပင်ချိန်ကြာ၊ ပုံသွင်းကိရိယာ တစ်ခုသာ သုံးသောကြောင့် ဈေးကျ ထုတ်လုပ်မှု (economies of scale) မရနိုင်ခြင်းနှင့် ဖောက်သည် ပြောင်းလဲမှုများ လိုက်နာရမှုတို့ ကြောင့် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုးရှင်းသောပစ္စည်း (ဆွဲကြိုး တစ်ခု) ဆိုလျှင် ကျပ် ၁၅,၀၀၀ မှ ၄၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်၊ ကျောက်မျက် ထည့်ထားသော လက်ကောက် ကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးသောပစ္စည်းများ ဆိုလျှင် ကျပ် ၁ သိန်းနှင့် အထက် ကျသင့်နိုင်သည်။ ပညာရှင် ဆရာဟောင်းများ (၁၀ နှစ်နှင့် အထက် အတွေ့အကြုံ ရှိသူများ) ဆိုလျှင် ပိုမို ကုန်ကျနိုင်သော်လည်း လက်ရာ ကောင်းမွန်မှုနှင့် ကြာရှည် တည်တံ့မှုက ထိုတန်ဖိုးကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည်ဟု ဝယ်သူများ ပြောကြားလေ့ ရှိသည်။

ရောင်ရမ်းနက်သွားသော ငွေထည်ပစ္စည်းကို အိမ်တွင် မည်သို့ ပြန်လည် တောက်ပအောင် ပြုလုပ်နိုင်မည်နည်း

ငွေသည် လေနှင့် ဆိုလ်ဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ် (sulfur dioxide) နှင့် ထိတွေ့ပါက မျက်နှာပြင် ရောင်ရမ်းနက်ကွက် (tarnish) ဖြစ်တတ်သည်။ ဤ ကိစ္စကို ဖြေရှင်းရန် နည်းလမ်း သုံးမျိုး ရှိသည်။ ပထမ နည်းမှာ ဆပ်ပြာနှင့် ရေ – ဆပ်ပြာ ဆေးကြောကာ ချည်ပျော့ဖြင့် ညင်ညင်သာသာ သုတ်ပြီး ဆေးကြောပါ၊ ဤ နည်းသည် မျက်နှာပြင် မပျက်ဘဲ အညစ်အကြေး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ဒုတိယ နည်းမှာ သွားတိုက်ဆေးနှင့် ချည်ပျော့ – abrasive ဂုဏ်သတ္တိ နည်းနည်းပါသော သွားတိုက်ဆေးဖြင့် ညင်ညင်သာသာ ပွတ်ကာ ဆေးကြောပါ၊ ရောင်ရမ်းနက်မှု ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ တတိယ နည်းမှာ မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါ (baking soda) နှင့် ရေပူနှင့် အလူမီနီယမ် foil – ကန့်ခြေ အလူမီနီယမ် foil ပေါ်တွင် မုန့်ဖုတ်ဆိုဒါနှင့် ရေပူ ရောစပ်ပြီး ငွေပစ္စည်းကို ၅-၁၀ မိနစ် ဖြည်ကြောပါ။ ဤ electrolytic reaction ဖြင့် tarnish ဓာတ်ပေါင်းများ ဖြေရှင်းနိုင်သည်ဟု American Chemical Society (ACS) ၏ 2022 ခုနှစ် ဓာတုဗေဒ ပညာပြန့်ပွားရေး ဆောင်းပါးတွင် ဖော်ပြသည်။ ကျောက်မျက် ထည့်ထားသော ပစ္စည်းများ ဆိုလျှင် ကျောက် ပျက်စီးနိုင်သောကြောင့် ရေပူ နည်းကို ရှောင်ကြဉ်ကာ ပညာရှင်ထံ ပေးပို့သင့်သည်။

ငွေထည် ဝယ်ယူရာတွင် ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထသော အမှားများနှင့် ရှောင်ကွင်းနည်း

ငွေထည်ပစ္စည်း ဝယ်ယူသောအခါ ဖြစ်တတ်သောအမှားများသည် ဝယ်သူများကို ငွေကြေးဆုံးရှုံးမှုနှင့် အရည်အသွေးပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤတွင် အဖြစ်များဆုံးသောအမှားငါးမျိုးနှင့် ၎င်းတို့ကို ရှောင်ကွင်းနည်းများကို တိကျစွာ ဖော်ပြမည်ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံးနှင့် အဖြစ်များဆုံးသောအမှားမှာ hallmark တံဆိပ်ကို မစစ်ဆေးဘဲ ဝယ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ ISO 9202:2014 နိုင်ငံတကာ precious metals fineness standard သတ်မှတ်ချက်အရ စစ်မှန်သောငွေထည်ပစ္စည်းများတွင် fineness code ကို ထင်ရှားစွာ ရိုက်နှိပ်ထားရမည်ဖြစ်သည်။ Sterling silver ၉၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းပါဝင်သောပစ္စည်းတွင် “925” သို့မဟုတ် “S925” ဟူသောတံဆိပ်ပါသည်။ Fine silver ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်းပါသောပစ္စည်းတွင် “999” ဟူသောတံဆိပ်ပါသည်။ Britannia silver ၉၅.၈ ရာခိုင်နှုန်းတွင် “958” ဟူသောတံဆိပ်ပါသည်။ တံဆိပ်မပါသောပစ္စည်းကို လုံးဝဝယ်ယူသင့်ပေ။

ဒုတိယအမှားမှာ silver-plated ပစ္စည်းကို solid silver ဟု ထင်မှားဝယ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ Silver-plated ပစ္စည်းများတွင် ကြေးနီ (copper) သို့မဟုတ် ဒဟပ် (brass) ကဲ့သို့ base metal အပေါ်တွင် ငွေအလွှာ ၁ မှ ၃ မိုက်ခရွန်သာ ကပ်ထားသောကြောင့် ဈေးနှုန်းသည် solid sterling silver ထက် ၇၀ မှ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနည်းသည် (Gemological Institute of America, precious metals reference guide, 2023)။ ၆ လ မှ ၁ နှစ်ကြာပြီးနောက် ငွေအလွှာကြွပေါ်ပြီး base metal ကို မြင်ရတတ်သည်။

တတိယအမှားမှာ ဈေးနှုန်းနှိုင်းယှဉ်မှုမပြုဘဲ ပထမတွေ့သောဆိုင်မှ ဝယ်ယူခြင်းဖြစ်သည်။ The Silver Institute ၏ World Silver Survey 2024 အရ ကမ္ဘာ့ငွေစျေးနှုန်းသည် နေ့စဉ်ပြောင်းလဲနေသောကြောင့် ဆိုင်တစ်ဆိုင်နှင့်တစ်ဆိုင် ကွာဟချက် ကြီးမားနိုင်သည်။ ရန်ကုန်တွင် ဆိုင်သုံးဆိုင်မှ ငါးဆိုင်ကြားဈေးနှိုင်းပြီးမှ ဝယ်ယူသင့်သည်။ စတုတ္ထအမှားမှာ ဝယ်ယူချိန်တွင် ငွေပြေစာ receipt မတောင်းဆိုဘဲ ဝယ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သောဆိုင်များသည် ပစ္စည်း၏ fineness code၊ gram ဖြင့်အလေးချိန်နှင့် ဈေးနှုန်းတို့ကို receipt တွင် ဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်သည်။ ပဉ္စမအမှားမှာ ဝယ်ယူသောပစ္စည်း၏ gram အလေးချိန်ကို scale ဖြင့် မတိုင်းတာ မစစ်ဆေးဘဲ ဝယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဤချက်ကို receipt တွင်ပါ ဖော်ပြထားခိုင်းသင့်သည်။

ငွေထည် စစ်မှန်မှု ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးနိုင်သောနည်းလမ်း ၅ ခု

ငွေထည်ပစ္စည်းတစ်ခု ဝယ်ယူခါနီးတွင် သို့မဟုတ် ဝယ်ယူပြီးနောက် ၎င်း၏ စစ်မှန်မှုကို ကိုယ်တိုင်စစ်ဆေးနိုင်သောနည်းလမ်းများ ရှိသည်။ Gemological Institute of America (GIA) ၏ precious metals authentication guidelines (2023) တွင် ဖော်ပြထားသောနည်းလမ်းများကို အောက်တွင် ဆင့်ဆင့် ဖော်ပြမည်ဖြစ်သည်။

နည်းလမ်း ၁ မှာ သံလိုက်ဆွဲမှုစမ်းသပ်ခြင်း (Magnet Test) ဖြစ်သည်။ စစ်မှန်သောငွေသည် non-ferrous သတ္တုဖြစ်သောကြောင့် သံလိုက်မဆွဲနိုင်ပေ။ neodymium magnet ကို ပစ္စည်းနားသို့ ကပ်ကြည့်ပါ။ ဆွဲမှုဖြစ်ပါက ထိုပစ္စည်းတွင် သံ (iron) သို့မဟုတ် နစ်ကယ် (nickel) ပါဝင်ကြောင်းသိနိုင်သည်။ သို့သော် ဤနည်းတစ်ခုတည်းကို မမှီခိုသင့်ဘဲ အခြားနည်းများနှင့် တွဲသုံးသင့်သည်။ နည်းလမ်း ၂ မှာ ရေခဲတင်စစ်ဆေးနည်း (Ice Test) ဖြစ်သည်။ ငွေသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သတ္တုများတွင် thermal conductivity အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး ၎င်းတန်ဖိုးမှာ ၄၂၉ W/m·K ဖြစ်သည် (CRC Handbook of Chemistry and Physics, 103rd edition, 2022-2023)။ ရေခဲကုပ်တစ်ခုကို ပစ္စည်းပေါ်တင်ကြည့်ပါ။ စစ်မှန်သောငွေပေါ်တွင် ရေခဲသည် ၁ မိနစ်အတွင်း မြင်သာသောပမာဏ ပျော်ကျမည်ဖြစ်ပြီး ပလပ်စတစ်နှင့် ကြေးနီပစ္စည်းများနှင့် ထင်ရှားစွာ ကွဲပြားနေသည်ကို မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

နည်းလမ်း ၃ မှာ Hallmark စစ်ဆေးခြင်း (10x Loupe) ဖြစ်သည်။ 10x magnification loupe ဖြင့် ပစ္စည်းပေါ်ရှိ တံဆိပ်ကို စစ်ဆေးပါ။ “925”၊ “S925″၊ “999”၊ “958”၊ “800” တို့သည် ISO 9202:2014 အရ တရားဝင်သော fineness codes များဖြစ်ပြီး ချောမားစွာ ရိုက်နှိပ်ထားမည်ဖြစ်သည်။ တံဆိပ်ကြမ်းတမ်းစွာ ရိုက်ထားသောအရောင်နှင့် ဖတ်မရသောတံဆိပ်သည် သတိထားသင့်သောလက္ခဏာဖြစ်သည်။ နည်းလမ်း ၄ မှာ Acid Test ဖြစ်ပြီး ကျွမ်းကျင်သောဆိုင်များတွင်သာ ပြုလုပ်သင့်သည်။ Nitric acid ကို scratch surface ပေါ်ချသောအခါ sterling silver သည် creamy white ဖြစ်ကာ silver-plated copper သည် bright green ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရသည် (GIA, 2023)။ နည်းလမ်း ၅ မှာ skin discoloration test ဖြစ်ပြီး ၁ မှ ၂ ပတ်ဝတ်ဆင်ကြည့်ကာ အသားအရေပေါ်တွင် အစိမ်းရောင်ကြောင်းများ မပေါ်မလာပါက စစ်မှန်သောငွေဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။

ငွေထည် ဝယ်ယူနည်းနှင့် စစ်မှန်မှုဆိုင်ရာ မကြာခဏ မေးမြန်းသောမေးခွန်းများ

ငွေထည်ကို ဆိုင်မသွားဘဲ အိမ်တွင် စစ်ဆေးနိုင်ပါသလား

ဟုတ်ကဲ့၊ အိမ်တွင် ကနဦးစစ်ဆေးနိုင်သောနည်းလမ်းများ ရှိသည်။ hardware ဆိုင်တွင် ဝယ်နိုင်သော neodymium magnet ကို အသုံးပြု၍ magnet test ပြုလုပ်နိုင်ပြီး ငွေထည်ပစ္စည်းပေါ်တွင် ရေခဲကုပ်တင်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ice test ကိုလည်း ကိုယ်တိုင်ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ငွေသည် ၄၂၉ W/m·K thermal conductivity ရှိသောကြောင့် (CRC Handbook of Chemistry and Physics, 103rd edition, 2022-2023) ရေခဲသည် မြင်သာသောနှုန်းဖြင့် ပျော်ကျမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤနည်းများသည် ကနဦးစစ်ဆေးမှုများသာ ဖြစ်ပြီး ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်း သေချာမည်မဟုတ်ပေ။ ပစ္စည်းတစ်ခု၏ စစ်မှန်မှုကို သေချာသိလိုပါက hallmark ကို 10x loupe ဖြင့် စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ကျွမ်းကျင်သောဆိုင်တွင် acid test ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ ကျပ် ၅,၀၀၀ မှ ကျပ် ၁၀,၀၀၀ ကြား ကုန်ကျသောစစ်ဆေးမှုသည် ဖိုးကြီးသောပစ္စည်းတစ်ခုအတွက် မလွဲမသွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသင့်သောကုန်ကျစရိတ်ဖြစ်သည်။ GIA (2023) အနေဖြင့်လည်း ကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်သောပစ္စည်းများအတွက် ပုဂ္ဂလိကဆရာ၀န်ဆောင်မှုခံယူရန် အကြံပြုထားသည်။

Sterling silver 925 နှင့် fine silver 999 ဘာကွာပါသလဲ၊ ဘယ်ဟာကို ဝယ်ယူသင့်ပါသလဲ

Sterling silver 925 တွင် ငွေ ၉၂.၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်ပြီး ကြေးနီ (copper) ၇.၅ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သည်။ ထိုကြေးနီပါဝင်မှုကြောင့် ပစ္စည်းသည် ပိုမိုမာကြောပြီး ရေရှည်ခံသောကြောင့် နေ့စဉ်ဝတ်ဆင်ရန် လက်ဝတ်ရတနာ ဒီဇိုင်းများကို ပုံဖော်ရာတွင် အသင့်တော်ဆုံးဖြစ်သည်။ Fine silver 999 တွင် ငွေ ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း ပါဝင်သောကြောင့် ပိုမိုနူးညံ့ပြီး ဒင်းပြောင်ဒင်းထစ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ISO 9202:2014 standard အရ နှစ်မျိုးစလုံးသည် တရားဝင်ငွေထည်ပစ္စည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ဈေးနှုန်းကွာဟချက်သည် The Silver Institute ၏ World Silver Survey 2024 တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်ငွေစျေးနှုန်းနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး ၅ မှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သာ ရှိသောကြောင့် ပုံမှန်ဝတ်ဆင်ရန်အတွက် sterling silver 925 ကိုသာ ဦးစားပေးဝယ်ယူသင့်ပြီး flat beads ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရိုးရိုးပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက်မူ fine silver 999 ကို ရွေးချယ်နိုင်သည်။

ငွေထည် ဝယ်ယူသောအခါ မည်သည့် စာရွက်စာတမ်းများ တောင်းဆိုသင့်ပါသလဲ

ငွေထည်ပစ္စည်း ဝယ်ယူသောအခါ စာရွက်စာတမ်းများ တောင်းဆိုခြင်းသည် ဝယ်သူ၏ အခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ ပထမ၊ ပစ္စည်း fineness code (925 သို့မဟုတ် 999)၊ gram ဖြင့်အလေးချိန်၊ ဝယ်ယူသောနေ့ရက်နှင့် ဈေးနှုန်းတို့ပါဝင်သော ငွေပြေစာ receipt ကို တောင်းဆိုပါ။ ဒုတိယ၊ certificate of authenticity ကို တောင်းဆိုနိုင်သည်။ ကောင်းမွန်သောဆိုင်များသည် ၎င်းတို့ ရောင်းသောပစ္စည်းအတွက် ဤစာရွက်ကို ထုတ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ တတိယ၊ return policy သို့မဟုတ် warranty အကြောင်းကို ဝယ်ယူမည့်ဆိုင်တွင် မဝယ်မီ မေးမြန်းထားပါ။ ကောင်းမွန်သောဆိုင်များတွင် ဝယ်ယူပြီး ၃ ရက်မှ ၇ ရက်အတွင်း စစ်မှန်မှု ပြဿနာ ဖြစ်ခဲ့ပါက ပြန်လည်လဲလှယ်ပေးသောမူဝါဒ ရှိသည်။ GIA (2023) ၏ ဝယ်သူလမ်းညွှန်တွင် ဖော်ပြသည့်အတိုင်း receipt မပါပါက ပြဿနာ ဖြစ်ပေါ်သောအခါ ဆိုင်ကို တောင်းဆိုနိုင်သောအခြေအနေ မရှိတော့သောကြောင့် ငွေပြေစာကို ရေရှည်ထိန်းသိမ်းထားပါ။

Silver-plated ပစ္စည်းများကို solid silver နှင့် မည်သို့ ခွဲခြားမြင်သိနိုင်မည်နည်း

Silver-plated ပစ္စည်းများနှင့် solid silver တို့ကို ခွဲခြားနိုင်သောနည်းများ အများအပြားရှိသည်။ ပထမ၊ ဈေးနှုန်းကို စစ်ဆေးပါ။ The Silver Institute ၏ World Silver Survey 2024 ဖော်ပြသည့်အတိုင်း 2024 တွင် ကမ္ဘာ့ငွေစျေးနှုန်း troy ounce (31.1 gram) တစ်ခုလျှင် USD 22 မှ 29 ကြားဖြစ်သောကြောင့် solid silver ပစ္စည်းတစ်ခုသည် ဈေးနှုန်းအသင့်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ကုန်ကျမဲ့ ဈေးနှုန်းသည် silver-plated ဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားသည်။ ဒုတိယ၊ ပစ္စည်း edge ကို ကြည့်ပါ။ silver-plated ပစ္စည်းများ၏ အနားသတ်များနှင့် ဆက်ကြောင်းများတွင် base metal ၏ အရောင် (ရွှေ-ဝါ သို့မဟုတ် ကြေးနီ) ကို ထင်ရှားစွာ မြင်တတ်သည်။ တတိယ၊ hallmark စစ်ဆေးပါ။ “EP” (Electroplated) သို့မဟုတ် “EPNS” (Electroplated Nickel Silver) ဟူသောတံဆိပ်ပါပါက ၎င်းသည် plated ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သေချာသည် (GIA, precious metals reference guide, 2023)။ ကြာကြာသုံးသောအခါ solid silver တွင် tarnish (မဲမြောက်ခြင်း) ဖြစ်တတ်သောလည်း silver-plated ပစ္စည်းများမှာမူ ငွေအလွှာကြွပေါ်ပြီး base metal ကို မြင်ရစေသောကြောင့် ၎င်းနှစ်မျိုး၏ ပျက်စီးပုံ ကွဲပြားသည်ကို သတိချပ်ထားသင့်သည်။

ငွေထည်ပစ္စည်းများ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပစ္စည်းအဖြစ် ကိုင်တွယ်ခြင်း ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူ နည်းလမ်းများ

ငွေ (Silver) သည် ကမ္ဘာ့ ဘဏ္ဍာရေး ဈေးကွက်တွင် Safe-Haven Asset တစ်ခု အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော သတ္တုဖြစ်သည်။ London Bullion Market Association (LBMA) ၏ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကောက်ကိန်းများ အရ ငွေ ၁ troy ounce (31.1 ဂရမ်) ၏ ပျမ်းမျှ ကမ္ဘာ့ ဈေးနှုန်း မှာ USD 23 မှ USD 32 ကြားတွင် ရှိသည်။ The Silver Institute ၏ World Silver Survey 2024 တင်ပြချက် အရ ၂၀၂၃ ခုနှစ် ကမ္ဘာ့ ငွေ စုစုပေါင်း လိုအပ်မှု ounce ဘီလီယံ ၁.၁ ကျော်ဖြစ်ပြီး ထိုပမာဏ၏ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်းကို Solar Panels နှင့် Electronics ကဏ္ဍများ သုံးစွဲသောကြောင့် ငွေ ရရှိနိုင်မှု ကြပ်တည်းကာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု တန်ဖိုး ရေရှည် ကောင်းမွန်နိုင်ချေ ရှိသည်ဟု The Silver Institute ဆိုသည်။

ငွေထည် လက်မှုပစ္စည်းတစ်ခုတွင် တန်ဖိုးနှစ်ရပ် ပါဝင်သည်ကို နားလည်ရမည်။ ပထမမှာ Melt Value ဟုခေါ်သော ပစ္စည်းထဲပါ ငွေသတ္တု ပမာဏ၏ ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက် တန်ဖိုးဖြစ်ပြီး ဒုတိယမှာ Artisan Premium ဟုခေါ်သော ကျွမ်းကျင် ပန်းပဲ ပြုလုပ်မှုကြောင့် ရလာသော တိုးပွားတန်ဖိုးဖြစ်သည်။ ဥပမာ ၃၀ ဂရမ် ချိန်သည့် 999 Fine Silver ဗောင်း တစ်လုံး၏ Melt Value သည် LBMA ၂၀၂၄ ဈေးနှုန်းဖြင့် USD 24 ဝန်းကျင်ရှိသော်လည်း မန္တလေး ကျွမ်းကျင် ပန်းပဲ Repousse နည်းဖြင့် ပြုလုပ်ထားပါက Artisan Premium ထပ်ကာ USD 80 မှ USD 200 ကြား ဈေးရနိုင်သည်။ ဤ Premium မြင့်မားမှု သည် ဒီဇိုင်း ရှားပါးမှု, ပန်းပဲ ကျွမ်းကျင်မှု, ပြုလုပ်မှုနည်း (Repousse, Filigree, Engraving) တို့ ပေါ်မူတည်သည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက အောက်ပါ အဆင့်များ လိုက်နာသင့်သည်။ ပထမ LBMA.com.uk တွင် ထိုနေ့ ငွေ ဈေးနှုန်း စစ်ဆေးကာ ဝယ်မည့် ပစ္စည်း၏ ဂရမ်ချိန် ပေါ်မူတည်ပြီး ခန့်မှန်း Melt Value တွက်ချက်ပါ။ ထို့နောက် ဆိုင်ဈေးနှင့် Melt Value ကို နှိုင်းယှဉ်ကာ Artisan Premium ကို ဆိုင်ရှင်ထံ ရှင်းလင်းတောင်းဆိုပါ။ ဝယ်ပြီးသောအခါ Certificate of Authenticity, ပြေစာ, ပစ္စည်းဓာတ်ပုံများ သိမ်းဆည်းပြီး Anti-Tarnish Bag ၌ ထည့်ကာ အပူချိန် ကြမ်းမသောနေရာတွင် သိမ်းဆည်းပါ။ 999 Fine Silver ကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် ဦးစားပေးသင့်ပြီး 925 Sterling Silver ကိုမူ ပွဲလမ်းသဘင် ဝတ်ဆင်ရေးအတွက် သုံးသင့်ကြောင်း The Silver Institute ၂၀၂၄ Investor Guide တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ပြန်ရောင်းရမည်ဆိုပါက ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေး ငွေထည် ဈေးကြီးဆိုင်ပေါင်း ၂ မှ ၃ ဆိုင်မှ Buyback ဈေးမေးနှိုင်းယှဉ်ပြီး ရွေးချယ်ကာ ရောင်းချခြင်း ပိုမိုအကျိုးရှိသည်ဟု ဒေသ ငွေထည် ကုန်သည် အတွေ့အကြုံများ ဆိုကြသည်။

မန္တလေးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ငွေထည် ဒေသဈေးကွက် – ဒေသတိုင်း ကွဲပြားချက်များ

Myanmar ၏ ငွေထည် ထုတ်လုပ်မှု ဗဟိုနှစ်ခုမှာ မန္တလေးနှင့် ရှမ်းပြည်နယ် ဖြစ်ပြီး ကွဲပြားသော ရိုးရာ ဒီဇိုင်းများ, ထုလုပ်မှု နည်းလမ်းများ, ဈေးနှုန်း ကွာဟမှုများ ရှိသောကြောင့် ဝယ်ယူသူများ အတွက် ရန်ကုန်ဈေးကွက်ထက် ပိုမိုကွဲပြားသော ရွေးချယ်မှု ပေးနိုင်သည်။

မန္တလေး ငွေထည် ဒေသ ကို Ye Kyaw ရပ်ကွက်နှင့် ၈၄ လမ်း တစ်ဝိုက်တွင် ရှာတွေ့နိုင်သည်။ ဤဒေသမှ ပန်းပဲ ဆိုင်များသည် ရာစုနှစ်ချင်ဆက် ဆက်ခံလာသော Repousse နည်းလမ်း (ငွေပြားကို ကိရိယာဖြင့် တစ်ဖက်မှ ညှပ်ထုတ် ပုံဖော်ခြင်း) ကို အဓိက သုံးကာ ဘုရားပူဇော် ဗောင်း, ဝမ်းပုံ ခွက်, ဆင်ရုပ်, တပ်ဆင် ပန်းကန်များ ထုတ်လုပ်သည်။ မန္တလေး ဈေးနှုန်းမှာ ဒေသ ဈေးကွက် ကောက်ယူမှုအရ ၁ ဂရမ် ကျပ် ၄,၅၀၀ မှ ၈,၀၀၀ ကြားရှိပြီး ရန်ကုန် ဆိုင်ကြီးများ ဈေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၅ မှ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ပြောနိုင်ချေ ရှိသည်ဟု မန္တလေး ကုန်သည် ကြီးများ ညွှန်ကြားရေး (UMFCCI Mandalay Chapter) ၂၀၂၃ ကော်မတီ တင်ပြချက်တွင် ဖော်ပြသည်။

ရှမ်းပြည်နယ် ငွေထည် ကို တောင်ကြီးမြို့ ဒေသ ဈေး (Taunggyi Market) နှင့် ကျောင်းတောင် (Kyaingtong) ဒေသ ဈေးတစ်ဝိုက်တွင် ဝယ်ယူနိုင်သည်။ ကျောင်းတောင် ဒေသမှ Tai Khun တိုင်းရင်းသားများ ပြုလုပ်သော ငွေထည်များ မှာ Filigree နည်း (ငွေ သံချောင်းပါးများ ရောင်းကျစ် ပုံဖော်ခြင်း) ဖြင့် ကျင်ရင်ဆွဲ, ဦးသပ်ကြိတ်, ပင်ကွင်းများ ပြုလုပ်ကာ Shan ရိုးရာ ရေအောင်ဆောင်ရုပ် ဒီဇိုင်းများပါ ထူးကဲနေပြီး Myanmar Arts and Crafts Network ၂၀၂၃ ကာတာလော်ဂ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဈေးနှုန်းမှာ ဒီဇိုင်း ရှုပ်ထွေးမှုပေါ်မူတည်ကာ ၁ ဂရမ် ကျပ် ၆,၀၀၀ မှ ၁၂,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိသည်။

မန္တလေး Ye Kyaw ရပ်ကွက်သို့ ကိုယ်တိုင် ဝယ်ယူ သွားမည်ဆိုပါက မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၅ နာရီကြား သွားရောက်ပြီး မြန်မာ ကျပ်ငွေ ဆောင်ကာ ဆိုင် ၂ မှ ၃ ဆိုင် ဈေးနှိုင်းယှဉ်ခြင်း ပိုအကျိုးရှိသည်ဟု ဒေသ ကုန်သည်များ ဆိုကြသည်။ ကျောင်းတောင် ငွေ ဈေး သို့ ရောက်ပါကလည်း ဘာသာ နားလည်သူ တစ်ဦးနှင့် အတူ သွားရောက်ခြင်း ဒေသ ငွေပန်းပဲ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ချောမွေ့ သောဆက်သွယ်မှု ရရှိစေပြီး ဒီဇိုင်း ညှိနှိုင်းမှုလည်း လုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ဒေသ ခရီးသွား မှတ်တမ်းများ ဆိုသည်။

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ဒေသဈေးကွက် ဆိုင်ရာ မေးမြန်းဖွယ် မေးခွန်းများ

925 Sterling Silver နှင့် 999 Fine Silver ကို ဝတ်ဆင်ရာတွင် မည်သို့ ကွာခြားသနည်း။

925 Sterling Silver တွင် ငွေ ၉၂.၅% နှင့် ကြေး (Copper) ၇.၅% ပါဝင်သောကြောင့် မာကျောပြီး ကြာရှည်ခံကာ နေ့တိုင်း ဝတ်ဆင်ရာတွင် ပိုသင့်တော်သည်။ 999 Fine Silver တွင် ငွေ ၉၉.၉% ပါဝင်ပြီး ပိုပျော့ပြောင်းသောကြောင့် ကြာမကြာ ဝတ်ဆင်ပါက ပုံပျက်နိုင်သည်။ သို့သော် 999 မှာ ဓာတ်မတည့်မှု (Allergy) ဖြစ်ချေ နည်းပြီး ကရင်ခန်ဆုံ ဘုရားပူဇော် နှင့် ရိုးရာ ဆောင်ရွက်ချက်အတွက် ပိုသင့်တော်သည်ဟု မြန်မာ ရိုးရာ ဆောင်ရွက် ကျွမ်းကျင်သူများ ဆိုကြသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအတွက် 999 ကို ဦးစားပေးပြီး ပွဲလမ်းသဘင် နေ့တိုင်း ဝတ်ဆင်ရေးအတွက် 925 ကို ရွေးချယ်ပါ။ ၂ မျိုး၏ ဈေးကွာဟမှုမှာ တူညီသော ဒီဇိုင်းနှင့် ဂရမ်ချိန်ဖြင့် ပြောရပါက 999 သည် 925 ထက် ၅ မှ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ဈေးပိုများနိုင်ကြောင်း ဒေသ ဈေးကွက် ပျမ်းမျှ ကောက်ယူမှု ဆိုသည်။

ငွေထည် ကို Online ဝယ်ယူရာတွင် မည်သည့် အချက်များ သတိထားသင့်သနည်း။

Online မှ ငွေထည် ဝယ်ယူသောအခါ ပထမဆုံး ဆိုင်ရှင်ထံမှ Hallmark Stamp (925 သို့မဟုတ် 999) ပါသည့် ဓာတ်ပုံ ကြည့်ပါ၊ ကွဲပြားနေပါက လိမ်လည်မှု ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်။ ဒုတိယ ပစ္စည်း ဂရမ်ချိန် ကို မေးပြီး LBMA ဈေးနှုန်းနှင့် ခန့်မှန်း Melt Value တွက်ကာ ဆိုင်ဈေးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဈေးကွက် Melt Value ထက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း နည်းသည့် ကမ်းလှမ်းမှုများ မှာ Silver-Plated (ငွေမှုတ်) ပစ္စည်းများ ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် သတိထားပါ။ တတိယ ရောင်းချသူ၏ ပြန်ပေးသည့် မူဝါဒ (Return Policy), ယခင် ဝယ်ယူသူ ပြန်တမ်းများ, Certificate of Authenticity ပေးနိုင်မနိုင် စစ်ဆေးပါ။ Myanmar ဈေးကွက်တွင် Facebook Shop မှတစ်ဆင့် ငွေထည် ဝယ်ယူသောအခါ ကုန်ပစ္စည်း ဝင်ရောက်ပြီးမှ ငွေပေးချေသော Cash on Delivery ရွေးချယ်မှုကို ဦးစားပေးပြီး ကြိုတင် ငွေကြည်ခိုင်းသော ဆိုင်မျိုး ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။

ငွေထည် ပစ္စည်း ပွန်းပဲ့ ကျိုးပဲ့ သောအခါ မည်သို့ ပြင်ဆင်နိုင်သနည်း။

ငွေထည် ပစ္စည်းတွင် မျိုးစုံသော ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်တတ်ပြီး ပြုပြင်နည်း မတူကြပေ။ မျက်နှာပြင် ကြေးနေ (Tarnish) နှင့် ပွန်းပဲ့မှုများ (Surface Scratches) ကို Silver Polishing Cloth ဖြင့် ကိုယ်တိုင် ပွတ်တိုက်ပြီး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ ပိုမို ကြေးနေ ဆိုးဝါးပါက ပူနွေး ရေ, Dish Soap, Baking Soda ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အိမ်တွင်းထုတ် ဆေးရည်ဖြင့် သုတ်ကာ ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ကြိုး ကျိုးခြင်း, ကလိပ် ပျောက်ဆုံးခြင်း, ဟင်းလင်းပြင် ကွဲခြင်းများ ကိုမူ ငွေပန်းပဲ (Silversmith) ထံသာ ရောက်ပါ၊ ကိုယ်တိုင် မပြင်ရပေ။ မန္တလေး Ye Kyaw ရပ်ကွက်နှင့် ရန်ကုန် Bogyoke Market တစ်ဝိုက်တွင် ပြင်ဆင်ရေး ဝန်ဆောင်မှု ပေးသော ငွေပန်းပဲ ဆိုင်ပေါင်း မြောက်မြားစွာ ရှိပြီး ပြင်ဆင်မှု ကုန်ကျငွေ ပျက်စီးမှု အမျိုးအစားပေါ်မူတည်ကာ ကျပ် ၁,၀၀၀ မှ ကျပ် ၁၅,၀၀၀ ကြားတွင် ရှိသည်ဟု ဒေသ ကုန်သည် မှတ်တမ်းများ ဆိုသည်။

မန္တလေး ငွေပန်းပဲ ဒေသ ကိုယ်တိုင် သွားရောက် ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ဘာများ ကြိုတင် သိထားသင့်သနည်း။

မန္တလေးမြို့ ငွေပန်းပဲ ဒေသသို့ ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက Ye Kyaw ရပ်ကွက်ကို တကျွ, တောင်ကြမ်းဆိုင်ကယ် (Trishaw), Grab ဖြင့် ရောက်နိုင်ပြီး ကားဆိုင်ရာ Google Maps ပေါ်တွင် “Ye Kyaw Silversmith” ဟု ရှာဖွေနိုင်သည်။ ဆိုင်များ ဖွင့်ချိန် မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၅ နာရီ အထိဖြစ်ပြီး တနင်္ဂနွေ နေ့ တချို့ ဆိုင် ပိတ်တတ်သောကြောင့် ကြာသပတေး, သောကြာ တွင် သွားခြင်း အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ ဈေးညှိနှိုင်းနိုင်သောကြောင့် ကြိုတင် LBMA ဈေး စစ်ဆေး၍ Melt Value ကို မိမိ သိရှိထားကာ ဆိုင်ဈေးကို ဒြပ်ထောင်ပြောင်ဆင်ခြင်ပါ။ ဆိုင်ကြီးများတွင် Live Demonstration ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး ထူးဆန်းသော ဒီဇိုင်းများ ညှိနှိုင်း Order ပေးနိုင်သည်။ ငွေပေးချေမှုတွင် မြန်မာကျပ်ငွေ Cash ကိုသာ ဆိုင်ငယ်များ လက်ခံလေ့ ရှိသောကြောင့် ဘဏ်ကတ် မမှီနိုင်ပေ၊ ဆိုင်ကြီးများတွင်မူ KBZPay, Wave Pay ဖြင့် ပေးချေနိုင်ချေ ရှိသည်ဟု မန္တလေး ခရီးသွား လမ်းညွှန် ၂၀၂၄ တွင် ဖော်ပြထားသည်။

Related Reading

• ရန်ကုန်မြို့၏ ရိုးရာလက်မှုပညာများနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်မှုများ
• ရန်ကုန် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဝယ်ယူရန် နေရာနှင့် စျေးနှုန်း လမ်းညွှန်
• ရန်ကုန် လက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်
• ရန်ကုန်၏ ရိုးရာလက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ လမ်းညွှန်
• ရန်ကုန်တွင် လက်မှုပညာ သင်ယူနိုင်မည့် သင်တန်းနှင့် အလုပ်ရုံ လမ်းညွှန်
• ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်
• ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ကြာရှည်ခံအောင် ထိန်းသိမ်းနည်း
• လက်လုပ် နှင့် စက်လုပ် လက်မှုပစ္စည်း ဘယ်ဟာ ရွေးချယ်မလဲ
• ကုလားကာထိုး ပန်းချီ – အနုပညာ၊ အရည်အသွေးနှင့် တန်ဖိုး သုံးသပ်ချက်
• မြေအိုးထည် (အိုးလုပ်ငန်း) – အသုံးဝင်မှု၊ အရည်အသွေးနှင့် တန်ဖိုး သုံးသပ်ချက်
• ယွန်းထည် — အရည်အသွေး၊ ဈေးနှုန်းနှင့် ဝယ်ယူရန် သုံးသပ်ချက်
• သစ်သားထွင်းထုပညာ – အနုလက်ရာ၊ ကြာရှည်ခံမှုနှင့် တန်ဖိုး သုံးသပ်ချက်

အရင်းအမြစ်များ

• Wikipedia – Sterling Silver – Sterling silver နိုင်ငံတကာ စံချိန်မှတ်တမ်း
• Wikipedia – Silver in Myanmar – မြန်မာ့ ငွေထည်ရာဇဝင် သမိုင်းမှတ်တမ်း
• London Bullion Market Association (LBMA) – ကမ္ဘာ့ ငွေဒြပ်ဈေးနှုန်း ၂၀၂၅
• UNESCO Intangible Cultural Heritage – ရိုးရာ လက်မှုပညာ ကာကွယ်ရေး ကြေညာချက်များ

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများ – သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖူးမျှော်နည်း