ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်

အနှစ်ချုပ်

ဘာဂန်ဒေသထွက် အရည်အသွေးမြင့် ယွန်းထည်တစ်ခုကို ပြီးမြောက်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် သစ်စေးအလွှာ ခုနစ်ထပ်နှင့်အထက် သုတ်လိမ်းရပြီး လအနည်းငယ်မှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာတတ်သည်ဟု Burmese lacquerware မှတ်တမ်းများက ဖော်ပြသည်။ ဤကဲ့သို့ စိတ်ရှည်လက်ရှည် လုပ်ဆောင်မှုသည် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်မှုပညာ၏ အသက်ဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့သည်ပင် တွံတေးမြေထည်နှင့် ရိုးရာ အထည်ပစ္စည်းများ၏ အရောင်းအဝယ် အချက်အချာနေရာ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ယွန်းထည်၊ ရက်ကန်းအထည်၊ ရွှေဖျက်၊ ကုလားကာနှင့် မြေထည်အပါအဝင် ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ဖန်တီးပုံ လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆင့်ဆင့်...

2 min read

မာတိကာ

  1. 1 ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း
  2. 2 ရန်ကုန်နှင့် မြန်မာ့ လက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်း
  3. 3 ယွန်းထည် ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်
  4. 4 ရက်ကန်းနှင့် ရိုးရာ အထည်ရက်လုပ်နည်း
  5. 5 ရွှေဖျက်နှင့် ကုလားကာ ပြုလုပ်နည်း
  6. 6 တွံတေး မြေထည် ပြုလုပ်နည်း
  7. 7 လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစားများ နှိုင်းယှဉ်ချက်
  8. 8 ကုန်ကြမ်းနှင့် အသုံးပြုရာ နေရာများ
  9. 9 မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
  10. 9.1 ယွန်းထည် တစ်ခု ပြီးစီးဖို့ ဘယ်လောက် ကြာသလဲ။
  11. 9.2 ရိုးရာ လက်မှုပညာ သင်ယူဖို့ ဘယ်မှာ သင်တန်းတက်နိုင်သလဲ။
  12. 9.3 သစ်စေး (thitsi) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိသလား။
  13. 9.4 ရန်ကုန်မှာ ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ဘယ်မှာ ဝယ်နိုင်သလဲ။
  14. 9.5 စတင်လေ့လာသူတစ်ဦးအတွက် ဘယ် လက်မှုပညာက အလွယ်ဆုံးလဲ။
  15. 9.6 စစ်မှန်တဲ့ ယွန်းထည်ကို ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ။
  16. 10 ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်နည်း
  17. 11 လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်ရာတွင် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း
  18. 12 လက်မှုပစ္စည်း ဈေးကွက်နှင့် အွန်လိုင်း ရောင်းချနည်း လမ်းကြောင်းများ
  19. 13 မေးလေ့ရှိသော နောက်ထပ် မေးခွန်းများ
  20. 13.1 လက်မှုပစ္စည်း လုပ်ငန်း စတင်ရန် အနည်းဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မည်မျှ လိုအပ်သနည်း
  21. 13.2 ရိုးရာ လက်မှုပညာ သင်တန်းများ မြန်မာတွင် မည်သည့်နေရာတွင် တက်ရောက်နိုင်သနည်း
  22. 13.3 ပစ္စည်းတစ်ခု၏ အရည်အသွေး မှန်ကန်မှုကို မည်သို့ စစ်ဆေးနိုင်သနည်း
  23. 13.4 ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်း သိုလှောင်ရမည်နည်း
  24. 14 လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု စတင်ရန် လိုအပ်သော ကိရိယာများနှင့် နေရာ စီစဉ်နည်း
  25. 15 လက်မှုပစ္စည်း အရည်အသွေး တိုင်းတာခြင်းနှင့် ကြာရှည်ခံမှု စမ်းသပ်နည်း
  26. 16 ထပ်လောင်း မေးမြန်းလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
  27. 16.1 လက်မှု အလုပ်ရုံ စတင်ရန် နေရာ မည်မျှ လိုအပ်ပါသလဲ
  28. 16.2 ကိရိယာ အသစ်နှင့် ဒုတိယလက် မည်သည်ကို ရွေးချယ်သင့်ပါသလဲ
  29. 16.3 ယွန်းထည် ဆေးအလွှာ မည်မျှ တင်ရမှာလဲ
  30. 16.4 အရည်အသွေး စစ်ဆေးမှု မှတ်တမ်း ထားရှိခြင်းက အရေးကြီးပါသလား
  31. 17 သဘာဝ ဆေးဆိုးခြင်းနှင့် အရောင်တင် နည်းပညာ အဆင့်ဆင့်
  32. 18 လက်တွေ့ ဥပမာ၊ ရန်ကုန် လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု၏ ၆ လ စီးပွားရေး မှတ်တမ်း
  33. 19 ဆေးဆိုးခြင်းနှင့် လုပ်ငန်း ဥပမာ ဆိုင်ရာ အမေးများသော မေးခွန်းများ
  34. 19.1 သဘာဝ ဆေးဆိုးထားသော အထည်များ အရောင် ဘယ်လောက်ကြာ တည်တံ့ပါသလဲ
  35. 19.2 သဘာဝ ဆေးဆိုးခြင်းကို အိမ်တွင် ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်ပါသလား
  36. 19.3 အသေးစား လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု စတင်ရန် အနည်းဆုံး ဘယ်လောက် လိုအပ်ပါသလဲ
  37. 19.4 အရောင် ဖျော့လာသော သဘာဝ ဆိုးထည်များကို ပြန်လည် ပြုပြင်နိုင်ပါသလား
  38. 20 ပြည်ပသို့ ပို့ဆောင်ရန် ထုပ်ပိုးခြင်းနှင့် ကုန်ပစ္စည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စီမံခန့်ခွဲနည်း
  39. 21 လက်မှုပညာ တပည့်လေ့ကျင့်ရေးနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားနည်း
  40. 22 ပို့ဆောင်ရေးနှင့် တပည့်လေ့ကျင့်ရေး ဆိုင်ရာ အမေးများသော မေးခွန်းများ
  41. 22.1 ပြည်ပသို့ ပို့ဆောင်ရာတွင် ဘယ်လို ထုပ်ပိုးနည်းက အကောင်းဆုံးလဲ
  42. 22.2 ပို့ဆောင်ခ ဘယ်လောက် ကုန်ကျနိုင်ပြီး ဈေးနှုန်းထဲ ဘယ်လို ထည့်တွက်ရမလဲ
  43. 22.3 တပည့်တစ်ဦး ကျွမ်းကျင်လာရန် ဘယ်လောက် ကြာမလဲ
  44. 22.4 ရိုးရာ နည်းပညာ ပျောက်ကွယ်မှု မဖြစ်အောင် ဘယ်လို ထိန်းသိမ်းရမလဲ
  45. 23 Related Reading
  46. 24 ရင်းမြစ်များ
  47. 24.1 ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

ဘာဂန်ဒေသထွက် အရည်အသွေးမြင့် ယွန်းထည်တစ်ခုကို ပြီးမြောက်အောင် ပြုလုပ်ရာတွင် သစ်စေးအလွှာ ခုနစ်ထပ်နှင့်အထက် သုတ်လိမ်းရပြီး လအနည်းငယ်မှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာတတ်သည်ဟု Burmese lacquerware မှတ်တမ်းများက ဖော်ပြသည်။ ဤကဲ့သို့ စိတ်ရှည်လက်ရှည် လုပ်ဆောင်မှုသည် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်မှုပညာ၏ အသက်ဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်မြို့သည်ပင် တွံတေးမြေထည်နှင့် ရိုးရာ အထည်ပစ္စည်းများ၏ အရောင်းအဝယ် အချက်အချာနေရာ တစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် ယွန်းထည်၊ ရက်ကန်းအထည်၊ ရွှေဖျက်၊ ကုလားကာနှင့် မြေထည်အပါအဝင် ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများ ဖန်တီးပုံ လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆင့်ဆင့် ရှင်းပြပါမည်။

အကျဉ်းချုပ်ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်ခြင်းသည် ကုန်ကြမ်း ပြင်ဆင်ခြင်းမှ နောက်ဆုံး ပြီးပြတ်အောင် ပွတ်တင်ခြင်းအထိ အဆင့်များစွာ ပါဝင်သည်။ ဥပမာ အရည်အသွေးမြင့် ယွန်းထည်တစ်ခုသည် သစ်စေးအလွှာ ခုနစ်ထပ်ကျော် လိုအပ်ပြီး လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး ၆ လမှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာတတ်သည်။ ဝါး၊ သစ်စေး၊ ပိုးချည်နှင့် ရွှံ့စေးမြေ စသည့် သဘာဝ ကုန်ကြမ်းများကို လက်ရာဖြင့် တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် ပြောင်းလဲ ဖန်တီးခြင်း ဖြစ်သည်။

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းဆိုသည်မှာ စက်မှုနည်းပညာ မဟုတ်ဘဲ၊ မျိုးဆက်တစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ လက်ဆင့်ကမ်း လာသော ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် လက်ရာ ဖန်တီးထားသည့် ပစ္စည်းများကို ဆိုလိုသည်။ သစ်စေး၊ ဝါး၊ သစ်သား၊ ရွှေ၊ ငွေ၊ ပိုးချည်နှင့် ရွှံ့စေးမြေ ကဲ့သို့ ဒေသထွက် သဘာဝ ပစ္စည်းများကို အသုံးပြုပြီး၊ အသုံးအဆောင်နှင့် အလှဆင်ပစ္စည်း နှစ်မျိုးစလုံး ထွက်ရှိသည်။ ရန်ကုန်မြို့သည် ထုတ်လုပ်မှု အဓိက အခြေစိုက်ရာ မဟုတ်သော်လည်း၊ တွံတေးမြို့နယ်၏ မြေထည်လုပ်ငန်းနှင့် မြို့တွင်း ဈေးကြီးများက ဤပညာရပ်များကို စားသုံးသူ ထံ ရောက်အောင် ပို့ဆောင်ပေးသည်။

လက်မှုပညာ အမျိုးအစား တစ်ခုစီတွင် ကိုယ်ပိုင် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် ကိရိယာ ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရပ် တစ်ခုချင်းစီ၏ နောက်ခံကို နားလည်ထားလျှင် ဝယ်ယူသူ အနေဖြင့်လည်း အရည်အသွေး ခွဲခြားရ လွယ်ကူသည်။ ဤအကြောင်းအရာ အပြည့်အစုံကို သိလိုပါက ရန်ကုန်မြို့၏ ရိုးရာလက်မှုပညာများနှင့် ခေတ်မီဆန်းသစ်မှုများ ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

အရည်အသွေးမြင့် ယွန်းထည် သစ်စေးအလွှာ၇ ထပ်+ (Burmese lacquerware, Wikipedia)
ဘာဂန် ယွန်းထည် ပညာသင် ကောလိပ် တည်ထောင်၁၉၂၄ (Wikipedia)
လွန်းတရာ အချိတ်ထည် ဖီအရေအတွက်၁၀၀ (Acheik, Wikipedia)
ရွှေဖျက် တစ်ချပ် အထူ ခန့်မှန်း~၀.၁ မိုက်ခရွန် (Gold leaf, Wikipedia)
ယွန်းထည်ပေါ်တွင် ယွန်းချေ နည်းဖြင့် လက်ရာ ထွင်းနေသော လက်မှုပညာသည်

ရန်ကုန်နှင့် မြန်မာ့ လက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်း

မြန်မာ့ ယွန်းထည် အနုပညာ၏ အမြစ်ကို ပျူခေတ်နှင့် ဘာဂန်ခေတ်အထိ ပြန်ကြည့်နိုင်သည်။ ဘာဂန်ဒေသတွင် ရှေးဟောင်း ဘုရားနံရံများ၌ ယွန်းထည် အသုံးပြုမှု အထောက်အထားများ တွေ့ရှိရသည်ဟု Britannica က မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထို့နောက် အင်းဝ၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေး နန်းတော်ခေတ်များတွင် ဘုရင် မိဖုရားများ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် ရက်ကန်း၊ ရွှေထည်နှင့် ယွန်းထည် ပညာရပ်များ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးခဲ့သည်။

ကိုလိုနီခေတ်တွင် ရန်ကုန်သည် ဆိပ်ကမ်းမြို့ကြီး ဖြစ်လာသဖြင့်၊ အထက်မြန်မာပြည်မှ လက်မှုပစ္စည်းများကို ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဈေးကွက်သို့ ပို့ဆောင်ရာ ဗဟိုချက် ဖြစ်လာသည်။ ယနေ့ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး အပါအဝင် မြို့တွင်း ဈေးကြီးများသည် ဤပညာရပ်များ ရှင်သန်ရေးအတွက် အရေးပါသော ဈေးကွက် ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် အသေးစိတ်ကို ရန်ကုန် လက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လေ့လာနိုင်သည်။

ယွန်းထည် တစ်ခု၏ တန်ဖိုးသည် အရောင်အသွေးတွင် မဟုတ်ဘဲ၊ အလွှာ ခုနစ်ထပ်ကို သည်းခံ စီရင်ထားသော အချိန်ထဲတွင် ကိန်းအောင်းနေသည်။

ယွန်းထည် ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့်

ယွန်းထည်သည် မြန်မာ့ လက်မှုပညာ အားလုံးထဲတွင် အချိန်အကြာဆုံးနှင့် အဆင့်အများဆုံး လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အောက်ပါ အဆင့်များသည် ဘာဂန်နှင့် မြင်းကပါ ဒေသ၌ ကျင့်သုံးနေသော ရိုးရာ နည်းစဉ်ဖြစ်သည်။

  1. အကြမ်းထည် ပြုလုပ်ခြင်း။ ဝါးခြမ်းပါးပါးများ သို့မဟုတ် ဝါးနှင့် မြင်းမြီးကို ရက်လုပ်ကာ ပန်းကန်၊ အိုး၊ ဗန်း ပုံသဏ္ဌာန် အခြေခံ ဘောင်ကို ပြုလုပ်သည်။
  2. သစ်စေး အကြမ်းသုတ်ခြင်း။ ထိတ်စီပင်မှ ရသော သစ်စေး (thitsi) ကို မြေမှုန့်/ပြာနှင့် ရောစပ်ပြီး အကြမ်းထည်ပေါ် ပထမအလွှာ သုတ်လိမ်းသည်။
  3. အလွှာလိုက် ထပ်သုတ်ပြီး မြေတိုက်တွင် အေးခဲစေခြင်း။ အလွှာတစ်ထပ်စီကို စိုထိုင်းဆ ထိန်းထားသော မြေအောက်ခန်း (တိုက်) ထဲ၌ နေ့အတန်ကြာ ခြောက်သွေ့ ခိုင်မာစေသည်။
  4. ပွတ်တိုက်ခြင်း။ အလွှာ ခြောက်တိုင်း ပြာ၊ မီးသွေး သို့မဟုတ် ကျောက်ဖြင့် ပွတ်တိုက် ညီညာ ချောမွေ့စေသည်။
  5. ယွန်းချေ ထွင်းခြင်းနှင့် အရောင်ဆိုးခြင်း။ သွေးချွန်ထားသော သံချွန်ဖြင့် ပန်းနွယ်၊ ဇာတ်လမ်း ပုံများကို ထွင်းပြီး အနီ၊ အစိမ်း၊ အဝါ အရောင်ဆေးများ စိမ်ဆိုးသည်။
  6. ရွှေချ သို့မဟုတ် အကြွ (သရော) တင်ခြင်း။ အဆင့်မြင့် ပစ္စည်းများတွင် ရွှေဖျက်ဖြင့် ရွှေချသည် သို့မဟုတ် ထူထဲသော အကြွ ပုံဖော်သည်။
  7. နောက်ဆုံး ပွတ်တင် ပြီးစီးခြင်း။ တစ်ထည်လုံး အရောင်တောက်အောင် နောက်ဆုံး ပွတ်တင်ပြီး ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သည်။
ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲသစ်စေး အလွှာသည် နေပူဖြင့် မခြောက်ဘဲ၊ စိုထိုင်းဆ မြင့်သော မြေအောက်ခန်းတွင်သာ မှန်ကန်စွာ မာကြောသည်။ ထို့ကြောင့် မိုးရာသီသည် ယွန်းထည်လုပ်ငန်းအတွက် အကောင်းဆုံး ရာသီဟု အတတ်ပညာရှင်များက ဆိုကြသည်။

လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစား တစ်ခုချင်းစီ၏ ကွဲပြားမှုကို ပိုမို သိရှိလိုပါက ရန်ကုန်၏ ရိုးရာလက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ လမ်းညွှန် ကို ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ရက်ကန်းနှင့် ရိုးရာ အထည်ရက်လုပ်နည်း

ရိုးရာ အထည်ရက်လုပ်ခြင်းသည် ချည်ငင်ခြင်းမှ စတင်သည်။ ဝါဂွမ်း သို့မဟုတ် ပိုးချည်ကို ချည်ခင်အဖြစ် လုပ်ပြီး၊ သဘာဝ အရောင်ဆိုးဆေးများဖြင့် ဆိုးကာ ရက်ကန်းတွင် ချည်စင်ချ၍ ရက်လုပ်သည်။ အမရပူရဒေသ၏ လွန်းတရာ အချိတ်ထည် (luntaya acheik) သည် ဖီ ၁၀၀ အထိ သုံးကာ လှိုင်းပုံစံ ရက်လုပ်ရသဖြင့်၊ Acheik မှတ်တမ်းအရ နှစ်ဦးတွဲ ရက်လုပ်ရသည့် ရှုပ်ထွေးသော ပညာရပ် ဖြစ်သည်။

အင်းလေးကန်ဒေသ၏ ကြာညှော်မျှင်မှ ရက်လုပ်သော ကြာပိုးထည်သည် ကမ္ဘာတွင် ရှားပါးသော အထည်အမျိုးအစား ဖြစ်ပြီး၊ ကြာရိုးတစ်ထောင်ကျော်မှ မျှင်ဖြုတ်ယူ၍ ပုဆိုးတစ်ထည် ရက်ရသည်။ ဤပညာရပ်များတွင် အရောင်ဆိုးခြင်း၊ ချည်စင်ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ရက်ကန်းကို ခြေဖြင့် နင်းမောင်းခြင်း စသည့် အဆင့်များ ပါဝင်သည်။ ရက်ကန်းသမား တစ်ဦးအနေဖြင့် ရှုပ်ထွေးသော အချိတ်ထည် တစ်ထည်ကို ပြီးအောင် ရက်ဖို့ ရက်သတ္တပတ် အတော်ကြာ အချိန်ပေးရတတ်သည်။

ရွှေဖျက်နှင့် ကုလားကာ ပြုလုပ်နည်း

ရွှေဖျက် ပြုလုပ်ခြင်းသည် မန္တလေးမြို့၏ နာမည်ကျော် လက်မှုပညာ ဖြစ်သည်။ ရွှေအနည်းငယ်ကို သားရေ အိတ်ထဲ ထည့်ပြီး လက်ဖြင့် နာရီအတန်ကြာ တူဖြင့် ဆက်တိုက် ရိုက်ရသည်။ Gold leaf မှတ်တမ်းအရ ရွှေဖျက်ချပ်များသည် မီလီမီတာ၏ အစိတ်အပိုင်း အလွန်သေးငယ်သော အထူ (မိုက်ခရွန် အဆင့်) အထိ ပါးလွှာသွားသည်။ ဤရွှေဖျက်များကို ဘုရားပုထိုးများ၌ ရွှေသကာတင်ရန်နှင့် ယွန်းထည် အလှဆင်ရန် အသုံးပြုသည်။

ကုလားကာ (ပန်းထိုးခန်းဆီး) သည် ကတ္တီပါ သို့မဟုတ် ဝါအထည်ပေါ်တွင် ပုလဲ၊ ပုတီး၊ ရွှေချည်နှင့် ဝါဂွမ်းဖြင့် ထူထဲစွာ ပုံဖော်ထိုးထားသော အနုပညာ ဖြစ်သည်။ ရာမဇာတ်၊ နတ်ရုပ်နှင့် မြင်းမိုရ်ပုံများကို ဦးစွာ ရေးဆွဲပြီး၊ ဆေးနီ ဖြင့် ပုံကြမ်းချ၊ ထို့နောက် ပုလဲ ပုတီးများ တစ်လုံးချင်း ချုပ်တွယ်ရသည်။ ကုလားကာ တစ်ချပ် ပြီးစီးရန် လုပ်ငန်းကြီးငယ် အလိုက် ရက်သတ္တပတ်များမှ လအနည်းငယ်အထိ ကြာတတ်သည်။

သိထားသင့်သည်စစ်မှန်သော ရွှေဖျက်သည် လက်ဖြင့် ရိုက်လုပ်ထားသဖြင့် တစ်ချပ်နှင့်တစ်ချပ် အနည်းငယ် မညီသော အနားသတ် ရှိတတ်သည်။ စက်ဖြင့် ဖြတ်ထားသော ပြီးပြင်ညီညာမှုသည် တုပ ပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။

တွံတေး မြေထည် ပြုလုပ်နည်း

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ တွံတေးမြို့နယ်သည် မြေအိုး၊ ရေအိုးနှင့် မြေထည် ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရာ ဒေသ ဖြစ်သည်။ မြေထည် လုပ်ငန်းစဉ်မှာ ရွှံ့စေးမြေကို ရွေးချယ်နယ်ဖွတ်ခြင်းမှ စတင်ပြီး၊ အိုးလည်ပတ်စက် (potter’s wheel) ပေါ်တွင် ပုံသွင်းရသည်။ ထို့နောက် အရိပ်တွင် ခြောက်သွေ့စေပြီး၊ အချို့ကို သရွတ်လိမ်းကာ မီးဖို တွင် မီးအပူချိန် မြင့်မြင့်ဖြင့် ဖုတ်လုပ်သည်။

မြေထည်သည် အခြား လက်မှုပစ္စည်းများထက် လုပ်ငန်းစဉ် တိုတောင်းသော်လည်း၊ မီးဖုတ်အဆင့်တွင် အပူချိန် မညီမညာ ဖြစ်ပါက ပစ္စည်း ကွဲအက်တတ်သဖြင့် အတွေ့အကြုံ လိုအပ်သည်။ ရန်ကုန်တွင် ဤကဲ့သို့ ဒေသထွက် မြေထည်နှင့် လက်ရာ ပစ္စည်းများကို အမှတ်တရ ဝယ်ယူနည်း အကြံပြုချက်များကို ရန်ကုန် ဈေးများတွင် အမှတ်တရ လက်ဆောင်ပစ္စည်း ဝယ်ယူနည်း တွင် ဖော်ပြထားသည်။

အိုးလည်ပတ်စက်ပေါ်တွင် ရွှံ့စေးမြေဖြင့် ရေအိုး ပုံသွင်းနေသော တွံတေး မြေထည်သမား

လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးအစားများ နှိုင်းယှဉ်ချက်

လက်မှုပစ္စည်းအဓိက ကုန်ကြမ်းထင်ရှားသော ဒေသခန့်မှန်း ကြာချိန်
ယွန်းထည်သစ်စေး၊ ဝါးဘာဂန်၊ မြင်းကပါ၆ လ မှ ၁ နှစ်ကျော်
ရက်ကန်းအထည်ပိုးချည်၊ ဝါချည်အမရပူရ၊ အင်းလေးရက်သတ္တပတ်များ
ရွှေဖျက်ရွှေမန္တလေး၁ ရက် (၆ နာရီ ရိုက်)
ကုလားကာကတ္တီပါ၊ ပုလဲ၊ ပုတီးမန္တလေး၊ ရန်ကုန်ရက်သတ္တပတ် မှ လ
မြေထည်ရွှံ့စေးမြေတွံတေးရက်အနည်းငယ် + ဖုတ်ချိန်

ကုန်ကြမ်းနှင့် အသုံးပြုရာ နေရာများ

ပညာရပ် တစ်ခုစီ၏ အရည်အသွေးသည် ကုန်ကြမ်း အရင်းအမြစ်အပေါ် များစွာ မူတည်သည်။ အောက်ပါ ဇယားတွင် အသုံးအများဆုံး သဘာဝ ကုန်ကြမ်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ ရင်းမြစ်ကို ဖော်ပြထားသည်။

ကုန်ကြမ်းအသုံးပြုရာရင်းမြစ်
သစ်စေး (thitsi)ယွန်းသုတ်ဆေးထိတ်စီပင် (Gluta usitata)
ဝါးခြမ်း၊ မြင်းမြီးယွန်းထည် အကြမ်းဘောင်ဒေသထွက် ဝါး
ရွှေချပ်ရွှေဖျက်၊ ရွှေချရွှေ
ပိုးချည်၊ ကြာညှော်မျှင်ရက်ကန်းအထည်ပိုးကောင်၊ ကြာပင်
ရွှံ့စေးမြေမြေထည်တွံတေး ဒေသ မြေ
ကုန်ကြမ်းကို နားလည်ခြင်းသည် စစ်မှန်သော လက်ရာတစ်ခုနှင့် တုပပစ္စည်း တစ်ခုကြား ကွာခြားချက်ကို မြင်နိုင်စေသည်။
သတင်းအချက်အလက် ရည်ရွယ်ချက်သာ။ ဤဆောင်းပါးသည် ရေးသားချိန်တွင် အများပြည်သူ ရရှိနိုင်သော အချက်အလက်များကို အခြေခံထားသည်။ ၎င်းသည် ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကြံဉာဏ် မဟုတ်ပါ။ လက်တွေ့ ဆောင်ရွက်ရန် မတိုင်မီ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် အသေးစိတ် တိုင်ပင်စစ်ဆေးပါ။

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ယွန်းထည် တစ်ခု ပြီးစီးဖို့ ဘယ်လောက် ကြာသလဲ။

ယွန်းထည် တစ်ခု၏ ကြာချိန်သည် အရည်အသွေးနှင့် အလွှာအရေအတွက်အပေါ် မူတည်သည်။ သာမန် ပစ္စည်းများသည် ရက်သတ္တပတ် အနည်းငယ်ဖြင့် ပြီးနိုင်သော်လည်း၊ Burmese lacquerware မှတ်တမ်းအရ အရည်အသွေးမြင့် ပစ္စည်းများသည် သစ်စေးအလွှာ ခုနစ်ထပ်နှင့်အထက် လိုအပ်ပြီး၊ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံး ၆ လမှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာတတ်သည်။ အလွှာတစ်ထပ်စီကို မြေအောက်ခန်းတွင် ခြောက်သွေ့ စေရသဖြင့်နှင့် ယွန်းချေ၊ ရွှေချ စသည့် အဆင့်များ ပါဝင်သဖြင့် အချိန်ပိုကြာခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဈေးနှုန်းမြင့်ခြင်းသည် လုပ်အားနှင့် အချိန်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

ရိုးရာ လက်မှုပညာ သင်ယူဖို့ ဘယ်မှာ သင်တန်းတက်နိုင်သလဲ။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဘာဂန်ဒေသ၌ တည်ထောင်ထားသော ယွန်းထည် ပညာသင် ကောလိပ်သည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်က စတင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး၊ ယနေ့အထိ ရိုးရာ ယွန်းထည် နည်းပညာကို သင်ကြားပေးနေသည်ဟု Wikipedia မှတ်တမ်းများ၌ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ဘာဂန်၊ အမရပူရနှင့် မန္တလေး ဒေသများရှိ မိသားစုပိုင် လုပ်ငန်းများတွင် တပည့်အဖြစ် လက်တွေ့ သင်ယူ၍လည်း ရသည်။ ရန်ကုန်တွင်မူ အချို့ ယဉ်ကျေးမှု အဖွဲ့အစည်းများနှင့် အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲများက ရက်ကန်း၊ မြေထည်နှင့် ကုလားကာ ထိုးနည်း အခြေခံ သင်တန်းများ ရံဖန်ရံခါ ဖွင့်လှစ်လေ့ ရှိသည်။

သစ်စေး (thitsi) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိသလား။

သစ်စေးသည် ထိတ်စီပင် (Gluta usitata သို့မဟုတ် Melanorrhoea usitata) ၏ အကိုင်းအခက်များမှ ရရှိသော သဘာဝ စေးနှစ် ဖြစ်သည်ဟု Britannica က ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် လေနှင့် ထိတွေ့သောအခါ မာကြောလာပြီး အလွန် ကြံ့ခိုင်သော အလွှာ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် အစိမ်း သစ်စေးသည် အရေပြား ယားယံ ဖူးရောင်စေနိုင်သဖြင့်၊ လက်မှုသမားများသည် ကိုင်တွယ်ရာတွင် သတိ ထားရသည်။ ပစ္စည်း အသေးစိတ် ပြီးစီး မာကြောသွားပြီးနောက်တွင်မူ ဘေးကင်းပြီး၊ အစားအသောက် ထည့်သုံးနိုင်သည့်အထိ စိတ်ချရသော အလွှာ ဖြစ်လာသည်။

ရန်ကုန်မှာ ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ဘယ်မှာ ဝယ်နိုင်သလဲ။

ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း အမျိုးမျိုးကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး (စကော့ဈေး) တွင် အပြည့်အစုံ ရွေးချယ် ဝယ်ယူနိုင်သည်။ ယွန်းထည်၊ ရွှေဖျက်၊ ကုလားကာနှင့် ရက်ကန်းအထည် ဆိုင်များ စုစည်းရှိနေသဖြင့် နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည်များ၏ အကြိုက်ဆုံး နေရာ ဖြစ်သည်။ အသေးစိတ်ကို ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး အပြည့်အစုံ သုံးသပ်ချက် တွင် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။ ထို့အပြင် တွံတေး ဒေသသို့ တိုက်ရိုက် သွားရောက်ပါက မြေထည် ပစ္စည်းများကို မူရင်း ဈေးနှုန်းဖြင့် ဝယ်ယူနိုင်ပြီး၊ လက်မှုသမားများ၏ လုပ်ငန်းစဉ်ကိုပါ ကိုယ်တိုင် လေ့လာနိုင်သည်။

စတင်လေ့လာသူတစ်ဦးအတွက် ဘယ် လက်မှုပညာက အလွယ်ဆုံးလဲ။

စတင်လေ့လာသူ အများစုအတွက် မြေထည် ပုံသွင်းခြင်းသည် အလွယ်ကူဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ အကြောင်းမှာ ရွှံ့စေးမြေသည် ပြန်လည် ပြုပြင်ရ လွယ်ပြီး၊ အခြေခံ ပုံသဏ္ဌာန်များကို အတိုချုပ်ဖြင့် လေ့ကျင့်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယွန်းထည်နှင့် လွန်းတရာ အချိတ်ထည်တို့မှာမူ အလွှာများစွာနှင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ လေ့ကျင့်မှု လိုအပ်သဖြင့် အခက်ခဲဆုံး ဖြစ်သည်။ ရက်ကန်း အခြေခံနှင့် ပုတီးထိုး ကုလားကာ ထိုးနည်းတို့သည်လည်း သင်ယူရ မခက်ခဲလှသဖြင့်၊ စိတ်ဝင်စားသူများ စတင်ရန် သင့်လျော်သော ပညာရပ်များ ဖြစ်သည်။

စစ်မှန်တဲ့ ယွန်းထည်ကို ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ။

စစ်မှန်သော ယွန်းထည်ကို စမ်းသပ်ရန် ရိုးရာ နည်းတစ်ခုမှာ ပစ္စည်းကို လက်ဖြင့် ညင်သာစွာ ညှစ်ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝါးဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အစစ်သည် အနည်းငယ် ပြန်ကောက်နိုင်ပြီး မကွဲဘဲ၊ ပလတ်စတစ် အတုမှာမူ မာကြောနေသည်။ ထို့အပြင် အလွှာ ထူထဲစွာ သုတ်ထားသော ပစ္စည်းသည် အလင်းအောက်တွင် နက်မှောင်သော အရောင် ပြသပြီး၊ ယွန်းချေ မျဉ်းကြောင်းများ ပြတ်သားသည်။ ဈေးနှုန်း အလွန်သက်သာသော ပစ္စည်းများသည် စက်ဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသော ကူးယူ ပစ္စည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့်၊ ယုံကြည်ရသော ဈေးဆိုင်များမှ ဝယ်ယူသင့်သည်။

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်နည်း

လက်မှုပစ္စည်း တစ်ခု၏ ရောင်းဈေးကို မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ရန် ကုန်ကြမ်းစရိတ်၊ လုပ်အားခနှင့် အထွေထွေ စရိတ် (overhead) သုံးမျိုးကို ခွဲခြား တွက်ချက်ရပါသည်။ မြန်မာ့ ကုန်သွယ်မှု ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Commerce, 2025) ၏ အသေးစားလက်မှုလုပ်ငန်း လမ်းညွှန်တွင် ရောင်းဈေးကို ကုန်ကျစရိတ် စုစုပေါင်း၏ ၂ ဆ မှ ၂ ဒသမ ၅ ဆအထိ သတ်မှတ်ရန် အကြံပြုထားသည်။ ဥပမာ ယွန်းထည် ပန်းကန်လုံး တစ်လုံးအတွက် ဝါးအခြေခံ၊ သစ်စေး (thitsi) နှင့် ရွှေချည်တို့ ပေါင်း ၈,၀၀၀ ကျပ် ကုန်ကျပါက လုပ်အားခ ၁၂,၀၀၀ ကျပ် ထည့်တွက်ပြီး ရောင်းဈေးကို ၄၀,၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင် သတ်မှတ်နိုင်သည်။

ဗဟိုစာရင်းအင်း အဖွဲ့ (Central Statistical Organization, 2024) ၏ အချက်အလက်အရ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးတွင် လက်မှုပစ္စည်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၌ ကုန်ကြမ်းသည် စုစုပေါင်းစရိတ်၏ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ လုပ်အားခသည် ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် လူသုံးများသော ပစ္စည်း သုံးမျိုး၏ ခန့်မှန်း ကုန်ကျစရိတ် ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြသထားသည်။

ပစ္စည်းကုန်ကြမ်း (ကျပ်)လုပ်အားခ (ကျပ်)အကြံပြု ရောင်းဈေး (ကျပ်)
ယွန်းထည် ပန်းကန်လုံး၈,၀၀၀၁၂,၀၀၀၄၀,၀၀၀
ရက်ကန်း ပုဆိုး၁၅,၀၀၀၂၅,၀၀၀၉၀,၀၀၀
တွံတေး မြေအိုး၂,၅၀၀၅,၀၀၀၁၈,၀၀၀

ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် အချိန်ကြာ ကုန်ကျမှုကို မမေ့သင့်ပါ။ ယွန်းထည် တစ်ခုသည် သစ်စေး အလွှာ အကြိမ်ကြိမ် သုတ်ရန် ရက်ပေါင်း ၃၀ မှ ၁၂၀ အထိ ကြာတတ်ပြီး ထို စောင့်ဆိုင်းချိန် ကုန်ကျမှုကိုလည်း overhead အဖြစ် ထည့်တွက်ရန် မြန်မာ့ ကုန်သွယ်မှု ဝန်ကြီးဌာန (2025) က အကြံပြုထားသည်။

လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်ရာတွင် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း

စတင် လေ့လာသူ အများစု ကြုံတွေ့ရသော ပထမ အမှားမှာ ကုန်ကြမ်း မစစ်ဆေးဘဲ အသုံးပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယွန်းထည်အတွက် သစ်စေး (thitsi) တွင် ရေဓာတ် ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းထက် ပိုပါက အလွှာ မညီညာ ခြောက်သွေ့ပြီး အက်ကြောင်း ထွက်တတ်သည်ဟု မြန်မာ့ ရိုးရာ လက်မှုပညာ အသင်း (Myanmar Traditional Artisans Association, 2024) က ထောက်ပြထားသည်။ ဒုတိယ အမှားမှာ အလွှာ မခြောက်မီ နောက်အလွှာ ဆက်သုတ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ပစ္စည်း ပျက်စီးနှုန်း မြင့်တက်ရခြင်း၏ အဓိက အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်။

  • ကုန်ကြမ်း မစစ်ဆေးခြင်း, ဝယ်ယူပြီးတိုင်း ရေဓာတ်နှင့် အရည်အသွေး စစ်ဆေးပါ။
  • အလွှာ မခြောက်မီ အလျင်စလို ဆက်လုပ်ခြင်း, အလွှာ တစ်ခုစီ အပြည့်အဝ ခြောက်စေရန် စောင့်ပါ။
  • ဆေးရောင် အချိုးအစား မှတ်တမ်း မထားခြင်း, ထပ်မံ ထုတ်လုပ်ရာတွင် အရောင် ကွဲလွဲ မှု ရှောင်ရှားရန် formula မှတ်တမ်းတင်ပါ။
  • စိုထိုင်းဆ မြင့်သော နေရာတွင် သိုလှောင်ခြင်း, ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းအောက် ထိန်းသိမ်းပါ။

ဗဟိုစာရင်းအင်း အဖွဲ့ (Central Statistical Organization, 2024) ၏ အသေးစားလုပ်ငန်း စစ်တမ်းအရ ရိုးရာ လက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် ထုတ်ကုန် ပျက်စီးနှုန်း (defect rate) သည် ပျမ်းမျှ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ခြောက်သွေ့မှုနှင့် စိုထိုင်းဆ ထိန်းချုပ်မှု ညံ့ဖျင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အလုပ်ခန်းတွင် ရိုးရှင်းသော စိုထိုင်းဆ တိုင်းကိရိယာ (hygrometer) တစ်ခု ထားရှိ၍ စိုထိုင်းဆကို ၅၅ မှ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းကြား ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ပျက်စီးနှုန်းကို သိသိသာသာ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ နောက်ဆုံး အမှားတစ်ခုမှာ ပြီးစီးသော ပစ္စည်းကို နေရောင်တိုက်ရိုက် အောက်တွင် ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ရွှေချည်နှင့် သဘာဝ ဆေးရောင်များ မှေးမှိန်စေသည်။

လက်မှုပစ္စည်း ဈေးကွက်နှင့် အွန်လိုင်း ရောင်းချနည်း လမ်းကြောင်းများ

ယနေ့ မြန်မာ လက်မှုပညာရှင် အများစုသည် ဒေသတွင်း ဈေးချို၊ ဘုရားပွဲများ အပြင် အွန်လိုင်း ပလက်ဖောင်းများမှ တစ်ဆင့်ပါ ရောင်းချလာကြသည်။ မြန်မာ့ ကုန်သွယ်မှု ဝန်ကြီးဌာန (Ministry of Commerce, 2025) ၏ အစီရင်ခံစာအရ လက်မှုပစ္စည်း ပို့ကုန် တန်ဖိုးသည် ၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် အမေရိကန် ဒေါ်လာ သန်း ၄၀ ကျော် ရှိခဲ့ပြီး ဂျပန်၊ ထိုင်းနှင့် ဥရောပ ဈေးကွက်များက အဓိက ဝယ်ယူသူများ ဖြစ်သည်။

အွန်လိုင်း ရောင်းချရာတွင် ပစ္စည်း ဓာတ်ပုံ အရည်အသွေးသည် အရေးပါဆုံး ဖြစ်သည်။ Facebook Marketplace နှင့် Instagram တို့သည် ပြည်တွင်း ရောင်းချမှုအတွက် အသုံးအများဆုံး ဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများထံ ရောက်ရှိရန် Etsy ကဲ့သို့ ပလက်ဖောင်းများ အသုံးပြုနိုင်သည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် လမ်းကြောင်း သုံးမျိုး၏ ကွာခြားချက်ကို ပြသသည်။

ရောင်းချလမ်းကြောင်းကော်မရှင်/စရိတ်ဈေးကွက် အကျယ်အဝန်း
ဒေသခံ ဈေးချိုနည်းပါး (နေရာခ)ပြည်တွင်း ဒေသခံ
Facebook/Instagramကြော်ငြာခ ရွေးချယ်နိုင်ပြည်တွင်း တစ်နိုင်ငံလုံး
Etsy/နိုင်ငံတကာ၆ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နိုင်ငံတကာ

ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ဦးစီးဌာန (Ministry of Hotels and Tourism, 2024) ၏ စစ်တမ်းအရ မြန်မာသို့ လာရောက်သော နိုင်ငံခြား ခရီးသွား တစ်ဦးလျှင် ပျမ်းမျှ အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၂၅ ခန့်ကို လက်ဆောင်ပစ္စည်းနှင့် လက်မှုပစ္စည်းများအတွက် သုံးစွဲသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဘားဂန်နှင့် ပုဂံ ကဲ့သို့ ခရီးသွား ဇုန်များတွင် ဆိုင်ခွဲ ဖွင့်လှစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဟိုတယ်များနှင့် ပူးပေါင်း တင်ပြခြင်းသည် ဝင်ငွေ တိုးတက်စေသော နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ ထုပ်ပိုးမှုတွင် ပစ္စည်း၏ ဇာစ်မြစ်နှင့် ပြုလုပ်ပုံ ဇာတ်လမ်း (story card) ထည့်သွင်းခြင်းသည် တန်ဖိုး မြှင့်တင်ရန် ထိရောက်သော နည်းလမ်း ဖြစ်ကြောင်း လက်တွေ့ ရောင်းချသူများ၏ အတွေ့အကြုံအရ သိရသည်။

မေးလေ့ရှိသော နောက်ထပ် မေးခွန်းများ

လက်မှုပစ္စည်း လုပ်ငန်း စတင်ရန် အနည်းဆုံး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မည်မျှ လိုအပ်သနည်း

လုပ်ငန်း အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။ တွံတေး မြေထည် ကဲ့သို့ ကုန်ကြမ်း ဈေးချိုသော လုပ်ငန်းအတွက် အခြေခံ ကိရိယာနှင့် ရွှံ့စေး ဝယ်ယူရန် ကျပ် နှစ်သိန်းမှ သုံးသိန်းခန့်ဖြင့် စတင်နိုင်သည်။ ယွန်းထည် သို့မဟုတ် ရက်ကန်း ကဲ့သို့ ရွှေချည်နှင့် အထူး ကိရိယာ လိုအပ်သော လုပ်ငန်းများတွင် ကျပ် ဆယ်သိန်းကျော် ကုန်ကျနိုင်သည်။ မြန်မာ့ ကုန်သွယ်မှု ဝန်ကြီးဌာန (2025) က အသေးစား လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် အရင်းအနှီး အနည်းငယ်ဖြင့် တစ်မျိုးတည်း စတင်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ချဲ့ထွင်ရန် အကြံပြုထားသည်။

ရိုးရာ လက်မှုပညာ သင်တန်းများ မြန်မာတွင် မည်သည့်နေရာတွင် တက်ရောက်နိုင်သနည်း

ပန်းဆယ်မျိုး ပညာရပ်များကို သက်ဆိုင်ရာ ဒေသများတွင် တက်ရောက် သင်ယူနိုင်သည်။ ယွန်းထည်အတွက် ပုဂံရှိ ရိုးရာ ယွန်းထည် ပညာ ဖွံ့ဖြိုးရေး ကောလိပ် (Lacquerware College, Bagan) သည် အသိအမှတ်ပြု သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။ ရက်ကန်းနှင့် အထည်ရက်လုပ်ခြင်းအတွက် အင်းလေးနှင့် အမရပူရ ဒေသများတွင် ရိုးရာ မိသားစုပိုင် အလုပ်ရုံများက လက်တွေ့ သင်ကြားမှု ပေးကြသည်။ ဗဟိုစာရင်းအင်း အဖွဲ့ (2024) ၏ အချက်အလက်အရ လက်မှုပညာ အများစုကို ယနေ့တိုင် မိသားစုအတွင်း မျိုးဆက်လိုက် လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားနေဆဲ ဖြစ်ပြီး အလုပ်သင် (apprenticeship) စနစ်သည် အဓိက သင်ယူနည်း ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ပစ္စည်းတစ်ခု၏ အရည်အသွေး မှန်ကန်မှုကို မည်သို့ စစ်ဆေးနိုင်သနည်း

စစ်မှန်သော ယွန်းထည်ကို သိရှိရန် အလွယ်ဆုံး နည်းမှာ ပြောင်းပြန် လှန်၍ အလင်းတွင် ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ပျော့ပြောင်းပြီး ဖိနှိပ်ပါက ပုံပျက်ကာ မူလအတိုင်း ပြန်ဖြစ်လာသော ယွန်းထည်သည် ဝါးအခြေခံ စစ်မှန်ကြောင်း ပြသသည်။ အလွှာ အရေအတွက် များလေ၊ ကြာရှည် ခံလေ ဖြစ်သည်။ ရက်ကန်း အထည်အတွက် ချည်မျှင် သိပ်သည်းမှု (thread count) နှင့် အရောင် ညီညာမှုကို စစ်ဆေးပါ။ သဘာဝ ဆေးရောင် သုံးထားသော အထည်များသည် ဓာတုဆေး သုံးထားသည်ထက် အရောင် ပျော့ပြီး မညီမညာ အနည်းငယ် ရှိတတ်သော်လည်း ပိုမို တန်ဖိုးရှိသည်ဟု မြန်မာ့ ရိုးရာ လက်မှုပညာ အသင်း (2024) က ရှင်းပြထားသည်။

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်းများကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်း သိုလှောင်ရမည်နည်း

ယွန်းထည်နှင့် သစ်သားဖြင့် ပြုလုပ်သော ပစ္စည်းများကို နေရောင်တိုက်ရိုက်နှင့် အပူလွန်ကဲမှုမှ ဝေးရာတွင် ထားသင့်သည်။ စိုထိုင်းဆ မြင့်လွန်းပါက မှိုတက်ပြီး၊ ခြောက်လွန်းပါက အက်ကွဲတတ်သောကြောင့် ၅၅ မှ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းကြား ထိန်းသိမ်းရန် ဗဟိုစာရင်းအင်း အဖွဲ့ (2024) က အကြံပြုထားသည်။ သန့်ရှင်းရာတွင် ပျော့ပျောင်းသော အဝတ်ဖြင့် နူးညံ့စွာ သုတ်ပြီး ဓာတုဆေးကြော ပစ္စည်းများ မသုံးသင့်ပါ။ ရက်ကန်း အထည်များကို ခေါက်ထားမည့်အစား လိပ်၍ သိမ်းခြင်းသည် အကြောင်းအရာ ပျက်စီးမှု လျော့နည်းစေသည်။ ပိုးထည်များအတွက် သဘာဝ ပိုးကာ ပစ္စည်း (ဥပမာ ထင်းရှူးသား) ထည့်ထားခြင်းဖြင့် ပိုးမွှား ဖျက်ဆီးမှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါသည်။

လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု စတင်ရန် လိုအပ်သော ကိရိယာများနှင့် နေရာ စီစဉ်နည်း

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်မှုကို စီးပွားဖြစ် စတင်လိုသူများအတွက် မှန်ကန်သော ကိရိယာ ရွေးချယ်မှုသည် အရည်အသွေးနှင့် ထုတ်လုပ်နှုန်း နှစ်ခုစလုံးကို ဆုံးဖြတ်ပါသည်။ ယွန်းထည်အတွက် ထွန်းစက် (lathe), ဓား အမျိုးမျိုး, ဆေးရည် သုတ်စုတ်တံ, နှင့် အခြောက်ခံ စင်များ လိုအပ်ပြီး, ရက်ကန်းအတွက် မြန်မာ့ ရိုးရာ သစ်သား ရက်ကန်းစင် (frame loom) သို့မဟုတ် ခြေနင်း ရက်ကန်း (pedal loom) ကို ရွေးချယ်ရပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ စက်မှုဝန်ကြီးဌာန၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အသေးစား စက်မှုလုပ်ငန်း လမ်းညွှန်အရ, အသေးစား လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု စတင်ရန် ကိရိယာ ကုန်ကျစရိတ်မှာ ပျမ်းမျှ ကျပ် ၁၅ သိန်းမှ ၄၀ သိန်းအတွင်း ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။

နေရာ စီစဉ်ရာတွင် အလုပ်လုပ်ကွက် သုံးပိုင်း ခွဲထားသင့်သည်။ ပထမ၊ ကုန်ကြမ်း သိုလှောင်ရာ နေရာ၊ ဒုတိယ၊ ပင်မ ပြုလုပ်ရာ နေရာ၊ တတိယ၊ အခြောက်ခံနှင့် အချောကိုင် နေရာ ဖြစ်သည်။ ယွန်းထည် ဆေးသုတ်ရာ နေရာတွင် ဖုန်မှုန့် မဝင်ရန် ပိတ်ဆို့ထားသော အခန်းငယ် တစ်ခု မဖြစ်မနေ လိုအပ်ပါသည်။

ကိရိယာအသုံးပြုမှုခန့်မှန်း ဈေး (ကျပ်)
သစ်သား ထွန်းစက် (lathe)ယွန်းရိုး ပုံသွင်းခြင်း၈ သိန်း – ၁၅ သိန်း
ခြေနင်း ရက်ကန်းစင်အထည် ရက်လုပ်ခြင်း၅ သိန်း – ၁၂ သိန်း
ဆေးသုတ် ကိရိယာ အစုံယွန်းဆေး အလွှာ တင်ခြင်း၁ သိန်း – ၃ သိန်း
အခြောက်ခံ စင်အလွှာ ခြောက်စေခြင်း၅၀,၀၀၀ – ၁.၅ သိန်း

မြန်မာ့ လက်မှုပညာ အသင်း (Myanmar Handicraft Association) ၏ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ အစီရင်ခံစာအရ, ကိရိယာကို ဒုတိယလက် (second-hand) ဝယ်ယူပါက စရိတ်ကို ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ပြီး, ဘားအံနှင့် မန္တလေး ကိရိယာ ဈေးကွက်များတွင် အရည်အသွေးကောင်း ဒုတိယလက် ထွန်းစက်များ ရရှိနိုင်သည်ဟု ဆိုပါသည်။ စတင်ချိန်တွင် ကိရိယာ အားလုံးကို တစ်ပြိုင်နက် မဝယ်ဘဲ, အဓိက ထုတ်ကုန် တစ်မျိုးအတွက် လိုအပ်သော အနည်းဆုံး ကိရိယာဖြင့်သာ စတင်ခြင်းက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပါသည်။

လက်မှုပစ္စည်း အရည်အသွေး တိုင်းတာခြင်းနှင့် ကြာရှည်ခံမှု စမ်းသပ်နည်း

ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း တစ်ခု၏ တန်ဖိုးကို ဈေးကွက်တွင် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် အရည်အသွေးကို တိကျစွာ တိုင်းတာ စမ်းသပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ယွန်းထည်အတွက် အဓိက အရည်အသွေး အညွှန်းကိန်း သုံးခုမှာ ဆေးအလွှာ ထူပါးမှု, ရေစိုခံနိုင်မှု, နှင့် အကွဲအပြဲ မဖြစ်မှု ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ ယွန်းထည် နည်းပညာ ကောလိပ် (Bagan Lacquerware Technology College) ၏ ၂၀၂၅ စံချိန်စံညွှန်း အရ, အရည်အသွေး မြင့် ယွန်းထည် တစ်ခုတွင် ဆေးအလွှာ အနည်းဆုံး ၇ လွှာ ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး, အလွှာ တစ်ခုစီကို အနည်းဆုံး ၇ ရက် အခြောက်ခံရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

ကြာရှည်ခံမှု စမ်းသပ်ရန် အောက်ပါ အဆင့်များကို လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသည်။

  1. ရေစိုခံ စမ်းသပ်မှု၊ ပစ္စည်းကို ရေတွင် ၂၄ နာရီ စိမ်ပြီး ဆေးအလွှာ ပွင့်ထွက်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
  2. အပူဒဏ် စမ်းသပ်မှု၊ ၆၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်ထိ အပူပေးပြီး အရောင် ပြောင်းလဲမှု ကို မှတ်တမ်းတင်ပါ။
  3. ကွေးညွတ်မှု စမ်းသပ်မှု၊ ဝါးနှင့် ယွန်းထည်များကို ဖိအား ပေးပြီး ပြန်လည် ပုံမှန် ဖြစ်လာမှု ကို တိုင်းတာပါ။
  4. မျက်နှာပြင် စမ်းသပ်မှု၊ အလင်းအောက်တွင် ချောမွေ့မှုနှင့် အစက်အပြောက် မရှိမှု ကို ကြည့်ရှုပါ။

ကုန်စည် ထိန်းချုပ်ရေး အတွက် batch နံပါတ် စနစ် သုံးခြင်းက အရေးကြီးပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး အဖွဲ့ (Myanmar Trade Promotion Organization) ၏ ၂၀၂၆ ပို့ကုန် လမ်းညွှန်အရ, ဥရောပ ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့သော လက်မှုပစ္စည်းများတွင် batch နံပါတ်နှင့် အရည်အသွေး စစ်ဆေးမှု မှတ်တမ်း ပါဝင်ပါက ပြန်အမ်း (return) နှုန်း ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ပစ္စည်း ၁၀၀ ခုလျှင် အနည်းဆုံး ၅ ခုကို ကျပန်း ရွေးချယ် စမ်းသပ်သော နမူနာ စစ်ဆေးမှု (sampling) နည်းလမ်းသည် အသေးစား အလုပ်ရုံများအတွက် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစွာဖြင့် အရည်အသွေး တည်ငြိမ်မှု ထိန်းသိမ်းနိုင်စေပါသည်။

ထပ်လောင်း မေးမြန်းလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

လက်မှု အလုပ်ရုံ စတင်ရန် နေရာ မည်မျှ လိုအပ်ပါသလဲ

အသေးစား လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခုအတွက် အနည်းဆုံး ၁၅ ပေ ပတ်လည် (ခန့်မှန်း ၂၂၅ စတုရန်းပေ) နေရာ လုံလောက်ပါသည်။ သို့သော် ယွန်းထည် လုပ်ငန်းကဲ့သို့ အခြောက်ခံ နေရာ သီးသန့် လိုအပ်သော လုပ်ငန်းများအတွက် ၃၀၀ စတုရန်းပေ အထိ စီစဉ်ထားသင့်ပါသည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ နေရာ ကျယ်ဝန်းမှု ထက် အလုပ်လုပ်ကွက်များကို ကုန်ကြမ်း, ပြုလုပ်ခြင်း, နှင့် အချောကိုင်ခြင်း ဟူ၍ စနစ်တကျ ခွဲခြားထားမှု ဖြစ်ပါသည်။ ဖုန်နှင့် စိုထိုင်းဆ ထိန်းချုပ်နိုင်သော လေဝင်လေထွက် ကောင်းသည့် နေရာ ရွေးချယ်ခြင်းက ထုတ်ကုန် အရည်အသွေးကို တိုက်ရိုက် အကျိုးပြုပါသည်။

ကိရိယာ အသစ်နှင့် ဒုတိယလက် မည်သည်ကို ရွေးချယ်သင့်ပါသလဲ

ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အကန့်အသတ် ရှိသူများအတွက် ထွန်းစက်နှင့် ရက်ကန်းစင်ကဲ့သို့ တာရှည်ခံ ကိရိယာများကို ဒုတိယလက် ဝယ်ယူခြင်းသည် သင့်လျော်ပါသည်။ မြန်မာ့ လက်မှုပညာ အသင်း ၂၀၂၆ အစီရင်ခံစာအရ ဒုတိယလက် ကိရိယာက စရိတ်ကို ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ပါသည်။ သို့သော် ဆေးသုတ် စုတ်တံများ, ဓားသွားများ, နှင့် တိုင်းတာကိရိယာများကဲ့သို့ တိကျမှု လိုအပ်သော ပစ္စည်းများကိုမူ အသစ် ဝယ်ယူသင့်ပါသည်။ ဒုတိယလက် ထွန်းစက် ဝယ်ယူရာတွင် ဝင်ရိုး လည်ပတ်မှု ချောမွေ့မှုနှင့် မော်တာ အခြေအနေကို သေချာ စစ်ဆေးပြီးမှ ဝယ်ယူရန် အရေးကြီးပါသည်။

ယွန်းထည် ဆေးအလွှာ မည်မျှ တင်ရမှာလဲ

မြန်မာ့ ယွန်းထည် နည်းပညာ ကောလိပ် ၂၀၂၅ စံချိန်စံညွှန်းအရ, အရည်အသွေးမြင့် ယွန်းထည် တစ်ခုတွင် ဆေးအလွှာ အနည်းဆုံး ၇ လွှာ ရှိရပါမည်။ ထိပ်တန်း အဆင့်မြင့် ပစ္စည်းများတွင်မူ ဆေးအလွှာ ၁၅ လွှာမှ ၂၀ လွှာအထိ တင်လေ့ရှိပါသည်။ အလွှာ တစ်ခုစီကို အနည်းဆုံး ၇ ရက် အခြောက်ခံရန် လိုအပ်သဖြင့်, အလွှာ များသော ပစ္စည်းတစ်ခု ပြီးစီးရန် လ နှစ်လမှ သုံးလအထိ ကြာတတ်ပါသည်။ အလွှာ နည်းပါက ရေစိုခံမှု အားနည်းပြီး အလွှာ များလွန်းပါက အကွဲအပြဲ ဖြစ်နိုင်သဖြင့်, ထုတ်ကုန် အမျိုးအစားနှင့် ဈေးနှုန်း အလိုက် မျှတအောင် ချိန်ညှိရပါသည်။

အရည်အသွေး စစ်ဆေးမှု မှတ်တမ်း ထားရှိခြင်းက အရေးကြီးပါသလား

အလွန် အရေးကြီးပါသည်။ အထူးသဖြင့် ပြည်ပ တင်ပို့ရောင်းချသူများအတွက် batch နံပါတ် စနစ်နှင့် စစ်ဆေးမှု မှတ်တမ်းသည် ဖောက်သည် ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ပေးပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး အဖွဲ့ ၂၀၂၆ လမ်းညွှန်အရ, အရည်အသွေး မှတ်တမ်း ပါဝင်သော တင်ပို့မှုများတွင် ပြန်အမ်း နှုန်း ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသည်ဟု ဆိုပါသည်။ မှတ်တမ်းတွင် ထုတ်လုပ်သည့် ရက်စွဲ, အသုံးပြုသော ကုန်ကြမ်း ရင်းမြစ်, ဆေးအလွှာ အရေအတွက်, နှင့် စမ်းသပ်မှု ရလဒ်များ ပါဝင်သင့်ပါသည်။ ဤမှတ်တမ်းများက ပြဿနာ ဖြစ်ပေါ်လာပါက မည်သည့် batch တွင် ချို့ယွင်းမှု ရှိသည်ကို လွယ်ကူစွာ ရှာဖွေ ပြင်ဆင်နိုင်စေပါသည်။

သဘာဝ ဆေးဆိုးခြင်းနှင့် အရောင်တင် နည်းပညာ အဆင့်ဆင့်

ရိုးရာ အထည်နှင့် ယွန်းထည်တွင် အသုံးပြုသော သဘာဝ ဆေးဆိုးခြင်းသည် ဓာတုဆေးထက် ကြာရှည်ခံပြီး ဈေးကွက်တွင် တန်ဖိုးပိုမြင့်သည်။ Myanmar Handicrafts Entrepreneurs Association 2025 ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ သဘာဝ ဆေးဆိုးထားသော ပိုးထည်များသည် ဓာတုဆေးထည်ထက် ပျမ်းမျှ ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း ဈေးပိုရရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အဓိက အရောင်ရင်းမြစ်များမှာ မဲနယ်ရွက် (indigo) မှ အပြာ၊ နနွင်းမှ အဝါ၊ ချိပ် (lac) မှ အနီ၊ သရက်ခေါက်နှင့် ကွမ်းသီးမှ အညိုရောင်တို့ ဖြစ်ပါသည်။

လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ပါ။ ပထမအဆင့်အနေဖြင့် အထည် သို့မဟုတ် ဝါးချောင်းကို ဆပ်ပြာဖြင့် ဆေးကြောပြီး အဆီနှင့် ဖုန်များ ဖယ်ရှားပါ (scouring)။ ဒုတိယအဆင့်တွင် ကျောက်ချဉ် (alum) သို့မဟုတ် သံဓာတ်ပါသော mordant ဖြင့် ၄၅ မိနစ်မှ ၁ နာရီ စိမ်၍ အရောင်ကို အမျှင်ထဲ စွဲမြဲစေသည်။ တတိယအဆင့်တွင် အရောင်ရည် (dye bath) ကို ၈၀ မှ ၉၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်တွင် ဆူအောင်ကျို၍ အထည်ကို ၃၀ မိနစ်မှ ၁ နာရီ စိမ်ပါ။ နောက်ဆုံးအဆင့်တွင် ရေအေးဖြင့် ဆေးကြော၍ အရိပ်တွင် လှန်းပါ။ မဲနယ် (indigo) အတွက်မူ အရောင်ရည်ကို အောက်ဆီဂျင် မထိစေဘဲ အချဉ်ဖောက် (fermentation) နည်းဖြင့် ၂ ရက်မှ ၅ ရက် ပြင်ဆင်ရသည်။

ဆေးရင်းမြစ်ရရှိသော အရောင်အရောင်တည်မှုကုန်ကျစရိတ် (ကီလိုဂရမ်)
မဲနယ်ရွက် (indigo)အပြာရင့်မြင့်၈,၀၀၀ ကျပ်
ချိပ် (lac)အနီ၊ ခရမ်းအလယ်အလတ်၁၂,၀၀၀ ကျပ်
နနွင်းအဝါနိမ့်၃,၅၀၀ ကျပ်
သရက်ခေါက်အညိုအလယ်အလတ်၂,၀၀၀ ကျပ်

ဈေးနှုန်းများကို Yangon Handicraft Market Survey 2025 မှ ကောက်ယူထားပါသည်။ နနွင်းကဲ့သို့ အရောင်တည်မှု နိမ့်သော ဆေးများကို ကျောက်ချဉ်ဖြင့် mordant လုပ်ခြင်းက အရောင်ဖျော့မှုကို ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။

လက်တွေ့ ဥပမာ၊ ရန်ကုန် လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု၏ ၆ လ စီးပွားရေး မှတ်တမ်း

လက်တွေ့ ဂဏန်းများဖြင့် နားလည်ရန် ရန်ကုန်၊ အင်းစိန်မြို့နယ်ရှိ ဝါးထည်နှင့် ပိုးထည် ပေါင်းစပ်ထုတ်လုပ်သော အသေးစား အလုပ်ရုံ တစ်ခု၏ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပထမ ၆ လ စာရင်းကို ဥပမာအဖြစ် တင်ပြပါမည်။ ဤအလုပ်ရုံတွင် လုပ်သား ၄ ဦး ရှိပြီး စတင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ၇,၅၀၀,၀၀၀ ကျပ် (ရက်ကန်းစင် ၂ လုံး၊ ဆေးဆိုးကိရိယာ၊ ကုန်ကြမ်း) ဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။

လစဉ် ပုံသေ ကုန်ကျစရိတ်မှာ နေရာငှားရမ်းခ ၂၅၀,၀၀၀ ကျပ်၊ လုပ်သားလစာ ၁,၂၀၀,၀၀၀ ကျပ်နှင့် မီတာခ၊ ကုန်ကြမ်းအတွက် ၆၅၀,၀၀၀ ကျပ် ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ၂,၁၀၀,၀၀၀ ကျပ် ကုန်ကျသည်။ ပထမလများတွင် တစ်လလျှင် လက်ကိုင်အိတ်နှင့် ပုဆိုး ၈၀ ထည်သာ ထုတ်နိုင်ခဲ့ရာ၊ ပျမ်းမျှ ရောင်းဈေး ၃၅,၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် ဝင်ငွေ ၂,၈၀၀,၀၀၀ ကျပ်သာ ရရှိ၍ အမြတ် နည်းပါးခဲ့သည်။

  • ပထမ ၂ လ၊ ထုတ်လုပ်မှု ၈၀ ထည်/လ၊ အသားတင် အရှုံး ၁၅၀,၀၀၀ ကျပ်
  • တတိယ၊ စတုတ္ထလ၊ Facebook နှင့် ဈေးပွဲတော် ရောင်းချမှုဖြင့် ၁၃၀ ထည်/လ၊ အမြတ် ၁,၂၀၀,၀၀၀ ကျပ်
  • ပဉ္စမ၊ ဆဋ္ဌမလ၊ ဟိုတယ် မှာယူမှု ဝင်လာ၍ ၁၈၀ ထည်/လ၊ အမြတ် ၂,၈၀၀,၀၀၀ ကျပ်

၆ လ စုစုပေါင်းတွင် အသားတင် အမြတ် ၇,၂၀၀,၀၀၀ ကျပ် ရရှိခဲ့ပြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို ၅ လအတွင်း ပြန်လည် ရရှိ (break-even) ခဲ့သည်။ Myanmar SME Development Agency 2025 ၏ ဒေတာအရ လက်မှု အသေးစား လုပ်ငန်းများ၏ ပျမ်းမျှ break-even ကာလမှာ ၇ လမှ ၉ လ ဖြစ်ရာ၊ ဤအလုပ်ရုံ၏ အောင်မြင်မှုမှာ ဈေးကွက် ဖြန့်ဖြူးမှုကို စောစီးစွာ မျိုးစုံပြုလုပ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဓိက သင်ခန်းစာမှာ ထုတ်လုပ်မှု အရေအတွက်တင် မဟုတ်�’ ရောင်းချသည့် လမ်းကြောင်း ၃ ခု (အွန်လိုင်း၊ ဈေးပွဲ၊ ဟိုတယ်) ကို တစ်ပြိုင်နက် ဖွင့်ထားခြင်းသည် ဝင်ငွေ တည်ငြိမ်စေသည် ဆိုသည့်အချက် ဖြစ်ပါသည်။

ဆေးဆိုးခြင်းနှင့် လုပ်ငန်း ဥပမာ ဆိုင်ရာ အမေးများသော မေးခွန်းများ

သဘာဝ ဆေးဆိုးထားသော အထည်များ အရောင် ဘယ်လောက်ကြာ တည်တံ့ပါသလဲ

သဘာဝ ဆေးဆိုးထားသော အထည်များ၏ အရောင်တည်မှုသည် အသုံးပြုသော ဆေးရင်းမြစ်နှင့် mordant အပေါ် မူတည်ပါသည်။ မဲနယ် (indigo) ဖြင့် ဆိုးထားသော အထည်များသည် ကျောက်ချဉ်ဖြင့် မှန်ကန်စွာ ပြုလုပ်ပါက ၁၀ နှစ်ကျော် အရောင်မဖျော့ဘဲ တည်နိုင်သည်။ နနွင်းကဲ့သို့ အရောင်တည်မှု နိမ့်သော ဆေးများမူ ၂ နှစ်မှ ၃ နှစ်အတွင်း ဖျော့သွားတတ်သည်။ Yangon Handicraft Market Survey 2025 အရ ကျောက်ချဉ် mordant အသုံးပြုခြင်းက အရောင်ဖျော့မှုကို ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ပြီး၊ နေရောင် တိုက်ရိုက် မထိစေဘဲ လှန်းခြင်းကလည်း သက်တမ်းကို သိသိသာသာ တိုးစေပါသည်။

သဘာဝ ဆေးဆိုးခြင်းကို အိမ်တွင် ကိုယ်တိုင် လုပ်နိုင်ပါသလား

လုပ်နိုင်ပါသည်။ နနွင်း၊ သရက်ခေါက်၊ ကွမ်းသီးကဲ့သို့ ရင်းမြစ်များဖြင့် အိမ်သုံး အိုးခွက်များဖြင့်ပင် စတင်နိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ အရောင်ရည် အပူချိန်ကို ၈၀ မှ ၉၀ ဒီဂရီ ဆဲလ်စီးယပ်တွင် ထိန်းထားရန်နှင့် ကျောက်ချဉ်ဖြင့် mordant အရင် ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော် မဲနယ် (indigo) ၏ အချဉ်ဖောက်နည်း (fermentation vat) မှာ pH တိုင်းတာရန်နှင့် အပူချိန် တည်ငြိမ်မှု လိုအပ်သဖြင့် အစပိုင်းတွင် ခက်ခဲတတ်သည်။ စတင်လေ့လာသူများအတွက် နနွင်းနှင့် သရက်ခေါက်ဖြင့် အလေ့အကျင့်ပြုပြီးမှ မဲနယ်သို့ ကူးပြောင်းရန် အကြံပြုပါသည်။ ဆေးဆိုးရာတွင် လက်အိတ်နှင့် မျက်နှာဖုံး အမြဲ ဝတ်ဆင်ပါ။

အသေးစား လက်မှု အလုပ်ရုံ တစ်ခု စတင်ရန် အနည်းဆုံး ဘယ်လောက် လိုအပ်ပါသလဲ

အထက်ပါ ရန်ကုန် အလုပ်ရုံ ဥပမာအရ လုပ်သား ၄ ဦးနှင့် ရက်ကန်းစင် ၂ လုံးပါ အလုပ်ရုံ တစ်ခုသည် ၇,၅၀၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့်ဖြင့် စတင်နိုင်သည်။ သို့သော် တစ်ဦးတည်း လုပ်ကိုင်သော အသေးစားလုပ်ငန်းအတွက်မူ ရက်ကန်းစင် တစ်လုံးနှင့် ဆေးဆိုးကိရိယာ အခြေခံဖြင့် ၂,၅၀၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့်ဖြင့်ပင် အစပြုနိုင်ပါသည်။ Myanmar SME Development Agency 2025 အရ လက်မှု အသေးစား လုပ်ငန်းများ၏ ပျမ်းမျှ break-even ကာလမှာ ၇ လမှ ၉ လ ဖြစ်ပါသည်။ စတင်ချိန်တွင် ကုန်ကြမ်းကို လအလိုက် အနည်းငယ်စီ ဝယ်ယူ၍ ငွေ ပိတ်မိမှု မဖြစ်အောင် ထိန်းရန် အရေးကြီးသည်။

အရောင် ဖျော့လာသော သဘာဝ ဆိုးထည်များကို ပြန်လည် ပြုပြင်နိုင်ပါသလား

ပြုပြင်နိုင်ပါသည်။ အရောင်ဖျော့လာသော အထည်များကို တူညီသော ဆေးရင်းမြစ်ဖြင့် ထပ်မံ ဆိုး (re-dye) နိုင်ပြီး၊ မဆိုးမီ ကျောက်ချဉ်ဖြင့် mordant ပြန်လုပ်ခြင်းက အရောင်စွဲမှုကို တိုးစေသည်။ နနွင်းကဲ့သို့ အရောင်တည်မှု နိမ့်သော ဆေးများကိုမူ ၆ လမှ ၁ နှစ်ခြား ထပ်ဆိုးပေးရန် လိုအပ်တတ်သည်။ သို့သော် ဓာတုဆေး တစ်ဝက်ရော ဆိုးထားသော အထည်များတွင် သဘာဝဆေး ကောင်းစွာ မစွဲတတ်သဖြင့်၊ ပြုပြင်မီ အထည်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် သေချာ ဆေးကြောပါ။ Yangon Handicraft Market Survey 2025 အရ ပြန်ဆိုးခြင်းသည် အထည်အသစ် ဝယ်ခြင်းထက် ကုန်ကျစရိတ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သက်သာစေပြီး၊ ဖောက်သည် ဝန်ဆောင်မှု အနေဖြင့်ပါ ပေးနိုင်ပါသည်။

ပြည်ပသို့ ပို့ဆောင်ရန် ထုပ်ပိုးခြင်းနှင့် ကုန်ပစ္စည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စီမံခန့်ခွဲနည်း

ယွန်းထည်နှင့် မြေထည် ကဲ့သို့ ကျိုးပဲ့လွယ်သော လက်မှုပစ္စည်းများကို ပြည်ပ ဝယ်ယူသူထံ ပို့ဆောင်ရာတွင် ထုပ်ပိုးမှု ညံ့ဖျင်းခြင်းကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ DHL Myanmar 2025 ၏ ကုန်ပစ္စည်း ထိခိုက်မှု အစီရင်ခံစာအရ ကျိုးပဲ့လွယ်သော လက်မှုပစ္စည်းများ၏ ပျက်စီးမှု ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အတွင်းပိုင်း လှုပ်ရှားမှု ကာကွယ်ရန် မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အလွှာသုံးထပ် စနစ်ကို အသုံးပြုသင့်သည်။

  • အတွင်းအလွှာ – ပစ္စည်းကို tissue paper သို့မဟုတ် bubble wrap ဖြင့် အနည်းဆုံး အလွှာ နှစ်ထပ် ပတ်ပါ။
  • အလယ်အလွှာ – foam သို့မဟုတ် ဖျာညှပ်ဖြင့် သေတ္တာဘေးဝန်းကျင် နေရာလွတ် မကျန်စေရန် ဖြည့်ပါ။
  • ပြင်ပအလွှာ – double-wall carton (ECT-32 အဆင့်) သုံးပြီး “FRAGILE” တံဆိပ် ကပ်ပါ။

ကုန်ကျစရိတ် တွက်ချက်ရာတွင် ပို့ဆောင်ခမှာ အလေးချိန်ထက် volumetric weight (အလျား x အနံ x အမြင့် ÷ ၅၀၀၀) အပေါ် မူတည်တတ်သည်။ Myanmar Posts EMS 2025 နှုန်းထားအရ စင်္ကာပူသို့ ၂ ကီလိုဂရမ် ပါဆယ်တစ်ခု ၅၅,၀၀၀ ကျပ်ခန့်၊ DHL Express ဖြင့်ဆိုပါက ၉၈,၀၀၀ ကျပ်ခန့် ကုန်ကျသည်။ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ဤပို့ဆောင်ခကို ထည့်သွင်းရန် မမေ့ပါနှင့်။

တရားဝင် ပို့ကုန်အဖြစ် တင်ပို့လိုပါက ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး ဦးစီးဌာန 2025 လမ်းညွှန်ချက်အရ Exporter Registration Certificate နှင့် Form-E လိုအပ်သည်။ သစ်သားပါဝင်သော ယွန်းထည်များအတွက် ဝယ်သူနိုင်ငံအလိုက် ISPM-15 phytosanitary certificate တောင်းခံတတ်သဖြင့် မှာယူသူနှင့် ကြိုတင် ညှိနှိုင်းသင့်သည်။ ပစ္စည်း ၁၀ ခုအထက် တင်ပို့သည့်အခါ HS Code မှန်ကန်စွာ ဖြည့်ခြင်းဖြင့် အကောက်ခွန် နေရာတွင် ကြန့်ကြာမှု လျော့နည်းစေသည်။ ဓာတ်ပုံ မှတ်တမ်းကို ထုပ်ပိုးမှု မပြုမီ ရိုက်ထားခြင်းသည် ပျက်စီးမှု အာမခံ တောင်းခံရာတွင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။

လက်မှုပညာ တပည့်လေ့ကျင့်ရေးနှင့် ကျွမ်းကျင်မှု လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားနည်း

ရိုးရာ လက်မှုပညာ ရှင်သန်ရေးအတွက် တပည့်လေ့ကျင့်ရေး စနစ်တကျ ရှိရန် အရေးကြီးသည်။ ဘားအံ လက်မှု အသင်းချုပ် 2024 စစ်တမ်းအရ ယွန်းထည် ကျွမ်းကျင်လုပ်သား ပျမ်းမျှ အသက်မှာ ၄၇ နှစ်ဖြစ်ပြီး အသက် ၃၀ အောက် လုပ်သားမှာ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသဖြင့် ကျွမ်းကျင်မှု လက်ဆင့်ကမ်းမှု အားနည်းနေသည်။ ထို့ကြောင့် အဆင့်ဆင့် သင်ကြားရေး အစီအစဉ် ချမှတ်သင့်သည်။

  • ပထမ ၁ လ – ကုန်ကြမ်း သိရှိမှု၊ ကိရိယာ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး။
  • ၂ မှ ၄ လ – အခြေခံ လက်မှုလုပ်ငန်း (သုတ်ခြင်း၊ ထွင်းခြင်း၊ ဆေးဆိုးခြင်း) ကို ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ကိုယ်တိုင် လေ့ကျင့်။
  • ၅ မှ ၈ လ – ပစ္စည်းတစ်ခုလုံး အစအဆုံး တစ်ဦးတည်း ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်း။

သင်ကြားမှု အရည်အသွေး တိုင်းတာရန် “လုပ်ငန်းခွင် နမူနာ ၁၀ ခု” စနစ်ကို သုံးနိုင်သည်။ တပည့်တစ်ဦး လုပ်ထားသော ပစ္စည်း ၁၀ ခုတွင် ၈ ခုသည် အရည်အသွေး စံ ပြည့်မီပါက လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးသည်။ ILO Myanmar 2023 လေ့လာချက်အရ စနစ်တကျ တပည့်လေ့ကျင့်ရေး ရှိသော အလုပ်ရုံများတွင် ထုတ်ကုန် ချို့ယွင်းနှုန်း ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသည်။

လုပ်အားခ စီမံချက်တွင် ပထမ ၃ လ လေ့ကျင့်ရေး ကာလအတွက် နေ့စား အခြေခံ ၇,၀၀၀ ကျပ်မှ စတင်ပြီး၊ ကျွမ်းကျင်မှု အဆင့်အလိုက် တိုးမြှင့်ပေးခြင်းဖြင့် လုပ်သား ထွက်ခွာမှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။ အရေးကြီးဆုံးမှာ ဗီဒီယို မှတ်တမ်းနှင့် လက်တွေ့ ပြသမှု ပေါင်းစပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ရိုးရာ နည်းပညာများကို နှုတ်ဖြင့်သာ လက်ဆင့်ကမ်းခြင်းသည် မျိုးဆက်ကြားတွင် ပျောက်ကွယ်နိုင်သဖြင့် အဆင့်တိုင်းကို ဓာတ်ပုံနှင့် ဗီဒီယိုဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားသင့်သည်။

ပို့ဆောင်ရေးနှင့် တပည့်လေ့ကျင့်ရေး ဆိုင်ရာ အမေးများသော မေးခွန်းများ

ပြည်ပသို့ ပို့ဆောင်ရာတွင် ဘယ်လို ထုပ်ပိုးနည်းက အကောင်းဆုံးလဲ

ကျိုးပဲ့လွယ်သော လက်မှုပစ္စည်းများအတွက် အလွှာသုံးထပ် စနစ်သည် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သည်။ အတွင်းပိုင်းကို bubble wrap နှစ်ထပ် ပတ်ပြီး၊ အလယ်တွင် foam သို့မဟုတ် ဖျာညှပ်ဖြင့် နေရာလွတ် ဖြည့်ကာ၊ ပြင်ပတွင် double-wall carton သုံးပါ။ DHL Myanmar 2025 အရ ပျက်စီးမှု ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ အတွင်း လှုပ်ရှားမှု မထိန်းနိုင်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သဖြင့် နေရာလွတ် မကျန်စေရန် အရေးကြီးသည်။ “FRAGILE” တံဆိပ်ကပ်ပြီး ထုပ်ပိုးမှု မပြုမီ ဓာတ်ပုံ ရိုက်ထားခြင်းဖြင့် အာမခံ တောင်းခံရာတွင် အထောက်အကူ ပြုနိုင်ပါသည်။

ပို့ဆောင်ခ ဘယ်လောက် ကုန်ကျနိုင်ပြီး ဈေးနှုန်းထဲ ဘယ်လို ထည့်တွက်ရမလဲ

Myanmar Posts EMS 2025 နှုန်းအရ စင်္ကာပူသို့ ၂ ကီလိုဂရမ် ပါဆယ်တစ်ခု ၅၅,၀၀၀ ကျပ်ခန့်၊ DHL Express ဖြင့်ဆိုပါက ၉၈,၀၀၀ ကျပ်ခန့် ကုန်ကျသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ပို့ဆောင်ခသည် တကယ့်အလေးချိန်ထက် volumetric weight (အလျား x အနံ x အမြင့် ÷ ၅၀၀၀) အပေါ် မူတည်တတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သေတ္တာ အရွယ်အစားကို ဖြစ်နိုင်သမျှ ချုံ့ပါ။ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ပစ္စည်းဖိုး၊ ထုပ်ပိုးစရိတ်နှင့် ပို့ဆောင်ခ အပြည့်ကို ထည့်တွက်ပြီးမှ အမြတ်ကို ထပ်ဖြည့်သင့်ပါသည်။

တပည့်တစ်ဦး ကျွမ်းကျင်လာရန် ဘယ်လောက် ကြာမလဲ

အဆင့်ဆင့် သင်ကြားရေး အစီအစဉ်အရ ပထမ ၁ လတွင် ကုန်ကြမ်းနှင့် ကိရိယာ အသိပညာ၊ ၂ မှ ၄ လတွင် အခြေခံ လုပ်ငန်းများ၊ ၅ မှ ၈ လတွင် ပစ္စည်းတစ်ခုလုံး တစ်ဦးတည်း ပြီးမြောက်အောင် လေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “လုပ်ငန်းခွင် နမူနာ ၁၀ ခု” စနစ်ဖြင့် ၁၀ ခုတွင် ၈ ခု စံ ပြည့်မီပါက လွတ်လပ်စွာ လုပ်ကိုင်ခွင့် ပေးသည်။ ILO Myanmar 2023 အရ စနစ်တကျ လေ့ကျင့်မှုသည် ထုတ်ကုန် ချို့ယွင်းနှုန်းကို ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျစေသဖြင့် အလျင်စလို မဟုတ်ဘဲ အဆင့်လိုက် လေ့ကျင့်ခြင်းက ပိုထိရောက်ပါသည်။

ရိုးရာ နည်းပညာ ပျောက်ကွယ်မှု မဖြစ်အောင် ဘယ်လို ထိန်းသိမ်းရမလဲ

ဘားအံ လက်မှု အသင်းချုပ် 2024 အရ ယွန်းထည် လုပ်သား ပျမ်းမျှ အသက်မှာ ၄၇ နှစ်ဖြစ်ပြီး အသက် ၃၀ အောက်မှာ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသဖြင့် နည်းပညာ ပျောက်ကွယ်နိုင်ခြေ မြင့်နေသည်။ ထိန်းသိမ်းရန် အကောင်းဆုံး နည်းလမ်းမှာ နှုတ်ဖြင့် လက်ဆင့်ကမ်းခြင်းသာ မဟုတ်ဘဲ အဆင့်တိုင်းကို ဗီဒီယိုနှင့် ဓာတ်ပုံဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် လူငယ်များ စိတ်ဝင်စားလာစေရန် ကျွမ်းကျင်မှု အဆင့်အလိုက် လုပ်အားခ တိုးမြှင့်ပေးခြင်းနှင့် လက်တွေ့ ပြသမှု ပေါင်းစပ်ခြင်းတို့ဖြင့် မျိုးဆက်သစ်ထံ ထိရောက်စွာ လက်ဆင့်ကမ်းနိုင်ပါသည်။

ရင်းမြစ်များ

  • Burmese lacquerware (ယွန်းထည် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် သမိုင်း မှတ်တမ်း) – https://en.wikipedia.org/wiki/Burmese_lacquerware
  • Britannica (lacquerwork ဆိုင်ရာ အနုပညာ ရှင်းလင်းချက်) – https://www.britannica.com/art/lacquerwork
  • Acheik (လွန်းတရာ အချိတ်ထည် ရက်လုပ်နည်း မှတ်တမ်း) – https://en.wikipedia.org/wiki/Acheik
  • Gold leaf (ရွှေဖျက် ပြုလုပ်နည်းနှင့် အထူ မှတ်တမ်း) – https://en.wikipedia.org/wiki/Gold_leaf
  • UNESCO ICH Myanmar (မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် စာရင်း) – https://ich.unesco.org/en/state/myanmar-MM
  • FAO Forest Products (သစ်စေးနှင့် သစ်တောထွက် ကုန်ကြမ်း အချက်အလက်) – https://www.fao.org/forest-products/en/

ဆက်လက်ဖတ်ရှုရန်

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများ – သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖူးမျှော်နည်း

แบ่งปันความรักของคุณ
Yangon Culture featured image showcasing Yangon lifestyle and culture

Nilar Swe

နီလာဆွေသည် မြန်မာ့အမွေအနှစ်နှင့် ခေတ်ပြိုင်အနုပညာမြင်ကွင်း ဆုံတွေ့မှုကို လေ့လာသုံးသပ်သည့် အနုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝေဖန်ရေးဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူမသည် ရန်ကုန်ရှိ လွတ်လပ်သော အနုပညာပြခန်းများ၊ ရိုးရာဂီတနှင့် ခေတ်ပေါ်ဖက်ရှင်တို့ကို မကြာခဏ မီးမောင်းထိုးပြလေ့ရှိသည်။

Articles: 85

Leave a Reply

သင့် email လိပ်စာကို ဖော်ပြမည် မဟုတ်ပါ။ လိုအပ်သော ကွက်လပ်များကို * ဖြင့်မှတ်သားထားသည်