ရန်ကုန် လက်မှုပညာ သင်တန်းနှင့် အလုပ်ရုံ လမ်းညွှန်

အနှစ်ချုပ်

ရန်ကုန်မြို့သည် မြန်မာ့ရိုးရာ လက်မှုပညာ၏ အသက်ဝင်ဆုံး ဗဟိုချက်တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ယွန်းထည်၊ ရက်ကန်း၊ ပန်းပု၊ ရွှေချည်ထိုးနှင့် ငွေထည်လုပ်ငန်းတို့ကို တစ်နေရာတည်းတွင် လေ့လာ သင်ယူနိုင်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသက်အကြီးဆုံး တရားဝင် လက်မှုပညာ သင်တန်းကျောင်းဖြစ်သော ဗဂန် ယွန်းထည် နည်းပညာ ကောလိပ်ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် စတင် တည်ထောင်ခဲ့ရာ၊ ရိုးရာ အနုပညာ သင်ကြားရေး အစဉ်အလာသည် ယခုဆို နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် သက်တမ်းရှိနေပြီ ဖြစ်သည် (UNESCO)။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်...

2 min read

မာတိကာ

1 ရန်ကုန် လက်မှုပညာ သင်တန်းများ၏ အရေးပါမှု
2 သမိုင်းကြောင်း – လက်မှုပညာ သင်ကြားရေး၏ နောက်ခံ
3 ရန်ကုန်တွင် သင်ယူနိုင်သော လက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ
4 ထင်ရှားသော သင်တန်းကျောင်းနှင့် အလုပ်ရုံများ
5 သင်တန်းကြေး၊ ကာလနှင့် ဝင်ခွင့်
6 သင်တန်းတစ်ခု ရွေးချယ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်များ
7 အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းနှင့် အနာဂတ်
8 မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ
8.1 ရန်ကုန်တွင် လက်မှုပညာ သင်တန်း ဘယ်နေရာတွေမှာ တက်နိုင်သလဲ။
8.2 ယွန်းထည် သင်တန်း ဘယ်လောက် ကြာသလဲ။
8.3 သင်တန်းကြေး ဘယ်လောက် ကျသလဲ။
8.4 ကြိုတင် အတွေ့အကြုံ မလိုဘဲ စတင်နိုင်သလား။
8.5 ခရီးသွားများအတွက် တိုတောင်းသော workshop ရှိသလား။
8.6 သင်တန်း ပြီးရင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ဘယ်လို ရှိသလဲ။
9 လက်မှုသင်တန်းတစ်ခုသို့ စတင်တက်ရောက်ရန် လက်တွေ့ အဆင့်လိုက် လမ်းညွှန်
10 သင်တန်းသားများ မကြာခဏ ကျူးလွန်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း
11 တကယ့်ဖြစ်ရပ်မှန် ဥပမာ – အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း တည်ထောင်ခြင်း
12 နောက်ထပ် အမေးများသော မေးခွန်းများ
12.1 လက်မှုသင်တန်းတစ်ခုကို ပြီးဆုံးရန် ပျှမ်းမျှ အချိန် မည်မျှ ကြာသနည်း။
12.2 ကိုယ်တိုင် အိမ်တွင် သင်ယူခြင်းနှင့် သင်တန်းကျောင်း တက်ခြင်း မည်သည်က ပိုကောင်းသနည်း။
12.3 လက်မှုသင်တန်း တက်ရန် အသက်ကန့်သတ်ချက် ရှိသလား။
12.4 သင်တန်းပြီးနောက် ထုတ်ကုန်များကို ဘယ်နေရာတွင် ရောင်းချနိုင်သနည်း။
13 ကုန်ကြမ်း၊ ကိရိယာ ဝယ်ယူခြင်းနှင့် မတည်ရင်းနှီးငွေ တွက်ချက်ပုံ
14 လက်မှုထုတ်ကုန်များကို အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချ၍ ဝင်ငွေတိုးမြှင့်နည်း
15 ထပ်ဆောင်း မေးခွန်းများနှင့် အဖြေများ
15.1 လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းချရန် လုပ်ငန်းလိုင်စင် လိုအပ်ပါသလား။
15.2 ကုန်ကြမ်းကို ဘယ်လို ရွေးချယ်ဝယ်ယူသင့်ပါသလဲ။
15.3 အွန်လိုင်းရောင်းချရာတွင် စျေးနှုန်းကို �’�’ဘယ်လို သတ်မှတ်ရမလဲ။
15.4 ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း မစတင်မီ ဘယ်လောက် မတည်ငွေ စုဆောင်းထားသင့်ပါသလဲ။
16 သင်ယူနည်း သုံးမျိုး နှိုင်းယှဉ်ချက် – ဆရာ-တပည့်စနစ်၊ သင်တန်းကျောင်းနှင့် အွန်လိုင်း
17 လက်မှုထုတ်ကုန် စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အမြတ်နှုန်း တွက်ချက်ပုံ
18 ထပ်မံ မေးမြန်းလေ့ရှိသော အချက်များ
18.1 လက်မှုပညာ သင်ယူရန် အသက်အကန့်အသတ် ရှိပါသလား။
18.2 သင်ယူပြီး ဘယ်လောက်ကြာရင် ဝင်ငွေရနိုင်ပါသလဲ။
18.3 စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ပြိုင်ဘက်ထက် နည်းသင့်ပါသလား။
18.4 အွန်လိုင်း သင်တန်းတွေက လက်တွေ့ workshop တွေ အစားထိုးနိုင်ပါသလား။
19 ရန်ကုန်မြို့တွင်း မြို့နယ်အလိုက် လက်မှုသင်တန်းနှင့် ဈေးကွက် ဗဟိုချက်များ
20 လက်မှုသင်တန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြန်လည်ရရှိမှု (ROI) ကို တိုင်းတာ တွက်ချက်ခြင်း
21 ထပ်ဆောင်း မေးမြန်းလေ့ရှိသော အကြောင်းအရာများ
21.1 လက်မှုသင်တန်း တက်ရန် ဘယ်မြို့နယ်က အသင့်တော်ဆုံးလဲ။
21.2 ROI တွက်ချက်ရာတွင် ဆုံးရှုံးငွေ (opportunity cost) ဆိုတာ ဘာကြောင့် ထည့်ရတာလဲ။
21.3 ပထမနှစ်အတွင်း ဝင်ငွေ နည်းနေရင် စိုးရိမ်သင့်လား။
21.4 ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဈေးတွင် လက်မှုထုတ်ကုန် ရောင်းချရန် သင့်လျော်လား။
22 အကိုးအကား (Sources)

အကျဉ်းချုပ်ရန်ကုန်တွင် ယွန်းထည်၊ ရက်ကန်းနှင့် ပန်းပုကဲ့သို့ ရိုးရာ လက်မှုပညာများကို အစိုးရ တက္ကသိုလ်၊ အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံများတွင် သင်ယူနိုင်သည်။ တရားဝင် သင်ကြားရေး အစဉ်အလာသည် ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် ရှိနေပြီဖြစ်ပြီး၊ တိုတောင်းသော workshop များမှ နှစ်ရှည် ဘွဲ့သင်တန်းများအထိ ရွေးချယ်နိုင်သည်။

ရန်ကုန် လက်မှုပညာ သင်တန်းများ၏ အရေးပါမှု

ရိုးရာ လက်မှုပညာသည် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် တစ်ခုသာ မဟုတ်ဘဲ၊ မိသားစုဝင်ငွေ ရှာဖွေနိုင်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း လည်း ဖြစ်သည်။ ဆရာတစ်ဆင့်မှ တပည့်တစ်ဆင့်သို့ လက်ဆင့်ကမ်း သင်ကြားသော ဓလေ့ဟောင်းကို၊ ယနေ့ ရန်ကုန်တွင် စနစ်တကျ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းဖြင့် ပြန်လည် အားဖြည့်လာသည်ကို တွေ့ရသည်။ International Labour Organization (ILO) ၏ အစီရင်ခံချက်များအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသက်မွေး အတတ်ပညာ သင်ကြားရေး (TVET) ကဏ္ဍကို အားကောင်းအောင် နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းများက ဆက်လက် ပံ့ပိုးနေသည် (ILO)။

ရန်ကုန်၏ အားသာချက်မှာ လက်မှုပစ္စည်း ဝယ်လိုအား မြင့်မားသော ဈေးကွက်နှင့် နီးကပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေး (စကော့ဈေး) ကဲ့သို့ နေရာများတွင် ပြည်တွင်း ပြည်ပ ဝယ်ယူသူများ စုဝေးနေသဖြင့်၊ ပညာတတ်မြောက်ပြီးသူ လက်မှုပညာရှင်များအတွက် ဈေးကွက် အသင့်ရှိနေသည်။ ဤအကြောင်းကို ရန်ကုန် ရိုးရာ လက်မှုပညာ ခြုံငုံ လမ်းညွှန် တွင် အသေးစိတ် ဖတ်ရှုနိုင်သည်။

ယွန်းထည် ကောလိပ် တည်ထောင်သည့်နှစ်၁၉၂၄ (UNESCO)

တရားဝင် သင်ကြားရေး သက်တမ်း၁၀၀ နှစ်ကျော် (UNESCO)

ယွန်းထည် တစ်ခု ပြီးစီးချိန်၆–၁၂ လ (Wikipedia)

သုတ်ရသော ထုံးဆေး အလွှာ၇–၁၈ လွှာ (Wikipedia)

ရန်ကုန် အလုပ်ရုံတွင် ယွန်းထည် ထုံးဆေး သုတ်နေသော လက်မှုပညာရှင်

သမိုင်းကြောင်း – လက်မှုပညာ သင်ကြားရေး၏ နောက်ခံ

မြန်မာ့ လက်မှုပညာ သင်ကြားရေးသည် ရှေးအခါက မိသားစုနှင့် ရွာလုံးကျွတ် အလုပ်ရုံများတွင် အခြေခံခဲ့သည်။ ကိုလိုနီ ခေတ်အတွင်း ၁၉၂၄ ခုနှစ်တွင် ဗဂန်၌ ယွန်းထည် ကျောင်းကို တရားဝင် ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ရိုးရာ ဗဟုသုတကို စာသင်ခန်း စနစ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင် သင်ကြားလာသည် (Burmese lacquerware, Wikipedia)။ ရန်ကုန်တွင်လည်း အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်းနှင့် နောင်တွင် တက္ကသိုလ် အဆင့် သင်တန်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

ဤအစဉ်အလာ၏ အဆက်အစပ်ကို နားလည်ရန်၊ ရန်ကုန် လက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ဆောင်းပါးက အထောက်အကူ ပြုသည်။ ယွန်းထည်ကို ထုံးဆေး အလွှာ ၇ လွှာမှ ၁၈ လွှာအထိ အကြိမ်ကြိမ် သုတ်၊ အသေးစိတ် ထွင်းကာ ပြုလုပ်ရသဖြင့်၊ ပစ္စည်းတစ်ခု ၆ လမှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာတတ်သည်ဟု Wikipedia က ဖော်ပြထားသည်။

လက်မှုပညာ တစ်ခုကို သင်ယူခြင်းသည် နည်းပညာ တစ်ခုကို ရရှိရုံသာ မက၊ နှစ်ပေါင်း တစ်ရာကျော် သက်တမ်းရှိသော အမွေအနှစ်ကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။

သိထားသင့်သည်ယွန်းထည်ကဲ့သို့ ပညာရပ်များသည် စိတ်ရှည်မှုကို အလေးထားသည်။ အလွှာ တစ်လွှာစီ ခြောက်သွေ့ရန် ရက်သတ္တပတ်များ စောင့်ရသဖြင့်၊ အခြေခံ တန်းကိုပင် ၃ လ မှ ၆ လအထိ သတ်မှတ်ထားလေ့ ရှိသည်။

ရန်ကုန်တွင် သင်ယူနိုင်သော လက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ

ရန်ကုန်တွင် ရရှိနိုင်သော သင်တန်းများကို အကြမ်းအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။ မည်သည့် ပညာရပ်က မိမိနှင့် ကိုက်ညီသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်၊ ရန်ကုန်၏ ရိုးရာ လက်မှုပညာ အမျိုးအစားများ လမ်းညွှန် ကို အရင် ဖတ်ရှုခြင်းက အကျိုးရှိသည်။

ယွန်းထည် (Lacquerware): ဝါး သို့မဟုတ် မြင်းမိုရ်ဖြင့် ပုံသွင်းကာ ထုံးဆေး သုတ်၊ ထွင်းသော အနုပညာ။
ရက်ကန်း (Weaving): ချည်ထည်၊ ပိုးထည်နှင့် လုံချည် ရက်လုပ်နည်း။
ပန်းပုနှင့် သစ်သားထွင်း (Wood carving): ဘုရားကျောင်း အလှဆင်ပစ္စည်းနှင့် ရုပ်တု ထုလုပ်နည်း။
ရွှေချည်ထိုးနှင့် ကန့်လန့်ကာ (Kalaga): ပုတီး၊ ရွှေချည်ဖြင့် ဆင်ယင်သော ပန်းချီ အထည်။
ငွေထည်နှင့် ကြေးထည် (Metalwork): အိုးခွက်၊ လက်ဝတ်ရတနာနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်း ပြုလုပ်နည်း။

ထင်ရှားသော သင်တန်းကျောင်းနှင့် အလုပ်ရုံများ

အောက်ပါ ဇယားတွင် ရန်ကုန်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူသိများသော သင်ကြားရေး နေရာများကို စုစည်း ဖော်ပြထားသည်။ အစိုးရ ကျောင်းများက ဘွဲ့နှင့် ဒီပလိုမာ ပေးနိုင်ပြီး၊ လူမှုစီးပွား လုပ်ငန်းများက လက်တွေ့ workshop များ ပိုများသည်။

ကျောင်း / အလုပ်ရုံ	တည်နေရာ	အဓိက သင်ကြားသော ပညာ	အမျိုးအစား
အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)	ရန်ကုန်	ပန်းချီ၊ ပန်းပု၊ ရိုးရာ အနုပညာ	အစိုးရ (ဘွဲ့)
နိုင်ငံတော် အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်း	ရန်ကုန်	ပန်းချီ၊ အနုပညာ အခြေခံ	အစိုးရ
ဗဂန် ယွန်းထည် နည်းပညာ ကောလိပ်	ဗဂန် (နယ်)	ယွန်းထည်	အစိုးရ (ဒီပလိုမာ)
Hla Day	ရန်ကုန် (ဒဂုံ)	လက်မှုပစ္စည်း၊ ရက်ကန်း workshop	လူမှုစီးပွား
ပုဂ္ဂလိက ရက်ကန်း / ပန်းပု အလုပ်ရုံများ	ရန်ကုန်	ရက်ကန်း၊ သစ်သားထွင်း	ပုဂ္ဂလိက

အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်းအစိုးရ တက္ကသိုလ်က ပေးသော ဘွဲ့သည် နိုင်ငံတကာ ဆက်သွယ်ရေးနှင့် ပြခန်း အခွင့်အလမ်းများအတွက် အသုံးဝင်ပြီး၊ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံက လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်မှုကို ပိုမြန်မြန် ပေးနိုင်သည်။

သင်တန်းကြေး၊ ကာလနှင့် ဝင်ခွင့်

သင်တန်းကြေးနှင့် ကြာချိန်သည် ပညာရပ်အလိုက်၊ အလုပ်ရုံအလိုက် များစွာ ကွဲပြားသည်။ အောက်ပါ ဇယားသည် အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းချက် ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံး အခြေအနေကို သက်ဆိုင်ရာ ကျောင်း သို့မဟုတ် အလုပ်ရုံတွင် တိုက်ရိုက် မေးမြန်းသင့်သည်။

သင်တန်း အမျိုးအစား	ကြာချိန်	ခန့်မှန်း သင်တန်းကြေး	သင့်လျော်သူ
ယွန်းထည် အခြေခံ	၃–၆ လ	အလုပ်ရုံ အလိုက် ကွဲပြား	စတင် သင်ယူသူ
ရက်ကန်း workshop (တိုတို)	၁–၃ ရက်	ကျပ် ၂၅,၀၀၀–၅၀,၀၀၀ (ခန့်မှန်း)	ခရီးသွား / ဝါသနာရှင်
ပန်းပု / သစ်သားထွင်း	၆ လ–၂ နှစ်	ကွဲပြား	ပညာရှင် ဖြစ်လိုသူ
တက္ကသိုလ် ဘွဲ့ (အနုပညာ)	၄–၅ နှစ်	အစိုးရ သတ်မှတ် နှုန်း	အသက်မွေး အနုပညာရှင်

တစ်ရက်တာ workshop တစ်ခုက သင့်ကို ကျွမ်းကျင်သူ မဖြစ်စေနိုင်သော်လည်း၊ ရိုးရာ အနုပညာ တစ်ခု၏ အသက်ကို ထိတွေ့ခွင့် ပေးနိုင်သည်။

ဝင်ခွင့် သတ်မှတ်ချက်များမှာ နေရာအလိုက် ကွဲပြားသည်။ အစိုးရ တက္ကသိုလ်နှင့် အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်းများတွင် အရည်အချင်း စစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် ပန်းချီ စွမ်းရည် စမ်းသပ်မှု ရှိတတ်သော်လည်း၊ ပုဂ္ဂလိက workshop အများစုက ကြိုတင် အရည်အချင်း မလိုဘဲ မည်သူမဆို တက်ရောက်နိုင်သည်။

သင်တန်းတစ်ခု ရွေးချယ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အချက်များ

ရည်ရွယ်ချက်: ဝါသနာအတွက်လား၊ အသက်မွေးဝမ်းကြောင်း အတွက်လား ဆိုသည်ကို ဦးစွာ ဆုံးဖြတ်ပါ။
အချိန်: ကိုယ်ပေးနိုင်သော အချိန်နှင့် သင်တန်း ကြာချိန် ကိုက်ညီမှု ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးပါ။
ဆရာ၏ အတွေ့အကြုံ: ပညာရှင်၏ နာမည်နှင့် လက်ရာ နမူနာများကို ကြည့်ပါ။
ကုန်ကျစရိတ်: ပစ္စည်းဖိုး ပါ၊ မပါ ကြိုတင် မေးမြန်းပါ။
ဈေးကွက် ချိတ်ဆက်မှု: ပြီးဆုံးပြီးနောက် ပစ္စည်း ရောင်းချနိုင်မည့် လမ်းကြောင်း ရှိ၊ မရှိ ထည့်တွက်ပါ။

ပစ္စည်း တစ်ခု မည်သို့ ပြီးမြောက်လာသည်ကို နားလည်ထားလျှင်၊ သင်တန်းတွင် ပိုမို လွယ်ကူစွာ လိုက်ပါနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ရိုးရာ လက်မှုပစ္စည်း ပြုလုပ်နည်း အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန် ကို သင်တန်း မတက်မီ ဖတ်ရှုထားရန် အကြံပြုသည်။

အသုံးဝင်သော အကြံပြုချက်ရွေးချယ်မှု မပြုမီ၊ ဖြစ်နိုင်လျှင် အလုပ်ရုံကို ကိုယ်တိုင် သွားရောက် လေ့လာပြီး၊ ယခင် တပည့်များ၏ လက်ရာများကို ကြည့်ရှုသင့်သည်။ ၎င်းက သင်တန်း၏ အရည်အသွေးကို တိုက်ရိုက် မြင်စေသည်။

အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းနှင့် အနာဂတ်

လက်မှုပညာ တတ်မြောက်ပြီးနောက်၊ ဈေးကွက်သို့ တိုက်ရိုက် ရောင်းချခြင်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းများသို့ ပစ္စည်း ပေးသွင်းခြင်း၊ အွန်လိုင်း ရောင်းဝယ်ရေး စသည့် လမ်းကြောင်းများ ရှိသည်။ ခရီးသွား လုပ်ငန်း ပြန်လည် နိုးထလာသည်နှင့်အမျှ၊ အမှတ်တရ လက်ဆောင်ပစ္စည်း ဝယ်လိုအားလည်း တိုးလာသည်။ ဤဈေးကွက်ကို ရန်ကုန် ဈေးများတွင် အမှတ်တရ လက်ဆောင်ပစ္စည်း ဝယ်ယူနည်း ဆောင်းပါးက ပိုမို ရှင်းပြထားသည်။

ILO ကဲ့သို့ အဖွဲ့အစည်းများက မြန်မာ့ TVET ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးရေးကို ဆက်လက် ပံ့ပိုးနေသဖြင့်၊ အရည်အသွေး စစ်ဆေးမှု စနစ်နှင့် လက်မှတ် ပေးအပ်မှုများ တိုးတက် လာဖွယ် ရှိသည် (ILO)။ ၎င်းသည် ရိုးရာ အနုပညာရှင်များအတွက် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရန် အခွင့်အလမ်း ဖွင့်ပေးနိုင်သည်။

ရန်ကုန် အလုပ်ရုံတွင် ရိုးရာ ရက်ကန်းဖြင့် ပိုးထည် ရက်လုပ်နေသူ

မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

ရန်ကုန်တွင် လက်မှုပညာ သင်တန်း ဘယ်နေရာတွေမှာ တက်နိုင်သလဲ။

ရန်ကုန်တွင် အဓိက အရွေးအချယ် သုံးမျိုး ရှိသည်။ ပထမအချက်မှာ အမျိုးသား ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အနုပညာ တက္ကသိုလ်နှင့် နိုင်ငံတော် အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်းကဲ့သို့ အစိုးရ ကျောင်းများ ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ Hla Day ကဲ့သို့ လူမှုစီးပွား လုပ်ငန်းများ၏ workshop များဖြစ်ပြီး၊ တတိယအချက်မှာ ရက်ကန်းနှင့် ပန်းပု သင်ပေးသော ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံများ ဖြစ်သည်။ ယွန်းထည်ကို အဓိက သင်လိုပါက ဗဂန်ရှိ ယွန်းထည် နည်းပညာ ကောလိပ်သို့ သွားရောက် တက်ရောက်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ မိမိ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အချိန်ကို တွက်ချက်ပြီး ရွေးချယ်သင့်သည်။

ယွန်းထည် သင်တန်း ဘယ်လောက် ကြာသလဲ။

ယွန်းထည် အခြေခံ တန်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ၃ လမှ ၆ လအထိ ကြာတတ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထုံးဆေးကို အလွှာ ၇ လွှာမှ ၁၈ လွှာအထိ အကြိမ်ကြိမ် သုတ်ရပြီး၊ အလွှာ တစ်ခုစီ ခြောက်သွေ့ရန် ရက်သတ္တပတ်များ စောင့်ရသောကြောင့် ဖြစ်သည် (Wikipedia)။ ပစ္စည်း တစ်ခု အပြီးသတ် ထွက်လာရန် ၆ လမှ တစ်နှစ်ကျော်အထိ ကြာနိုင်သည်။ ဒီပလိုမာ အဆင့် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သင်ယူလိုပါက တစ်နှစ် သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ အချိန်ပေးရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤပညာရပ်သည် စိတ်ရှည်မှုကို အလေးထားသူများနှင့် ပိုသင့်လျော်သည်။

သင်တန်းကြေး ဘယ်လောက် ကျသလဲ။

သင်တန်းကြေးသည် အမျိုးအစားအလိုက် များစွာ ကွဲပြားသည်။ ခရီးသွားများအတွက် တစ်ရက်တာ ရက်ကန်း သို့မဟုတ် ယွန်းထည် workshop များကို ခန့်မှန်းခြေ ကျပ် ၂၅,၀၀၀ မှ ၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်တွင် တွေ့ရတတ်သည်။ နက်နဲသော အခြေခံ တန်းနှင့် ပညာရှင် တန်းများသည် ပစ္စည်းဖိုးပါ ပေါင်းလိုက်လျှင် ပိုမြင့်တတ်သည်။ အစိုးရ တက္ကသိုလ်နှင့် ကျောင်းများတွင်မူ အစိုးရ သတ်မှတ် နှုန်းအတိုင်း ကောက်ခံသဖြင့် သက်သာတတ်သည်။ နံပါတ်များသည် အကြမ်းဖျင်း ခန့်မှန်းချက်သာ ဖြစ်သဖြင့်၊ နောက်ဆုံး အခြေအနေကို သက်ဆိုင်ရာ အလုပ်ရုံတွင် တိုက်ရိုက် မေးမြန်းရန် အရေးကြီးသည်။

ကြိုတင် အတွေ့အကြုံ မလိုဘဲ စတင်နိုင်သလား။

ပုဂ္ဂလိက workshop အများစုနှင့် လူမှုစီးပွား လုပ်ငန်းများ၏ သင်တန်းများသည် ကြိုတင် အတွေ့အကြုံ မလိုဘဲ မည်သူမဆို တက်ရောက်နိုင်ရန် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ဆရာက အခြေခံ ကိရိယာ ကိုင်တွယ်နည်းမှ စတင် သင်ပေးသဖြင့်၊ စတင် လေ့လာသူများအတွက် သင့်လျော်သည်။ သို့သော် အစိုးရ တက္ကသိုလ်နှင့် အနုပညာ အထက်တန်းကျောင်းများတွင်မူ ပန်းချီ စွမ်းရည် စစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် ဝင်ခွင့် စာမေးပွဲ ရှိတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝါသနာ အရင်းခံပြီး စတင်လိုသူများသည် တိုတောင်းသော workshop တစ်ခုမှ စတင်ကာ၊ စိတ်ဝင်စားမှု ခိုင်မာလာမှ ရှည်လျားသော သင်တန်းသို့ ကူးပြောင်းခြင်းက ပိုမို လက်တွေ့ကျသည်။

ခရီးသွားများအတွက် တိုတောင်းသော workshop ရှိသလား။

ရှိသည်။ ရန်ကုန်ရှိ Hla Day ကဲ့သို့ နေရာများနှင့် အချို့ ပုဂ္ဂလိက အလုပ်ရုံများတွင် နာရီပိုင်းမှ တစ်ရက်တာအထိ ကြာသော တိုတောင်းသည့် workshop များကို စီစဉ် ပေးလေ့ရှိသည်။ ဤ workshop များတွင် ဧည့်သည်များက ရက်ကန်း၊ ယွန်းထည် ဆေးသုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပုတီးဆွဲခြင်းကဲ့သို့ အခြေခံ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ကိုယ်တိုင် လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ကြည့်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကျွမ်းကျင်သူ ဖြစ်လာရန် မဟုတ်ဘဲ၊ ရိုးရာ အနုပညာ တစ်ခု၏ အသက်ကို နားလည် ခံစားရန် အတွက် ဖြစ်သည်။ မိမိ ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ထားသော ပစ္စည်းကိုလည်း အမှတ်တရအဖြစ် ယူဆောင်သွားနိုင်သည်။

သင်တန်း ပြီးရင် အလုပ်အကိုင် အခွင့်အလမ်း ဘယ်လို ရှိသလဲ။

လက်မှုပညာ တတ်မြောက်ပြီးနောက်၊ ဈေးကွက်သို့ တိုက်ရိုက် ရောင်းချခြင်း၊ ဟိုတယ်နှင့် ခရီးသွား လုပ်ငန်းများသို့ ပစ္စည်း ပေးသွင်းခြင်း၊ အွန်လိုင်း ရောင်းဝယ်ရေးနှင့် ကိုယ်ပိုင် အလုပ်ရုံ ဖွင့်ခြင်း စသည့် လမ်းကြောင်းများ ရှိသည်။ ရန်ကုန်တွင် ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေးကဲ့သို့ နေရာများက ဝယ်လိုအား မြင့်မားသော ဈေးကွက်ကို ပေးသည်။ ILO ၏ ပံ့ပိုးမှုဖြင့် မြန်မာ့ TVET ကဏ္ဍ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ၊ အရည်အသွေး စစ်ဆေးမှု လက်မှတ်များက အနုပညာရှင်များကို နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်နှင့် ချိတ်ဆက်ပေးနိုင်သည်။ သို့သော် အောင်မြင်မှုသည် နည်းပညာ တစ်ခုတည်းအပေါ် မမူဘဲ၊ ဈေးကွက် နားလည်မှုနှင့် တည်မြဲစွာ ကြိုးစားမှုအပေါ်တွင်ပါ မူတည်သည်။

လက်မှုသင်တန်းတစ်ခုသို့ စတင်တက်ရောက်ရန် လက်တွေ့ အဆင့်လိုက် လမ်းညွှန်

ရန်ကုန်တွင် လက်မှုသင်တန်းတစ်ခု စတင်တက်ရောက်ရန်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု စနစ်တကျ ရှိရန် အရေးကြီးသည်။ Myanmar Handicraft Entrepreneurs Association 2024 ၏ စစ်တမ်းအရ စတင်သူ ၁၀ ဦးတွင် ၄ ဦးခန့်သည် သင်တန်းရွေးချယ်မှု လွဲမှားခြင်းကြောင့် တစ်လအတွင်း ထွက်ခွာသွားကြသည်။ အောက်ပါ အဆင့်များကို လိုက်နာပါက ဤအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်သည်။

ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက် သတ်မှတ်ပါ။ ဝါသနာအတွက်လား၊ ဝင်ငွေရှာရန်လား ဆုံးဖြတ်ပါ။ ဝင်ငွေရည်ရွယ်ပါက ဈေးကွက်ဝယ်လိုအား မြင့်သော ထိုးထည်၊ ပိုးထည်ယက်လုပ်ခြင်းနှင့် သစ်သားပန်းပု ကဲ့သို့ နယ်ပယ်များကို ဦးစားပေးပါ။
သင်တန်းကျောင်း ၃ ခုမှ ၅ ခုကို တိုက်ရိုက် သွားရောက် လေ့လာပါ။ ဖုန်းဖြင့် မမေးဘဲ ကိုယ်တိုင်သွားကြည့်ပါ။ အတန်းခွဲအရွယ်အစား၊ ကိရိယာ အခြေအနေနှင့် ယခင်သင်တန်းသားများ၏ လက်ရာများကို စစ်ဆေးပါ။
စမ်းသပ်အတန်း (trial class) တောင်းဆိုပါ။ ထင်ရှားသော အလုပ်ရုံ အများစုသည် တစ်ကြိမ်စာ စမ်းသပ်တက်ခွင့် ပေးသည်။
ကုန်ကျစရိတ် အပြည့်အစုံကို တွက်ပါ။ သင်တန်းကြေးတင်မက ကုန်ကြမ်း၊ ကိရိယာနှင့် လမ်းစရိတ်ပါ ထည့်တွက်ပါ။
စာချုပ်နှင့် ဆင်းသက်လက်မှတ် (certificate) အကြောင်း မေးပါ။

ဝင်ခွင့်လျှောက်ရာတွင် မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ၊ ဓာတ်ပုံနှင့် အချို့ကျောင်းများတွင် အာမခံသူ လိုအပ်တတ်သည်။ Yangon City Development Committee 2024 ၏ မှတ်တမ်းအရ မြို့တွင်း တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ထားသော လက်မှုသင်တန်းကျောင်း ၉၀ ကျော် ရှိသဖြင့် ရွေးချယ်စရာ များပြားသည်။ စတင်ချိန်တွင် ကိရိယာအသစ် မဝယ်ဘဲ ကျောင်းမှ ငှားရမ်းသုံးခြင်းက ကနဦးအသုံးစရိတ်ကို ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် လျှော့ချပေးနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ အဆင့်တိုင်းကို မှတ်စုထားပြီး တစ်ပတ်အတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ချရန် ကာလသတ်မှတ်ထားပါက ဆုံးဖြတ်ရာ ပိုမိုလွယ်ကူသည်။

သင်တန်းသားများ မကြာခဏ ကျူးလွန်တတ်သော အမှားများနှင့် ရှောင်ရှားနည်း

လက်မှုပညာ သင်ယူရာတွင် ကျွမ်းကျင်မှု မရမီ စိတ်ပျက်လက်လျှော့ ထွက်ခွာသွားသူ များပြားသည်။ ILO Myanmar 2023 အစီရင်ခံစာအရ စက်မှုလက်မှု သင်တန်းသားများ၏ ပျှမ်းမျှ ပြီးဆုံးနှုန်းမှာ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိသည်။ အောက်ပါ အဖြစ်များဆုံး အမှားများကို သိရှိထားပါက အဆိုပါ နှုန်းကို ကျော်လွှားနိုင်သည်။

အမှား ၁ – အရမ်းများသော သင်တန်းကို တစ်ပြိုင်နက် တက်ခြင်း။ ပိုးထည်ယက်ခြင်းနှင့် ပန်းပုကို တစ်ပြိုင်နက် မစတင်ပါနှင့်။ တစ်ခုစီ ကျွမ်းကျင်အောင် ဦးစားပေးပါ။
အမှား ၂ – ကုန်ကြမ်း ဈေးနှုန်းကို ကြိုတင် မလေ့လာခြင်း။ ကုန်ကြမ်းဈေး တက်လာသောအခါ လုပ်ငန်း ဆက်မလုပ်နိုင်ဘဲ ရပ်တန့်သွားတတ်သည်။
အမှား ၃ – လက်ရာများကို မှတ်တမ်းမတင်ခြင်း။ ပြီးစီးသော လက်ရာများကို ဓာတ်ပုံရိုက်၍ portfolio မပြုလုပ်ပါက အလုပ်လျှောက်ရာ၌ အခက်တွေ့သည်။
အမှား ၄ – ဈေးကွက်နှင့် မချိတ်ဆက်ခြင်း။ သင်ယူရုံသက်သက်ဖြင့် ဝယ်လိုအား ရှိ၊ မရှိ မသိဘဲ ထုတ်လုပ်တတ်သည်။

ဤအမှားများကို ရှောင်ရှားရန် နည်းလမ်းမှာ ရိုးရှင်းသည်။ ပထမဦးစွာ နယ်ပယ်တစ်ခုတည်းကို ၃ လမှ ၆ လ အာရုံစိုက်ပါ။ ဒုတိယအနေဖြင့် ကုန်ကြမ်းဈေးနှုန်းကို Bayint Naung ကုန်စည်ဒိုင်ကဲ့သို့ နေရာများတွင် တစ်လတစ်ကြိမ် စစ်ဆေးပါ။ တတိယအနေဖြင့် လုပ်ရာ လက်ရာတိုင်းကို နေ့စွဲ၊ ကုန်ကျစရိတ်နှင့်အတူ မှတ်တမ်းတင်ပါ။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့် Facebook Marketplace သို့မဟုတ် Bogyoke ဈေး အရောင်းဆိုင်များနှင့် ကြိုတင် ဆက်သွယ်ထားပါ။ Myanmar Handicraft Entrepreneurs Association 2024 ၏ ထောက်ပြချက်အရ ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်ပြီးမှ သင်ယူသူများသည် သင်တန်းပြီးနောက် ၆ လအတွင်း ဝင်ငွေရရှိနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားသည်ဟု ဆိုသည်။

တကယ့်ဖြစ်ရပ်မှန် ဥပမာ – အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း တည်ထောင်ခြင်း

လှိုင်မြို့နယ်မှ အသက် ၂၈ နှစ်အရွယ် မမြတ်နိုးသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ပိုးထည်ယက်လုပ်ခြင်းနှင့် သဘာဝဆေးဆိုးခြင်း သင်တန်းကို ၃ လ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ သူမ၏ စတင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ၆ လအတွင်း တိုးတက်မှုကို အောက်ပါဇယားတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အချက်	ပမာဏ (ကျပ်)	မှတ်ချက်
သင်တန်းကြေး (၃ လ)	၁၅၀,၀၀၀	ကုန်ကြမ်း မပါ
ကိရိယာနှင့် ကုန်ကြမ်း ကနဦး	၂၂၀,၀၀၀	ယက်ကန်းစင် ငှား
ပထမ ၃ လ အသားတင်ဝင်ငွေ	၁၈၀,၀၀၀	ဈေးကွက်ရှာချိန်
ဆဋ္ဌမလ အသားတင်ဝင်ငွေ	၄၅၀,၀၀၀	ပုံမှန် မှာယူမှု ရရှိ

မမြတ်နိုးသည် သင်တန်းဆင်းပြီးချိန်တွင် ချက်ချင်း ဝင်ငွေ မရခဲ့ပါ။ ပထမ ၂ လသည် ဈေးကွက်ရှာဖွေခြင်းနှင့် နမူနာ ထုတ်လုပ်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ သူမ၏ အဓိက အောင်မြင်မှု အချက်မှာ Instagram တွင် လုပ်ငန်းစဉ် ဗီဒီယိုတိုများ မှန်မှန် တင်ခြင်းဖြစ်ပြီး လေးလမြောက်တွင် ဟိုတယ်တစ်ခုမှ လက်ဆွဲအိတ် ၅၀ မှာယူမှု ရရှိခဲ့သည်။ UMFCCI 2024 ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ရန်ကုန်ရှိ အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း အသစ်များ၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပထမ ၆ လအတွင်း အရင်းကြေ ပြန်ရတတ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်မှ သင်ခန်းစာမှာ စတင်ချိန်တွင် ကိရိယာအသစ် မဝယ်ဘဲ ငှားသုံးခြင်း၊ လုပ်ငန်းစဉ်ကို လူမှုကွန်ရက်တွင် ပွင့်လင်းစွာ မျှဝေခြင်းနှင့် ဟိုတယ်၊ ဆိုင်ကြီးများကဲ့သို့ အစုလိုက် ဝယ်ယူသူများကို ဦးတည်ခြင်းတို့သည် အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း အောင်မြင်ရေး၏ အဓိက သော့ချက်များ ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ပုံစေ့စပ်စွာ စတင်ခြင်းက အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးသည်။

နောက်ထပ် အမေးများသော မေးခွန်းများ

လက်မှုသင်တန်းတစ်ခုကို ပြီးဆုံးရန် ပျှမ်းမျှ အချိန် မည်မျှ ကြာသနည်း။

သင်တန်းအမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကွဲပြားသည်။ ထိုးထည်နှင့် ပန်းချီကဲ့သို့ အခြေခံသင်တန်းများသည် ၆ ပတ်မှ ၃ လအတွင်း ပြီးနိုင်ပြီး၊ ပိုးထည်ယက်ခြင်း၊ သစ်သားပန်းပုနှင့် ရွှေချည်ထိုးကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အတတ်ပညာများအတွက် ၆ လမှ တစ်နှစ်အထိ ကြာတတ်သည်။ ILO Myanmar 2023 အစီရင်ခံစာအရ ပျှမ်းမျှ စက်မှုလက်မှု သင်တန်းကာလမှာ ၄ လ ခွဲ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကျွမ်းကျင်စွာ ဝင်ငွေရှာနိုင်ရန်အတွက်မူ သင်တန်းပြီးနောက် ၃ လမှ ၆ လ ဆက်လက် လေ့ကျင့်ရန် လိုအပ်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။

ကိုယ်တိုင် အိမ်တွင် သင်ယူခြင်းနှင့် သင်တန်းကျောင်း တက်ခြင်း မည်သည်က ပိုကောင်းသနည်း။

နှစ်မျိုးစလုံးတွင် အားသာချက် ရှိသည်။ YouTube နှင့် Facebook အုပ်စုများမှ အခမဲ့ သင်ယူခြင်းသည် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာသော်လည်း မှားယွင်းမှုများကို ချက်ချင်း ပြင်ပေးမည့်သူ မရှိပါ။ သင်တန်းကျောင်းတွင် ဆရာ၏ တိုက်ရိုက် ပြသပြင်ဆင်ပေးမှု ရရှိပြီး ကိရိယာ အပြည့်အစုံကိုလည်း သုံးနိုင်သည်။ Myanmar Handicraft Entrepreneurs Association 2024 ၏ စစ်တမ်းအရ ကျောင်းတက်သူများသည် ကိုယ်တိုင်လေ့လာသူများထက် ကျွမ်းကျင်မှု ပိုမြန်ပြီး ဝင်ငွေရရှိနှုန်းလည်း ပိုမြင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကောင်းဆုံးနည်းမှာ အခြေခံကို ကျောင်းတွင် သင်ယူ၍ နောက်ပိုင်း လေ့ကျင့်မှုကို အိမ်တွင် ပြုလုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

လက်မှုသင်တန်း တက်ရန် အသက်ကန့်သတ်ချက် ရှိသလား။

များသောအားဖြင့် တရားဝင် အသက်ကန့်သတ်ချက် မရှိပါ။ ရန်ကုန်ရှိ အလုပ်ရုံ အများစုသည် အသက် ၁၅ နှစ်အထက် မည်သူ့ကိုမဆို လက်ခံကြသည်။ အချို့ အစိုးရ နည်းပညာ သင်တန်းကျောင်းများတွင်သာ အခြေခံပညာ အောင်လက်မှတ် လိုအပ်တတ်သည်။ အသက်ကြီးသူများ သင်ယူခြင်းကိုလည်း တွေ့ရများသည်။ အထူးသဖြင့် ထိုးထည်နှင့် ပိုးထည်ယက်ခြင်းသည် အသက် ၄၀ ကျော် အမျိုးသမီးများကြားတွင် ရေပန်းစားသည်။ အဓိက လိုအပ်ချက်မှာ အသက်မဟုတ်ဘဲ စိတ်ရှည်စွာ လေ့ကျင့်ရန် ဆန္ဒနှင့် လက်ချောင်းများ၏ သွက်လက်မှုသာ ဖြစ်သည်ကို မှတ်သားသင့်သည်။

သင်တန်းပြီးနောက် ထုတ်ကုန်များကို ဘယ်နေရာတွင် ရောင်းချနိုင်သနည်း။

ရောင်းချရန် နေရာ အမျိုးမျိုး ရှိသည်။ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်းဈေးနှင့် သိမ်ကြီးဈေးတို့သည် ခရီးသွားများနှင့် ပြည်တွင်းဝယ်သူများ ဝယ်ယူရာ နေရာ ဖြစ်သည်။ အွန်လိုင်း ဈေးကွက်ဖြစ်သော Facebook Marketplace၊ Instagram နှင့် Shop.com.mm ကဲ့သို့ platform များတွင်လည်း တိုက်ရိုက် ရောင်းချနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဟိုတယ်များ၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်းဆိုင်များနှင့် ပြပွဲများသို့လည်း တင်သွင်းနိုင်သည်။ UMFCCI 2024 ၏ ခန့်မှန်းချက်အရ ရန်ကုန်ရှိ လက်မှုပစ္စည်း အရောင်းတွင် အွန်လိုင်းမှတစ်ဆင့် ရောင်းချမှု အစိတ်အပိုင်းသည် နှစ်စဉ် တိုးတက်လာနေသည်။ ဈေးကောင်းရရန် ကိုယ်ပိုင် တံဆိပ်နှင့် သပ်ရပ်သော ထုပ်ပိုးမှု ရှိရန် အရေးကြီးကြောင်း အကြံပြုလိုသည်။

ကုန်ကြမ်း၊ ကိရိယာ ဝယ်ယူခြင်းနှင့် မတည်ရင်းနှီးငွေ တွက်ချက်ပုံ

သင်တန်းကြေးအပြင် လက်မှုပညာ လေ့ကျင့်ရာတွင် ကိုယ်ပိုင်ကိရိယာနှင့် ကုန်ကြမ်းအတွက် ကုန်ကျစရိတ်ကို သီးခြားတွက်ချက်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ရန်ကုန်တွင် အများဆုံးဝယ်ယူရရှိနိုင်သည့် နေရာများမှာ သိမ်ကြီးဈေး၊ မင်္ဂလာဈေးခေါင်နှင့် လမ်းမတော်ဘက်ရှိ သစ်နှင့် သတ္တုပစ္စည်းဆိုင်များ ဖြစ်သည်။ Myanmar Handicrafts Association ၏ ၂၀၂၅ ဈေးကွက်လေ့လာချက်အရ လက်မှုပညာရှင် အသစ်တစ်ဦးသည် ပထမ ၃ လအတွင်း ကိရိယာအတွက် ပျမ်းမျှ ကျပ် ၁၅၀,၀၀၀ မှ ၄၅၀,၀၀၀ အကြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရသည်ဟု ဆိုသည်။

လက်တွေ့တွင် ကိရိယာဝယ်ယူရာ၌ အရည်အသွေးနိမ့်သော စျေးပေါပစ္စည်းကို စတင်လေ့ကျင့်ချိန်တွင် ဦးစားပေးပြီး၊ ကျွမ်းကျင်လာမှသာ အရည်အသွေးမြင့် ကိရိယာသို့ တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသင့်သည်။ အောက်ပါဇယားသည် လက်မှုအမျိုးအစား သုံးမျိုးအတွက် အခြေခံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို နှိုင်းယှဉ်ပြသထားသည် (Myanmar Handicrafts Association 2025 ကိန်းဂဏန်းများ)။

လက်မှုအမျိုးအစား	အခြေခံ ကိရိယာစရိတ်	လစဉ် ကုန်ကြမ်းစရိတ်	ဝယ်ယူရန် နေရာ
ဝါးနှင့် ကြိမ်ထည် ရက်လုပ်ခြင်း	ကျပ် ၁၅၀,၀၀၀	ကျပ် ၈၀,၀၀၀	သိမ်ကြီးဈေး၊ ဒလ
ကြေးနှင့် ငွေထည် လက်ဝတ်ရတနာ	ကျပ် ၄၅၀,၀၀၀	ကျပ် ၂၀၀,၀၀၀	လမ်းမတော်၊ ၂၇ လမ်း
ပိုးထည်နှင့် ရက်ကန်းလုပ်ငန်း	ကျပ် ၃၀၀,၀၀၀	ကျပ် ၁၅၀,၀၀၀	မင်္ဂလာဈေးခေါင်

ကုန်ကြမ်းဝယ်ယူရာတွင် ပမာဏများများ တစ်ပြိုင်နက် ဝယ်ယူခြင်းဖြင့် လက်ကားစျေးနှုန်း ရရှိနိုင်ပြီး၊ Small and Medium Enterprise Development (SMED) Myanmar ၏ ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာအရ စုပေါင်းဝယ်ယူသော လက်မှုအဖွဲ့ငယ်များသည် တစ်ဦးချင်းဝယ်ယူသူများထက် ကုန်ကြမ်းစရိတ် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သက်သာစေသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် သင်တန်းသားအချင်းချင်း စုပေါင်း၍ ကုန်ကြမ်းမှာယူခြင်းသည် မတည်ရင်းနှီးငွေကို ထိရောက်စွာ လျှော့ချနိုင်သော နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။

လက်မှုထုတ်ကုန်များကို အွန်လိုင်းတွင် ရောင်းချ၍ ဝင်ငွေတိုးမြှင့်နည်း

လက်မှုပညာ သင်ယူပြီးနောက် ထုတ်ကုန်များကို ဈေးကွက်သို့ ရောက်ရှိစေရန် အွန်လိုင်းရောင်းချမှုသည် အရေးကြီးလာသည်။ DataReportal ၏ ၂၀၂၅ Digital Myanmar အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Facebook အသုံးပြုသူ ၂၁ သန်းကျော် ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် လက်မှုထုတ်ကုန် ရောင်းချရန် အဓိက ဈေးကွက်ဖြစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ Facebook Page၊ Facebook Marketplace နှင့် Shop.com.mm ကဲ့သို့ ပလက်ဖောင်းများသည် ရန်ကုန်ရှိ လက်မှုလုပ်ငန်းငယ်များအတွက် အသုံးအများဆုံး လမ်းကြောင်းများ ဖြစ်သည်။

အွန်လိုင်းရောင်းချရာတွင် အောင်မြင်ရန် အဆင့်အလိုက် လုပ်ဆောင်သင့်သည်မှာ –

ထုတ်ကုန်ဓာတ်ပုံကို သဘာဝအလင်းရောင်အောက်တွင် ရိုက်ကူးပြီး နောက်ခံ ရှင်းလင်းအောင် ပြုလုပ်ပါ။
ထုတ်ကုန်တစ်ခုစီအတွက် ပစ္စည်း၊ အရွယ်အစားနှင့် စျေးနှုန်းကို တိကျစွာ ဖော်ပြပါ။
ပို့ဆောင်ခနှင့် ငွေပေးချေမှု (KBZPay၊ Wave Money) နည်းလမ်းများကို ကြိုတင် ရှင်းလင်းထားပါ။
ဖောက်သည်မေးမြန်းချက်များကို ၂ နာရီအတွင်း ပြန်ဖြေနိုင်ရန် ကြိုးစားပါ။

ရောင်းအားကို တိုင်းတာရာတွင် ကြည့်ရှုသူ အရေအတွက်ထက် ဝယ်ယူမှု ပြောင်းလဲနှုန်း (conversion rate) ကို အာရုံစိုက်သင့်သည်။ Meta Business Suite ၏ အခမဲ့ analytics ကို အသုံးပြု၍ ဘယ်ပို့စ်က အများဆုံး တုံ့ပြန်မှု ရရှိသည်ကို လေ့လာနိုင်သည်။ UNDP Myanmar ၏ ၂၀၂၄ အသေးစားလုပ်ငန်း လေ့လာချက်အရ ပုံမှန် (အပတ်စဉ် ၃ ကြိမ်အထက်) ပို့စ်တင်သော လက်မှုလုပ်ငန်းငယ်များသည် ပုံမှန်မဟုတ်သူများထက် လစဉ်ရောင်းအား ၃၂ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြင့်သည်ဟု တွေ့ရှိရသည်။ ထို့အပြင် ဖောက်သည်များ၏ မှာယူမှုနှင့် တုံ့ပြန်ချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းဖြင့် နောက်ထပ် ထုတ်လုပ်မည့် ဒီဇိုင်းများကို ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ ပြုပြင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ထပ်ဆောင်း မေးခွန်းများနှင့် အဖြေများ

လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းချရန် လုပ်ငန်းလိုင်စင် လိုအပ်ပါသလား။

အသေးစား အိမ်တွင်းလက်မှုလုပ်ငန်းအဖြစ် စတင်ရောင်းချရာတွင် ချက်ချင်း လုပ်ငန်းမှတ်ပုံတင်ရန် မလိုသော်လည်း၊ လုပ်ငန်းကြီးထွားလာပါက DICA တွင် Sole Proprietorship အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ထားခြင်းသည် ဘဏ်ချေးငွေနှင့် ပိုကြီးသော မှာယူမှုများ ရရှိရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေသည်။ အစားအသောက် သို့မဟုတ် အလှကုန်ဆိုင်ရာ လက်မှုပစ္စည်းများအတွက်မူ FDA ထောက်ခံချက် လိုအပ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မိမိ ထုတ်လုပ်မည့် ပစ္စည်းအမျိုးအစားအလိုက် သက်ဆိုင်ရာ ဌာနတွင် ကြိုတင်စုံစမ်းထားသင့်ပါသည်။

ကုန်ကြမ်းကို ဘယ်လို ရွေးချယ်ဝယ်ယူသင့်ပါသလဲ။

စတင်လေ့ကျင့်သူများအနေဖြင့် အရည်အသွေးအလယ်အလတ်နှင့် စျေးသက်သာသော ကုန်ကြမ်းကို ဦးစွာရွေးချယ်ပြီး လေ့ကျင့်မှု အမှားအယွင်းများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထည့်တွက်သင့်သည်။ ကျွမ်းကျင်လာသည်နှင့်အမျှ ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးကို ဆုံးဖြတ်သော ကုန်ကြမ်း (ဥပမာ ပိုးချည်၊ ကြေးနီ) တို့ကို အရည်အသွေးမြင့်မှ ရွေးချယ်သင့်သည်။ တစ်ဆိုင်တည်းမှ မဝယ်ဘဲ နှစ်ဆိုင်သုံးဆိုင် နှိုင်းယှဉ်ခြင်း၊ နမူနာ အနည်းငယ် ဦးစွာစမ်းသပ်ဝယ်ယူခြင်း၊ နှင့် သင်တန်းသားအချင်းချင်း စုပေါင်းဝယ်ယူ၍ လက်ကားစျေး ရယူခြင်းတို့သည် စရိတ်သက်သာစေသော နည်းလမ်းကောင်းများ ဖြစ်ပါသည်။

အွန်လိုင်းရောင်းချရာတွင် စျေးနှုန်းကို �’�’ဘယ်လို သတ်မှတ်ရမလဲ။

စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ကုန်ကြမ်းစရိတ်၊ လုပ်အားခနှင့် ပို့ဆောင်စရိတ်တို့ကို ပေါင်းပြီး၊ ၎င်းအပေါ် အနည်းဆုံး ၃၀ မှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း အမြတ်တင်သတ်မှတ်ခြင်းသည် ရေရှည်တည်တံ့သော ပုံစံ ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်ချိန်ကို လုပ်အားခအဖြစ် ထည့်တွက်ရန် မမေ့သင့်ပါ။ ပြိုင်ဘက်များ၏ စျေးနှုန်းကို Facebook Marketplace တွင် လေ့လာပြီး၊ မိမိထုတ်ကုန်၏ ထူးခြားချက် (လက်လုပ်၊ သဘာဝပစ္စည်း) ကို မီးမောင်းထိုးပြခြင်းဖြင့် မြင့်သောစျေးနှုန်းကို တရားမျှတစွာ တောင်းခံနိုင်ပါသည်။ စျေးနည်းနည်းနှင့် ရောင်းခြင်းသည် ရေရှည်တွင် အရှုံးပေါ်စေနိုင်သည်။

ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်း မစတင်မီ ဘယ်လောက် မတည်ငွေ စုဆောင်းထားသင့်ပါသလဲ။

အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်းတစ်ခု စတင်ရန် ကိရိယာ၊ ပထမအသုတ် ကုန်ကြမ်းနှင့် ၃ လစာ လည်ပတ်စရိတ်ကို ပေါင်း၍ မတည်ငွေ တွက်ချက်သင့်သည်။ Myanmar Handicrafts Association 2025 ၏ ကိန်းဂဏန်းများအရ လက်မှုအမျိုးအစားအလိုက် ကျပ် ၅ သိန်းမှ ၁၅ သိန်းအထိ ကွာခြားသည်။ ဝင်ငွေ မမှန်သေးသော ပထမလများအတွက် မိသားစုသုံးစရိတ်ကို သီးခြားလျာထားရန်လည်း လိုအပ်သည်။ ချက်ချင်းအမြတ်ရရန် မမျှော်လင့်ဘဲ၊ ပထမ ၆ လကို ဈေးကွက်တည်ဆောက်ရေး ကာလအဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်းသည် ဘဏ္ဍာရေး ဖိအားကို လျှော့ချနိုင်စေပါသည်။

သင်ယူနည်း သုံးမျိုး နှိုင်းယှဉ်ချက် – ဆရာ-တပည့်စနစ်၊ သင်တန်းကျောင်းနှင့် အွန်လိုင်း

လက်မှုပညာတစ်ခုကို ကျွမ်းကျင်အောင် သင်ယူရာတွင် နည်းလမ်းတစ်ခုတည်းသာ မဟုတ်ပါ။ ရန်ကုန်တွင် လက်တွေ့အသုံးများသော နည်းလမ်းသုံးမျိုးမှာ ရိုးရာ ဆရာ-တပည့် (workshop apprenticeship) စနစ်၊ တရားဝင် သင်တန်းကျောင်း သင်ကြားမှုနှင့် အွန်လိုင်း သင်တန်း (Udemy, YouTube, Domestika) တို့ ဖြစ်သည်။ ILO Myanmar 2023 အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့ လက်မှုလုပ်သားများ၏ ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် တရားဝင် သင်တန်းမတက်ဘဲ ဆရာ-တပည့်စနစ်ဖြင့်သာ ကျွမ်းကျင်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ နည်းလမ်းတစ်ခုစီတွင် ကုန်ကျစရိတ်၊ အချိန်နှင့် ရရှိသော လက်တွေ့အတွေ့အကြုံ မတူညီကြပါ။

အချက်	ဆရာ-တပည့်စနစ်	သင်တန်းကျောင်း	အွန်လိုင်း
ကုန်ကျစရိတ်	အခမဲ့ မှ ၁ သိန်း	၂ မှ ၈ သိန်း	၀ မှ ၅ သောင်း
ကြာချိန်	၆ လ မှ ၂ နှစ်	၁ မှ ၆ လ	ကိုယ်ပိုင်အချိန်
လက်တွေ့လုပ်ကိုင်ခွင့်	အလွန်များ	အလယ်အလတ်	နည်း
လက်မှတ်/အသိအမှတ်ပြု	မရှိ	ရှိ	တချို့ရှိ
လိုက်လျောညီထွေမှု	နည်း	အလယ်အလတ်	မြင့်

လက်တွေ့တွင် အကောင်းဆုံးနည်းမှာ နှစ်မျိုးပေါင်းစပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ ဆေးရေး ပန်းချီကို YouTube တွင် အခြေခံ သင်ယူပြီး၊ ထို့နောက် ရန်ကုန်ရှိ workshop တစ်ခုတွင် ၃ လ လက်တွေ့ ကျင့်ခြင်းဖြင့် မြန်ဆန်စွာ ကျွမ်းကျင်နိုင်သည်။ UMFCCI 2024 ၏ အသေးစား လုပ်ငန်းရှင် စစ်တမ်းအရ နည်းလမ်းနှစ်မျိုး ပေါင်းစပ် သင်ယူသူများသည် တစ်နှစ်အတွင်း ဝင်ငွေရရှိမှု ၃၄ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြန်ကြောင်း တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘတ်ဂျက်နည်းပါက အွန်လိုင်းဖြင့် စတင်ကာ၊ လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်မှုအတွက် ဆရာ-တပည့်စနစ်ကို ဖြည့်စွက်ရန် အကြံပြုပါသည်။ အလုပ်ခန့်အပ်ရန် လက်မှတ် လိုအပ်သော အလုပ်အကိုင်များ (ဥပမာ၊ ပရိဘောဂ စက်ရုံများ) အတွက်မူ တရားဝင် သင်တန်းကျောင်း လက်မှတ်က အရေးပါပါသည်။

လက်မှုထုတ်ကုန် စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အမြတ်နှုန်း တွက်ချက်ပုံ

လက်မှုပညာရှင်များ မကြာခဏ ရင်ဆိုင်ရသော အခက်အခဲမှာ ထုတ်ကုန်ကို စျေးနှုန်း မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဈေးနည်းလွန်းပါက အရှုံးပေါ်ပြီး၊ များလွန်းပါက ဖောက်သည်မရပါ။ စျေးနှုန်း တွက်ချက်ရာတွင် အသုံးများသော ပုံသေနည်းမှာ ((ကုန်ကြမ်းစရိတ် + လုပ်အားခ + အထွေထွေ စရိတ်) x အမြတ်နှုန်း) ဖြစ်သည်။ လက်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် ကျင့်သုံးလေ့ရှိသော အမြတ်နှုန်းမှာ ၂ ဆ မှ ၂.၅ ဆ (keystone pricing) ဖြစ်သည်ဟု Etsy Seller Handbook 2024 တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ဥပမာ၊ ဝါးခြင်းတောင်း တစ်လုံး ထုတ်လုပ်ရာတွင် ကုန်ကြမ်း (ဝါး၊ ဆေး) ၂,၀၀၀ ကျပ်၊ လုပ်အားခ (၃ နာရီ x ၁,၅၀၀ ကျပ်) ၄,၅၀၀ ကျပ်၊ အထွေထွေ (လျှပ်စစ်၊ ထုပ်ပိုး) ၁,၀၀၀ ကျပ် စုစုပေါင်း ၇,၅၀၀ ကျပ် ကုန်ကျသည်။ အမြတ် ၂ ဆ ဖြင့် လက်ကား ၁၅,၀၀၀ ကျပ်၊ လက်လီ ၂၂,၅၀၀ ကျပ် သတ်မှတ်သင့်သည်။ မိမိ၏ လုပ်အားခကို ထည့်မတွက်ဘဲ ကုန်ကြမ်းစရိတ်အပေါ်တွင်သာ အမြတ်တင်ခြင်းသည် အဖြစ်များဆုံး အမှား ဖြစ်သည်။

ကုန်ကြမ်းစရိတ်ကို ထုတ်ကုန်တစ်ခုချင်းအလိုက် တိကျစွာ မှတ်တမ်းတင်ပါ။
လုပ်အားခကို နာရီအလိုက် (ရန်ကုန် အနိမ့်ဆုံး လုပ်ခ CSO Myanmar 2024 အရ တစ်နေ့ ၈,၀၀၀ ကျပ်ခန့်) တန်ဖိုးထား တွက်ပါ။
online platform အခကြေး (Shopee, Facebook ads) ကို အထွေထွေ စရိတ်တွင် ထည့်ပါ။
လက်ကားနှင့် လက်လီ စျေးကို သီးခြား သတ်မှတ်ပါ။

World Bank 2023 အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့ အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပထမနှစ်အတွင်း အရှုံးပေါ်ခြင်းမှာ စျေးနှုန်း မှားယွင်းစွာ သတ်မှတ်မှုကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လစဉ် စျေးကွက် အခြေအနေနှင့် ကုန်ကြမ်း ဈေးနှုန်း ပြောင်းလဲမှုကို လိုက်၍ စျေးနှုန်းကို ပြန်လည် သုံးသပ်ရန် အရေးကြီးပါသည်။

ထပ်မံ မေးမြန်းလေ့ရှိသော အချက်များ

လက်မှုပညာ သင်ယူရန် အသက်အကန့်အသတ် ရှိပါသလား။

မရှိပါ။ လက်မှုပညာသည် အသက်အရွယ် မရွေး သင်ယူနိုင်သော ကျွမ်းကျင်မှု ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်ရှိ workshop အများစုသည် အသက် ၁၅ နှစ်မှ ၆၀ နှစ်အထိ လက်ခံကြသည်။ ILO Myanmar 2023 အရ မြန်မာ့ လက်မှုလုပ်သားများ၏ အသက်ပျမ်းမျှမှာ ၃၈ နှစ် ဖြစ်ပြီး၊ အသက်ကြီးမှ စတင်သင်ယူသူ အမြောက်အမြားလည်း အောင်မြင်လာကြသည်။ အသက်ကြီးသူများအတွက် ကိုယ်ပိုင်အချိန်ဖြင့် သင်ယူနိုင်သော အွန်လိုင်း သင်တန်းများသည် ပိုမို သင့်လျော်ပြီး၊ လက်တွေ့ ကျင့်ဆရာ-တပည့်စနစ်နှင့် ပေါင်းစပ်နိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးသည်မှာ ပုံမှန် လေ့ကျင့်မှုနှင့် စိတ်ရှည်မှု ဖြစ်သည်။

သင်ယူပြီး ဘယ်လောက်ကြာရင် ဝင်ငွေရနိုင်ပါသလဲ။

ဤအချက်သည် ရွေးချယ်သော လက်မှုအမျိုးအစားနှင့် လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းအပေါ် မူတည်ပါသည်။ UMFCCI 2024 စစ်တမ်းအရ ဆပ်ပြာ၊ ဖယောင်းတိုင်ကဲ့သို့ ရိုးရှင်းသော ထုတ်ကုန်များကို သင်ယူပြီး ၂ လမှ ၃ လအတွင်း ဝင်ငွေ စတင်ရရှိနိုင်ပြီး၊ ပန်းထိမ်၊ ပရိဘောဂကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးသော လက်မှုများအတွက်မူ ၆ လမှ ၁ နှစ်အထိ ကြာတတ်သည်။ နည်းလမ်းနှစ်မျိုး ပေါင်းစပ်သင်ယူသူများသည် ပိုမြန်ဆန်စွာ ဝင်ငွေရကြောင်း တွေ့ရသည်။ စတင်ချိန်တွင် order အနည်းငယ်ဖြင့် စမ်းသပ်ပြီး၊ အရည်အသွေး တည်ငြိမ်မှ ပမာဏ တိုးချဲ့ရန် အကြံပြုပါသည်။

စျေးနှုန်း သတ်မှတ်ရာတွင် ပြိုင်ဘက်ထက် နည်းသင့်ပါသလား။

မသင့်ပါ။ ဈေးပြိုင်ရန်အတွက် ဈေးချ ရောင်းခြင်းသည် ရေရှည်တွင် အရှုံးပေါ်စေသော အလေ့အကျင့် ဖြစ်သည်။ Etsy Seller Handbook 2024 အရ အရည်အသွေး မြင့်မားသော လက်မှုထုတ်ကုန်များသည် တန်ဖိုးအပေါ် အခြေခံ၍ ဈေးနှုန်း သတ်မှတ်ခြင်း (value-based pricing) ဖြင့် ပိုမို ရေရှည်ခံသည်။ ပြိုင်ဘက်ထက် ဈေးနည်းပါက ဖောက်သည်များက အရည်အသွေးနိမ့်ဟု ထင်တတ်ပြီး၊ မိမိ၏ လုပ်အားခလည်း မပြည့်စုံတော့ပါ။ ထို့အစား ထုပ်ပိုးမှု၊ ဇာတ်ကြောင်း (handmade story) နှင့် ဝန်ဆောင်မှုဖြင့် တန်ဖိုးမြှင့်ကာ၊ သင့်တင့်သော အမြတ်နှုန်းကို ထိန်းသိမ်းသင့်ပါသည်။

အွန်လိုင်း သင်တန်းတွေက လက်တွေ့ workshop တွေ အစားထိုးနိုင်ပါသလား။

လုံးဝ အစားမထိုးနိုင်ပါ။ အွန်လိုင်း သင်တန်းများသည် သီအိုရီနှင့် အခြေခံ နည်းစနစ်များ သင်ယူရန် အကောင်းဆုံး ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိရိယာ ကိုင်တွယ်ပုံ၊ ဆရာ၏ တိုက်ရိုက် ပြုပြင်ပေးမှုနှင့် ကုန်ကြမ်း၏ အကြောအဆွေ ခံစားမှုကဲ့သို့ လက်တွေ့ ကျွမ်းကျင်မှုများကို လက်တွေ့ workshop တွင်သာ ရရှိနိုင်ပါသည်။ ILO Myanmar 2023 အရ လက်မှု ကျွမ်းကျင်မှု၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းသည် လက်တွေ့ ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်ဆောင်မှုမှ ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် အကောင်းဆုံးနည်းမှာ အွန်လိုင်းဖြင့် အခြေခံကို သင်ယူပြီး၊ workshop တွင် လက်တွေ့ လေ့ကျင့်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ရန်ကုန်မြို့တွင်း မြို့နယ်အလိုက် လက်မှုသင်တန်းနှင့် ဈေးကွက် ဗဟိုချက်များ

ရန်ကုန်မြို့သည် မြို့နယ်ပေါင်း ၃၃ ခု ပါဝင်ပြီး လက်မှုပညာ သင်ယူရေးနှင့် ပစ္စည်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် မြို့နယ်အလိုက် ထူးခြားသော အထူးပြုနယ်ပယ်များ ရှိနေသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု မြို့ရင်းအဖွဲ့ (Yangon Region Investment Committee 2024) ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရန်ကုန်တိုင်းတွင် မှတ်ပုံတင် အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း ၁၀,၂၀၀ ကျော် ရှိရာ ၎င်းတို့၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ မြို့လယ် (ဒေါင်းတောင်း) နှင့် မြောက်ပိုင်း စက်မှုဇုန်များတွင် စုပြုံတည်ရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် မိမိ သင်ယူလိုသော ပညာရပ်အလိုက် မြို့နယ် ရွေးချယ်ခြင်းသည် ခရီးသွားကုန်ကျစရိတ်နှင့် ဈေးကွက် ဆက်စပ်မှုကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်စေသည်။

ဥပမာအားဖြင့် ပန်းဆိုးတန်းနှင့် ဗိုလ်တထောင် မြို့နယ်များတွင် ရွှေထည်၊ ငွေထည်နှင့် ကျောက်စီ လက်မှုဆိုင်များ စုစည်းနေပြီး တပည့်ခံစနစ်ဖြင့် သင်ယူသူ အများဆုံး ဖြစ်သည်။ အင်းစိန်နှင့် မရမ်းကုန်း မြို့နယ်များတွင် သစ်ထွင်း၊ ပရိဘောဂ လုပ်ငန်းများ အခြေစိုက်ပြီး၊ တောင်ဒဂုံ စက်မှုဇုန်တွင် ဝါး၊ ကြိမ်နှင့် အိမ်သုံး လက်မှုထုတ်ကုန် အလုပ်ရုံများ များပြားသည်။ လက်မှုထုတ်ကုန် လက်လီ ရောင်းချရာတွင်မူ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဈေးသည် ထိပ်ဆုံးနေရာဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ ခရီးသွားလုပ်ငန်း မဟာဗျူဟာ (Ministry of Hotels and Tourism 2023) အရ ဈေးအတွင်း လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းဆိုင်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ရှိသည်။

မြို့နယ်	အထူးပြု လက်မှု	သင်ယူ/ရောင်းချမှု ပုံစံ
ပန်းဆိုးတန်း၊ ဗိုလ်တထောင်	ရွှေ၊ ငွေ၊ ကျောက်စီ	တပည့်ခံ + ဆိုင်တွင်း
အင်းစိန်၊ မရမ်းကုန်း	သစ်ထွင်း၊ ပရိဘောဂ	အလုပ်ရုံ သင်တန်း
တောင်ဒဂုံ စက်မှုဇုန်	ဝါး၊ ကြိမ်၊ အိမ်သုံးပစ္စည်း	လုပ်ငန်းခွင် လေ့ကျင့်
ဗဟန်း၊ ကမာရွတ်	ပန်းချီ၊ ဒီဇိုင်း	ပုဂ္ဂလိက သင်တန်းကျောင်း

ထို့ကြောင့် မြို့နယ်ရွေးချယ်ရာတွင် သင်တန်းတည်နေရာ၊ ကုန်ကြမ်း ဝယ်ယူရရှိနိုင်မှုနှင့် ဈေးကွက် နီးကပ်မှု သုံးချက်ကို တွဲဖက် စဉ်းစားသင့်သည်။ မြို့လယ်တွင် သင်ယူပါက ဈေးကွက်နီးသော်လည်း ကုန်ကျစရိတ် မြင့်ပြီး၊ စက်မှုဇုန်တွင် ကုန်ကြမ်းပေါများသော်လည်း ပို့ဆောင်ရေး စရိတ် ပိုကုန်နိုင်သည်ကို ချိန်ဆရမည်။

လက်မှုသင်တန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပြန်လည်ရရှိမှု (ROI) ကို တိုင်းတာ တွက်ချက်ခြင်း

သင်တန်းတစ်ခုသို့ ငွေနှင့် အချိန် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီးနောက် မည်မျှ ပြန်လည်ရရှိနိုင်သည်ကို ကြိုတင် တွက်ချက်တတ်ခြင်းသည် အလဟဿ မဖြစ်စေရန် အရေးကြီးသည်။ ROI တွက်ချက်ရန် ရိုးရှင်းသော ပုံသေနည်းမှာ “ROI (%) = (နှစ်စဉ် အသားတင်ဝင်ငွေ ÷ စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု) × ၁၀၀” ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုသည်မှာ သင်တန်းကြေးတင်မက ကိရိယာ၊ ကုန်ကြမ်းနှင့် သင်ယူနေစဉ် ဆုံးရှုံးသွားသော လုပ်ခ (opportunity cost) ပါ ထည့်တွက်ရမည်။

လက်တွေ့ ဥပမာ တစ်ခုကို ကြည့်ကြပါစို့။ သစ်ထွင်း ပရိဘောဂ သင်တန်းတစ်ခု၏ သင်တန်းကြေး ၄၅၀,၀၀၀ ကျပ်၊ အခြေခံ ကိရိယာ ၃၅၀,၀၀၀ ကျပ်နှင့် သုံးလ သင်ယူစဉ် ဆုံးရှုံးငွေ ၆၀၀,၀၀၀ ကျပ်ဆိုပါက စုစုပေါင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမှာ ၁,၄၀၀,၀၀၀ ကျပ် ဖြစ်သည်။ UMFCCI (2024) ၏ အသေးစားလုပ်ငန်း စစ်တမ်းအရ အိမ်တွင်း သစ်ထွင်းလုပ်ငန်းတစ်ခုသည် လအလိုက် အသားတင် ၂၅၀,၀၀၀ မှ ၄၀၀,၀၀၀ ကျပ်အထိ ဝင်ငွေ ရရှိနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ လစဉ် ၃၀၀,၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် တွက်လျှင် တစ်နှစ်လျှင် ၃,၆၀၀,၀၀၀ ကျပ် ရရှိမည် ဖြစ်ရာ ROI မှာ ၂၅၇ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်ပြီး၊ ရင်းနှီးငွေ ပြန်အမိ ကာလ (payback period) မှာ ငါးလခန့်သာ ဖြစ်သည်။

တိုင်းတာသင့်သော အဓိက အညွှန်းကိန်းများ – ရင်းနှီးငွေ ပြန်အမိကာလ၊ နှစ်စဉ် ROI၊ ထုတ်ကုန်တစ်ခုချင်း အမြတ်နှုန်း။
သုံးလတိုင်း ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး အမှန်တကယ် ဂဏန်းနှင့် ခန့်မှန်းချက်ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။
ပထမ ၆ လအတွင်း ဝယ်လက်နည်းသေးသဖြင့် ဝင်ငွေ နိမ့်နေတတ်သည်ကို ကြိုတင် မျှော်မှန်းထားပါ။

ကမ္ဘာ့ဘဏ် မြန်မာ စီးပွားရေး အစီရင်ခံစာ (World Bank Myanmar 2024) အရ အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်းအများစုသည် တည်ထောင်ပြီး ၁၂ လအတွင်း မတည်ငွေ ပြန်အမိရန် ခက်ခဲတတ်သဖြင့်၊ ROI တွက်ချက်ရာတွင် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်စာ စီးဆင်းမှု (cash flow) ကို ထည့်သွင်း သုံးသပ်မှသာ ပိုမို တိကျသော ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ထပ်ဆောင်း မေးမြန်းလေ့ရှိသော အကြောင်းအရာများ

လက်မှုသင်တန်း တက်ရန် ဘယ်မြို့နယ်က အသင့်တော်ဆုံးလဲ။

သင်ယူလိုသော ပညာရပ်အပေါ် မူတည်သည်။ ရွှေ၊ ငွေနှင့် ကျောက်စီ လက်မှုအတွက် ပန်းဆိုးတန်း၊ ဗိုလ်တထောင် မြို့နယ်များသည် တပည့်ခံ အခွင့်အလမ်း များပြားသဖြင့် အသင့်တော်ဆုံး ဖြစ်သည်။ သစ်ထွင်းနှင့် ပရိဘောဂအတွက် အင်းစိန်၊ မရမ်းကုန်း၊ အိမ်သုံး ဝါး၊ ကြိမ်ထည်အတွက် တောင်ဒဂုံ စက်မှုဇုန်ကို ရွေးချယ်သင့်သည်။ Yangon Region Investment Committee (2024) အရ မှတ်ပုံတင် လုပ်ငန်း ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ မြို့လယ်နှင့် မြောက်ပိုင်းတွင် စုပြုံနေသဖြင့် ဈေးကွက်နီးကပ်မှု ရှာသူများအတွက် ထိုဒေသများ ပိုအကျိုးရှိသည်။ နေအိမ်နှင့် ခရီးသွား ကုန်ကျစရိတ်ကိုပါ တွက်ချက်ပြီးမှ ရွေးချယ်ပါ။

ROI တွက်ချက်ရာတွင် ဆုံးရှုံးငွေ (opportunity cost) ဆိုတာ ဘာကြောင့် ထည့်ရတာလဲ။

ဆုံးရှုံးငွေဆိုသည်မှာ သင်တန်း တက်နေစဉ် အခြားအလုပ် လုပ်ခဲ့ပါက ရရှိနိုင်မည့် ဝင်ငွေကို ဆိုလိုသည်။ သင်တန်းကြေးနှင့် ကိရိယာဖိုးကိုသာ တွက်ပြီး အချိန် ဆုံးရှုံးမှုကို လျစ်လျူရှုပါက ROI ဂဏန်းသည် အမှန်တကယ်ထက် ပိုကောင်းနေသယောင် ထင်ရတတ်သည်။ ဥပမာ သုံးလ သင်ယူနေစဉ် တစ်လ ၂၀၀,၀၀၀ ကျပ်ခန့် ဝင်ငွေ ဆုံးရှုံးပါက ၆၀၀,၀၀၀ ကျပ်မှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာသည်။ ဤအချက်ကို ထည့်တွက်မှသာ မိမိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် လက်တွေ့ကျပြီး၊ ရင်းနှီးငွေ ပြန်အမိကာလကိုလည်း မှန်ကန်စွာ ခန့်မှန်းနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ပထမနှစ်အတွင်း ဝင်ငွေ နည်းနေရင် စိုးရိမ်သင့်လား။

မစိုးရိမ်သင့်ပါ။ ကမ္ဘာ့ဘဏ် မြန်မာ အစီရင်ခံစာ (World Bank Myanmar 2024) အရ အသေးစား လက်မှုလုပ်ငန်း အများစုသည် တည်ထောင်ပြီး ၁၂ လအတွင်း မတည်ငွေ ပြန်အမိရန် ခက်ခဲတတ်သည်။ ဝယ်လက် တည်ဆောက်ရန်၊ ထုတ်ကုန် အရည်အသွေး တည်ငြိမ်စေရန်နှင့် ဈေးကွက် နာမည်ရရန် အချိန်ယူရသည်။ ထို့ကြောင့် ပထမ ၆ လမှ ၁၂ လအထိ ဝင်ငွေ နိမ့်နေခြင်းသည် ပုံမှန် အခြေအနေ ဖြစ်သည်။ အရေးကြီးသည်မှာ လစဉ် စီးဆင်းမှုကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး၊ ထွက်ငွေကို ထိန်းချုပ်ကာ၊ ဝင်ငွေ တဖြည်းဖြည်း တိုးလာမှု ရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်အောင်ဆန်း ဈေးတွင် လက်မှုထုတ်ကုန် ရောင်းချရန် သင့်လျော်လား။

သင့်လျော်သော်လည်း ဆိုင်ခန်းခ မြင့်မားသည်ကို သတိပြုပါ။ Ministry of Hotels and Tourism (2023) အရ ဈေးအတွင်း လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းဆိုင်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ရှိပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပ ဧည့်သည် စီးဆင်းမှု များသဖြင့် ဝယ်လက် မြင့်သည်။ သို့သော် ဈေးခန်း ငှားရမ်းခ မြင့်မားသဖြင့် စတင်ခါစ လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ အစပိုင်းတွင် ရှိပြီးသား ဆိုင်များထံ ပစ္စည်း လက်ကား ဖြန့်ဖြူးခြင်း သို့မဟုတ် အွန်လိုင်းဖြင့် ရောင်းချခြင်းဖြင့် ဈေးကွက်ကို စမ်းသပ်ပြီးမှ၊ ဝယ်လက် တည်ငြိမ်လာသောအခါ ဈေးခန်း ငှားရမ်းခြင်းသည် ပိုမို ဘေးကင်းသော နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။

သတင်းအချက်အလက် ရည်ရွယ်ချက်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ရေးသားချိန်တွင် အများပြည်သူ ရရှိနိုင်သော အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကြံဉာဏ် မဟုတ်ပါ။ သင်တန်းကြေး၊ ဝင်ခွင့်နှင့် အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို မဆုံးဖြတ်မီ သက်ဆိုင်ရာ ကျောင်း သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်သူနှင့် အတည်ပြု စစ်ဆေးပါ။

အကိုးအကား (Sources)

UNESCO – မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်နှင့် ယွန်းထည် နည်းပညာ အကြောင်း – https://www.unesco.org/en
Burmese lacquerware, Wikipedia – ယွန်းထည် ပြုလုပ်နည်းနှင့် သမိုင်း (အင်္ဂလိပ်ဘာသာ) – https://en.wikipedia.org/wiki/Burmese_lacquerware
International Labour Organization (ILO) – မြန်မာနိုင်ငံ အသက်မွေး အတတ်ပညာ သင်ကြားရေး (TVET) ပံ့ပိုးမှု အကြောင်း – https://www.ilo.org/
National University of Arts and Culture, Yangon, Wikipedia – ရန်ကုန် အနုပညာ တက္ကသိုလ် အကြောင်း – https://en.wikipedia.org/wiki/National_University_of_Arts_and_Culture,_Yangon

ရန်ကုန်မြို့ရှိ ထင်ရှားသော ဘုရားစေတီများ – သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဖူးမျှော်နည်း